Zły

„Zły” Leopolda Tyrmanda to książka-legenda i zarazem najpoczytniejszy kryminał napisany w czasach PRL-u. Duszna atmosfera i przestępczy światek Warszawy są niezwykle wciągające. To sugestywny i niepokojący obraz Warszawy lat 50. Miastem wstrząsa seria tajemniczych napadów. Poszkodowanych łączy jedno: nikt z nich nie ma czystego sumienia. Przez karty książki przechodzi prawdziwa plejada postaci, tworzących kolorowy portret ulicy – handlarze, robotnicy, chuligani. Ludowa milicja staje na głowie, by dostać jedynego sprawiedliwego, który sprawia, że ludzie zaczynają się czuć bezpieczni – szeryfa bez twarzy o świetlistym spojrzeniu. Podziemny światek Warszawy rusza na wojnę, a w tle rozgrywa się historia miłosna. Konwencja budzi skojarzenia z komiksem, w którym tajemniczy superbohater walczy z bandziorem ukrytym pod maską przedsiębiorcy.

Tyrmand przebrał swój inteligentny opis Polski Ludowej w strój kryminału, romansu i westernu. Z mistrzowską precyzją skupia się na każdym detalu, wprowadzając czytelnika do tramwajów, komisariatów, dusznych mordowni i w wiele innych, ponurych miejsc. „Mojemu miastu rodzinnemu – Warszawie” napisał w dedykacji autor, który prowadzi czytelnika do okaleczonego przez wojnę Śródmieścia, przez Bazar Różyckiego czy ruiny północnego Muranowa. 

*** „Geniusz jest rzeczą bezwzględną: można być genialnym portierem hotelowym czy sprzedawcą tekstyliów, o geniuszu decyduje, jak się daną rzecz robi, a nie co się robi (...)” 

*** Leopold Tyrmand był polskim pisarzem i publicystą. Jego powieści były głośne wśród emigracji, a w kraju krążyły w drugim obiegu, do upadku komunizmu zatrzymywane przez cenzurę. Znawca i popularyzator jazzu. 16 maja 2020 przypadła 100 rocznica urodzin pisarza, a rok 2020 ogłoszono rokiem Leopolda Tyrmanda. Inne tytuły jego autorstwa to m.in.„Gorzki smak czekolady Lucullus i inne opowiadania", „Filip, „Życie towarzyskie i uczuciowe", „Siedem dalekich rejsów".