Yakuza blues. Życie i śmierć w szeregach japońskiej mafii

Czym naprawdę jest yakuza – okrutną mafią czy grupą dżentelmenów z przestępczego podziemia?

Choć Japonia bywa dla zachodniego turysty synonimem rozwoju technologicznego i nowoczesności, yakuza nie ucieka od tradycji i rytuałów, bo chce być organizacją, która chanto shite iru, czyli „robi wszystko, jak należy”. Członkowie mafii kierują się ninkyō, tradycyjnym kodeksem honorowym. Za nieposłuszeństwo może ich spotkać dotkliwa kara – na przykład ceremonia yubitsume, podczas której winowajca musi obciąć sobie krótkim mieczem fragment palca.

Relacje w strukturach mafii są mocno zhierarchizowane, a kobun („syn”) zawsze musi wypełnić polecenia oyabuna („ojca”). Z jednej strony jej członkowie stosują praktyki sōkaiya – szantażują firmy w celu wyciągnięcia haraczu, z drugiej – dbają o rodziny swoich braci, którzy przebywają w więzieniach, a po ich wyjściu na wolność urządzają im przyjęcie zwane shussho iwai.

Martinie Baradel udaje się umówić na spotkania z bossami yakuzy. Zdobywa także zaufanie policjantów i nielicznych dziennikarzy zajmujących się tematem japońskiej mafii.

Jun’ichiro Tanaka, główny bohater, choć jest postacią fikcyjną, opowiada o rzeczywistych wydarzeniach i przekazuje prawdziwe świadectwa osób związanych z yakuzą, zachowując ich anonimowość i tym samym chroniąc ich bezpieczeństwo.

Tanaka demaskuje mity i błędne przekonania o japońskiej mafii. Zaprowadzi cię tam, gdzie nie ma dostępu zwykły śmiertelnik. Poznasz sekrety izakaya i przekonasz się, czy yakuza słusznie określana jest bōryokudan, brutalnym gangiem.

Martina Baradel – kryminolożka w Katedrze Socjologii Uniwersytetu Oksfordzkiego, członkini Nissan Institute of Japanese Studies. W swoich badaniach nad yakuzą łączy kilka dziedzin akademickich, między innymi politologię, kryminologię oraz porównawcze prawo karne, i opiera się w dużej mierze na wywiadach z bossami, aktywnymi i byłymi członkami mafii, oryginalnych dokumentach i danych statystycznych.

– Tanaka-san, bardzo dziękuję za czas, który mi pan poświęcił. Nie tylko dzisiaj, ale przez ostatnie miesiące. Pana opowieść była dla mnie niezwykle ważna.
On patrzy prosto przed siebie, podczas gdy świat za oknem rzuca na jego twarz to cień, to światło.

– Mam nadzieję, że moje doświadczenia okazały się przydatne. Jak się pewnie pani zorientowała, historia yakuzy to historia Japonii.
(…)
Gdy pociąg opuszcza stację, a Kōbe oddala się wraz z lasami i stalowymi żurawiami w porcie, uświadamiam sobie, że nasze spotkanie stanie się nie tylko częścią mojej pracy, ale i mojego osobistego bagażu wspomnień. Tanaka, jego historia oraz subtelna więź, jaka się między nami zrodziła, być może nadal będą mi towarzyszyć jako przypomnienie, żeby nie ulegać stereotypom, nigdy nie osądzać i nie ustawać w dociekaniu prawdy nawet w najbardziej mrocznych i tajemniczych realiach.