Spis treści Show
Manga z każdym rokiem zyskuje na popularności. Czytają ją praktycznie wszyscy – młodzież i dorośli niezależnie od płci i wieku. Manga w Polsce to zupełnie osobny segment rynku, często trafiający do wyrobionego czytelnika, zarówno takiego, który czyta książki i komiksy, jak i takiego, który ogranicza się do mangi. Jak się czyta mangę i od czego najlepiej zacząć? Odpowiadamy w poniższym artykule!
Jak się czyta mangę? Instrukcja krok po kroku
Zanim odpowiemy na pytanie jak czytać mangę, powiedzmy kilka słów o tej specyficznej odmianie komiksu. Manga to dziś odmiana komiksu, który wywodzi się z Japonii (lub jest na taki stylizowany) – jej obecna forma ukształtowała się po II wojnie światowej, choć pierwotnie słowo to oznaczało technikę ozdabiania rycin. Manga to najczęściej gruby tomik (liczący od ok. 200 do 500 stron) w mniejszym formacie (np. 11.9 x 17.0 lub 15.0 x 21.0 centymetrów) niż komiks amerykański (najczęściej 17.0 x 26.0 centymetrów) czy europejski (zazwyczaj 21.5 x 29.0 centymetrów). Mangi wydawane są przeważnie w czerni i bieli, nie licząc okładki i (niekiedy) kilku pierwszych stron, które są drukowane w kolorze. W oryginale mangi ukazują się w odcinkach w tygodnikach lub miesięcznikach poświęconych tej gałęzi popkultury, a następnie są zbierane w wydaniach zbiorczych. W Polsce przedrukowywane są owe wydania zbiorcze (czasem w formie dwóch oryginalnych tomów w jednym zbiorczym wydaniu po polsku).
Jak się czyta mangę? Inaczej niż jesteśmy przyzwyczajeni, co z początku może wydawać się “nienaturalne”. Trzeba pamiętać, że mangę czyta się od prawej do lewej, a więc odwrotnie niż inne komiksy. Właśnie dlatego też ten rodzaj historyjki obrazkowej posiada okładki “z tyłu”. Otwieramy okładkę na prawą stronę (nie na lewą, jak w przypadku np. książki), a następnie podążamy od kadru do kadru, zaczynając od tego najbardziej po prawej stronie i podążając wzrokiem w lewo, a następnie w dół, kończąc czytać stronę na kadrze, który znajduje się najniżej najbardziej po lewej. Następnie przechodzimy do kolejnej strony i czynność powtarzamy aż dotrzemy do końca tomu (który pierwotnie mogliśmy pomyłkowo uznać za początek).
Jak czytać mangę na początku przygody z tym medium?
W przypadku mangi – tak jak w przypadku literatury, komiksów czy filmów – istnieje wiele podgatunków tej formy sztuki. Niektóre tytuły są kierowane przede wszystkim do nastolatków, inne autorzy dedykują dorosłym odbiorcom (podgatunek znany jako “seinen”). Na rynku dostępne są serie i pojedyncze tomy (on-shoty) dla chłopców (“shonen”), dziewczyn (“shojo”) i dzieci (“kodomo”). Niektóre tytuły posiadają wątki erotyczne (“ecchi” – np. “Teoria miłości”) lub trafią przede wszystkim w gusta kobiet (“josei”). Na podział mang wpływa wiek czytelników, ich płeć oraz poruszane w fabule wątki. Dlatego mangi typu shonen (dla nastoletnich chłopców) to najczęściej historie pełne akcji z wyrazistymi chłopięcymi bohaterami (np. seria Fairy Tail), zaś te określane mianem shojo (dla nastoletnich dziewczyn) skupiają się np. na sercowych problemach bohaterek (np. “Miłość to wojna”).
