Problem zgodności idei wolności religijnej z doktryną Kościoła katolickiego na tle nowożytnych koncepcji filozoficznych

Dysertacja doktorska Krzysztofa Kotuli prezentuje status quaestionis problemu ciągłości nauczania Magisterium Kościoła w kwestii wolności religijnej na tle nowożytnej filozofii. Problem ten wynika, zasadniczo, z dwóch faktów: stałego potępienia przez papieży, od czasów Rewolucji francuskiej, zasady wolności religijnej rozumianej jako prawo do publicznego wyznawania jakiejkolwiek religii oraz uroczystego zatwierdzenia przez II Sobór Watykański w postaci Deklaracji o wolności religijnej swobody publicznego wyznawania jakiejkolwiek religii, o ile nie zaburza to porządku publicznego.
Głównym atutem dokonanej przez Autora wnikliwej syntezy jest rzetelne przedstawienie różnych stanowisk, prezentując ich mocne i słabe strony; stanowisk, które to
w dużej mierze wykluczają się nawzajem, choć niektóre z nich są wzajemnie komplementarne. Podobny historyczno-logiczny przegląd może jednakże wywołać u Czytelnika poczucie obcowania ze sprzecznościami, stąd trzeba przypomnieć, że tym jest właśnie status quaestionis - przywołaniem w sposób przekonujący głównych dostępnych opinii celem całościowego nakreślenia omawianej problematyki. ()
Co znaczące, do szerszej kościelnej debaty nad ciągłością między soborowym (i posoborowym) nauczeniem w ogóle a tradycyjnym Magisterium usilnie zachęcał ks. Brunero Gherardini (1925-2017), były dziekan wydziału teologicznego Papieskiego Uniwersytetu Laterańskiego (). Autor niniejszej rozprawy, choć bez znajomości dorobku ks. prał. Gherardiniego, wpisał się w postulowaną przez niego niezwykle ważną debatę, podejmując temat od strony syntezy historyczno-pojęciowej, przypominając tym samym, że wskazana problematyka - rzeczywiście mocno "problematyczna" z punktu widzenia tożsamości i orientacji posoborowego Kościoła, jednocześnie niepozbawiona karykaturalnych wypaczeń - nie znika poprzez jej przemilczenie. Choć ograniczone własnymi ramami, owoce i pożytki tego typu wkładu historyków idei dla dyskusji wewnątrzkościelnych są jak najbardziej pożądane i warte dalszego rozwoju.
Z posłowia dra Wojciecha Golonki

Krzysztof Kotula - dr nauk humanistycznych, filozof, teolog, tłumacz książek naukowych i popularnonaukowych na język polski, redaktor tekstów technicznych, stały współpracownik naukowy Instytutu Andegavenum. Stopień naukowy doktora uzyskał na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jana Pawła II w Krakowie na podstawie niniejszej dysertacji. Jego zainteresowania badawcze obejmują m.in. metafizykę (szczególnie scholastyczną), apologetykę, filozofię nauki i przyrody.