Elementarz

"Elementarz" Mariana Falskiego uczy i bawi już od kilku pokoleń. Jego pierwsze wydanie z 1910 roku zmieniło zupełnie metodę nauczania czytania w naszym kraju. Ten podręcznik do nauki czytania to najdłużej na świecie funkcjonujący elementarz.

Popularność książka zawdzięcza metodyce, wprowadzonej przez Falskiego i przez lata udoskonalanej. Opracowana jest na podstawie metody wyrazowo-analitycznej, która zakłada, że naukę czytania należy rozpoczynać nie od liter, ale od prostych zdań, a poznawanie liter i głosek następuje poprzez analizowanie wyrazów, które powinny być słowami znanymi dziecku i krótkimi, głównie jednosylabowymi, ponieważ czytający zwraca uwagę na początek i koniec wyrazu, a dopiero później zauważa części środkowe oraz wyróżniające się litery. Warto zaznaczyć, że metoda wyrazowa jest uznawana na całym świecie za najlepszą metodę nauki czytania, co uzasadnia powstała pod koniec XIX wieku teoria psychologii gestalt.

Ważnym elementem nauki czytania jest też rysunek, obrazujący poszczególne wyrazy czy zdania. Dlatego od pierwszej edycji każdy elementarz był ilustrowany – początkowo przez Jana Rembowskiego, a najsłynniejsza wersja z roku 1971 została pięknie zilustrowana przez Janusza Grabiańskiego. Rysunki pozwalają dzieciom skupić się na odwzorowaniu wyrazów, przez co łatwiej przyswajają słowa i ich składowe – litery i sylaby. Odwzorowanie w tekście liter zarówno pisanych, jak i drukowanych sprawia, że dzieci uczą się obu form wyglądu liter.

Przez wiele pokoleń dzieci uczyły się czytania z "Elementarza" Mariana Falskiego. Nawet dziś, po ponad 100 latach od pierwszego wydania, podręcznik ten nie zestarzał się i z powodzeniem może służyć do nauki czytania i pisania.

"Elementarz" który trafi w ręce najmłodszych na pewno wzbudzi też uśmiech nostalgii na twarzach ich rodziców, dziadków i pradziadków, którzy uczyli się czytania z jego kart. Od 1945 roku "Elementarz" wydawany jest przez Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.

Zawierająca 160 stron książka, oprawiona w twardą okładkę, jest kolejnym wydaniem "Elementarza" z ostatecznymi zmianami z roku 1974.

Marian Falski – 1881-1974 – z wykształcenia był inżynierem, później studiował psychologię i pedagogikę, a pracę doktorską na temat psychologii czytania obronił na Uniwersytecie Jagiellońskim. W czasie okupacji pracował w Warszawie nad dydaktyką nauczania początkowego i planami odbudowy edukacji powojennej.