Przed sięgnięciem po pierwszą w życiu mangę warto odpowiedzieć sobie na pytanie, jakie historie prezentowane w innych mediach (książki, komiksy, filmy, seriale) najbardziej trafiają w Twój gust. Wiedząc jakie fabuły, konwencje gatunkowe lubisz, będziesz mógł poszukać czegoś w podobnym stylu w formie mangowej. Na rynku dostępne są kryminały (np. mroczny “Monster” Naoki Urusawy), historie samurajskie (np. “Samotny wilk i szczenię”, “Poranek ściętych głów” dla dojrzałych czytelników czy uniwersalny “Usagi Yojimbo” Stana Sakaia), obyczajowe o historycznym tle (“Zapiski zielarki”). Coś dla siebie znajdą również miłośnicy science-fiction (“Pluto”), horrorów, komedii pomyłek czy historii inicjacyjnych (“20th Century Boys”). W mangach pojawiają się historie o wikingach (“Saga winlandzka”), detektywach i superbohaterach, a także japońskie adaptacje popularnych serii, jak np. “Sherlock” z Benedictem Cumberbatchem czy “Wiedźmin. Ronin” bazujący na świecie wykreowanym przez Andrzeja Sapkowskiego. To oczywiście tylko wierzchołek góry lodowej.
Manga – jak czytać, żeby być na bieżąco?
Mangi i komiksy japońskie, które z każdym miesiącem zalewają księgarskie półki, są praktycznie niemożliwe do policzenia. Mnogość tytułów, serii, autorów, gatunków może przyprawić o ból głowy. Większość mangowych wydawnictw wychodzi w seriach, które mogą liczyć nawet kilkadziesiąt tomów (dotyczy to zwłaszcza popularnych “shonenów”, które zaadaptowano również na seriale anime – “Dragon Ball”, “Naruto”, “One Piece”). Choć na pierwszy rzut oka można czuć się zagubionym w prawdziwym gąszczu tych wszystkich serii, to kilka prostych zasad pozwoli być na bieżąco z ulubionymi tytułami.
Przede wszystkim warto wybrać kilka serii i na nich się skupić. Zamiast czytać równolegle dwadzieścia wychodzących tytułów, lepiej zbierać maksymalnie trzy, cztery serie. Żeby się nie znudzić, można kupować je naprzemiennie i przeplatać one-shotami (pojedynczymi komiksami, których fabuła zamyka się w jednym tomie – np. “Mój rok – wiosna” czy “Ratownik” od Wydawnictwa Hanami, które prezentuje tytuły nieco ambitniejsze niż klasyczne “shoneny” czy “shojo”).
Wybierając tytuł, warto polegać na własnym guście gatunkowym i odpowiedzieć sobie na pytanie, czego oczekuje się od mangi. Czy ma to być tylko niezobowiązująca rozrywka czy może coś skłaniającego do refleksji? Niezależnie od odpowiedzi, każdy początkujący czytelnik i czytelniczka mang powinien znaleźć coś dla siebie, bo rynek mang, zarówno na świecie, jak i w Polsce, jest naprawdę ogromny i różnorodny. Odpowiadając więc na pytanie: “Jak czytać mangę?”, chciałoby się powiedzieć: po prostu trzeba zacząć, a potem pójdzie samo.
Interesują Cię komiksy? Przeczytaj też: Heartstopper – komiksy dla młodzieży
Poznajcie Monię – pasjonatkę literatury, która zaczytuje się w kryminałach, biografiach i powieściach obyczajowych. Dobra książka to dla niej najlepszy sposób na wieczorny relaks, choć równie chętnie spędza czas przy emocjonujących filmach, zwłaszcza tych, które trzymają w napięciu do ostatniej chwili.
Kiedy nie oddaje się czytaniu, wyrusza na górskie szlaki, realizując swoją pasję do zdobywania szczytów. Latem zamienia góry na wodę, ciesząc się słońcem i spokojem na desce SUP. Jest również entuzjastką aktywności fizycznej – od dynamicznych zajęć aerobiku po długie spacery wśród leśnych krajobrazów, które pozwalają jej na chwilę wytchnienia.
Prywatnie to szczęśliwa mama dorastającej nastolatki, Łucji, z którą dzieli codzienne radości i wyzwania. Pełna energii, zawsze uśmiechnięta i gotowa na nowe wyzwania – taka właśnie jest Monia!
