Ewaluacja edukacyjna. Interdyskursywne dialogi i konfrontacje

Książka dzieli się na dwie części. Pierwsza "Tradycje i współczesność" pokazuje genezę, rozwój oraz współczesne sposoby istnienia ewaluacji edukacyjnej w dwóch jej postaciach: jako praktyki nieodłącznie związanej z dziejami naszego gatunku oraz jako grupy nurtów, podejść i teorii istniejących w ramach dyscypliny akademickiej powstałej w latach 50. ubiegłego stulecia w Stanach Zjednoczonych. W ten sposób chcę zaprzeczyć obecnej w myśleniu wielu wpływowych osób w Polsce tezie, że ewaluacja jest kulturowo obcym, wziętym z kosmosu bytem. Że nie istniała wcześniej i jeśli już musimy ją prowadzić (bo tak każe prawo), to trzeba ją wymyślić od nowa. W tej części przedstawiam świadectwa, w których świetle takiej tezy da się bronić.

Drugiej części książki nadałem tytuł "Słowa wytrychy", słowa klucze. Analizuję tu sześć kategorii: wartości, refleksję, dialog, podmioty sceny edukacyjnej, odpowiedzialność i jakość. Każdej z nich poświęcam osobny rozdział. O ich wyborze zadecydowały dwie kwestie. Pierwszą z nich jest fakt, że każda z tych kategorii odnosi się do fundamentalnych problemów podejmowanych w teorii i metodologii badań ewaluacyjnych. Jednocześnie z racji swojej ogólności traktowane są często jako aksjomaty niewymagające dalszych uzasadnień. Tymczasem, jeśli się im przyjrzeć bliżej, nawet jeżeli przyjmują status ukrytych przedzałożeń (por. Slife, Williams, 1995), to zawsze stanowią punkt odniesienia w zrozumieniu fenomenu bogactwa modeli, nurtów, podejść czy generacji ewaluacji.