Wyjście z cienia

"Wyjście z cienia" to kolejna powieść Janusza A. Zajdla wpisująca się w nurt fantastyki socjologicznej, wydana po raz pierwszy w 1983 roku.

Ziemię, oprócz ludzi, zamieszkują teraz przybysze z kosmosu. Oficjalnie Proksi, mieszkańcy Proximy Centrauri, przebywają na Ziemi po to, by chronić jej mieszkańców przed Elgomajami - kosmicznymi napastnikami, których inwazyjną flotę rozbili i ocalili Ziemię przed podbojem. Krążące po orbicie okołoziemskiej statki Proksów mają chronić przed ewentualnym kolejnym najazdem na planetę.

W praktyce jednak osiemdziesięcioletnie przebywanie Proksów na Ziemi to okupacja planety. Dla "dobra" ludzi, by wyrównać różnice cywilizacyjne i zlikwidować napięcia polityczne, okupanci podzielili kulę ziemską na kwadraty, zastępujące dawne podziały terytorialne i państwa, wprowadzili uniwersalny język. Nikt nie pamięta już o biedzie sprzed wojny, o przeludnieniu, dewastacji środowiska naturalnego. Ale między kwadratami nie można się przemieszczać, co ułatwia kontrolowanie ludzkości, a brak badań i odkryć cofa cywilizacyjnie Ziemian i sprawia, że łatwiej wmówić im wszystko, co tylko życzą sobie najeźdźcy. Tym bardziej, że nie wszyscy uważają, że dzieje się coś złego - niektórzy ludzie chętnie współpracują z najeźdźcami.

Główny bohater powieści "Wyjście z cienia", Tim, to jeden z członków ruchu oporu przeciwko kosmitom. Razem z czytelnikiem poznaje świat, przedstawiony w powieści i prowadzi go w czasie odkrywania oszustw i manipulacji Proksów.

Wizja totalitarnej antyutopii przedstawiona w powieści, jest oczywistym nawiązaniem do komunistycznych reżimów totalitarnych i powojennej okupacji tzw. bloku wschodniego przez Związek Radziecki. Jak w przypadku innych swoich utworów, Janusz A. Zajdel nawiązuje do bieżącej dla powieści sytuacji politycznej w kraju, ekstrapolując ją na kosmos i obcych.

Janusz A. Zajdel, urodzony w 1938 roku, zmarły w 1985, z wykształcenia był fizykiem, specjalistą fizyki jądrowej. W literaturze, ten autor fantastyki naukowej, był polskim prekursorem fantastyki socjologicznej. Za książkę Paradyzja otrzymał Nagrodę Fandomu Polskiego Sfikns, która - po jego śmierci - została przemianowana na Nagrodę Fandomu Polskiego im. Janusza A. Zajdla.