Europa przeciwko Żydom. 1880-1945

"Europa przeciwko Żydom. 1880-1954" to analityczna próba odpowiedzi na pytanie o genezę jednej z największych tragedii w dziejach świata.

Götz Aly, znamienity niemiecki historyk, z niezwykłą skrupulatnością i naukową dociekliwością podejmuje się analizy przyczyn i rozwoju negatywnych postaw Europejczyków w stosunku do Żydów. Jako źródło współczesnego antysemityzmu wskazuje tu ochłodzenie stosunków społecznych między obywatelami narodowości żydowskiej - pozostającymi w mniejszości, lecz zyskującymi coraz większą autonomię - a wspólnotami chrześcijańskimi, które rozwijały się w znacznie wolniejszym tempie.

Demokratyczne przemiany w Europie skutkowały większymi swobodami obywatelskimi i rozszerzeniem praw wyborczych. Historia pokazała jednak, że i one miały swoje ciemne oblicze: wielu członków społeczności chrześcijańskich uznawało rosnące wpływy Żydów za niesprawiedliwe, a ich majątki za gromadzone ze szkodą dla tzw. narodów gospodarzy. Poglądy te ugruntowywały i podsycały ogólną niechęć wobec osób wyznania mojżeszowego.

Wrogość tę pogłębiały inne zjawiska charakterystyczne dla Starego Kontynentu w pierwszej połowie XX wieku: rozwój nastrojów nacjonalistycznych, załamania gospodarki, konflikty klasowe. Wszystko to posłużyło władzom III Rzeszy do manipulacji społeczeństwa niemieckiego na wielką skalę, a w dalszej perspektywie - do uzasadnienia polityki "ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej" podczas II wojny światowej.

"Europa przeciwko Żydom. 1880-1945" to jedna z najnowszych pozycji w bogatym dorobku autorskim Götza Aly (ur. 1947) - niemieckiego historyka i dziennikarza, w młodości aktywisty politycznego i działacza organizacji Rote Hilfe. Aly był członkiem pierwszego zespołu redakcyjnego dziennika "Tageszeitung", a w latach 1997-2001 szefem działu opinii "Berliner Tageszeitung".

W trakcie swojej kilkudziesięcioletniej kariery zawodowej opublikował wiele książek poświęconych tematyce narodowego socjalizmu, ujawniając przy tym wiele nieznanych dotąd faktów, w tym m.in. grabież skarbów państw okupowanych przez Hitlera podczas II wojny światowej na łączną sumę blisko 2 bilionów euro.

Działalność autorska i naukowa Götza Aly przyniosła mu międzynarodową rozpoznawalność i liczne wyróżnienia. W 2002 r. otrzymał literacką Nagrodę Heinricha Manna; "Europa przeciwko Żydom. 1880-1945" została uhonorowana nagrodą Geschwister-Scholl-Preis.