Literatura Young Adult a New Adult – jakie są główne różnice?

przez

20/03/2026

5 minut czytania
Oceń ten wpis

Nie ulega wątpliwości, że rozwój literatury młodzieżowej stał się tak duży, iż finalnie doprowadził do wyodrębnienia się specyficznych podgatunków z uwzględnieniem określonego wieku, doświadczeń i zainteresowań czytelnika. O jakich gatunkach mowa? Obecnie szczególną popularnością cieszy się literatura Young Adult (YA) i New Adult (NA). Warto wiedzieć, że wymienione terminy mają wspólny rodowód, często używane są zamiennie, jednak różnią w kilku kluczowych aspektach.

Czym jest literatura Young Adult?

Literatura Young Adult przeznaczona jest dla młodzieży w wieku od około 11 do 18 lat (te granice są oczywiście płynne). Tematyka YA zwykle skupia się na problemach związanych z dojrzewaniem takich jak: poszukiwanie tożsamości, przeżywanie pierwszych miłości i rozczarowań, pokonywanie problemów rodzinnych i tych dotyczących szkoły, oraz konflikty z rówieśnikami. Chociaż Young Adult często odnosi się do rzeczywistości i realnych problemów młodych ludzi, literatura ta nie stroni również od subgatunków takich jak fantastyka, science fiction czy horror. Przykładowymi książkami z tej kategorii są „Igrzyska śmierci” Suzanne Collins, „Gwiazd naszych wina” Johna Greena czy chociażby „Harry Potter” J.K. Rowling. Z nowszych propozycji, które znajdują się w naszej księgarni internetowej, polecamy:

Gdy osiemnastoletnia Summer Pratt, po raz pierwszy spotyka swoją rodzinę, zostaje zmuszona spędzić koszmarnie nudne wakacje w małej miejscowości w stanie Missouri. Jednak największym utrapieniem jest tajemniczy chłopak, Colton O’Donell, towarzyszący jej kuzynom, który działa jej na nerwy. Choć nie znoszą się od pierwszego spotkania i cały czas się kłócą, z jakiegoś powodu nie potrafią się od siebie oderwać. Już w ciągu pierwszego tygodnia w Hazelwood, Summer staje przed wieloma wyzwaniami, a to dopiero początek…

Kup tutaj -> Summer Love

Natalie jest wzorową uczennicą i przewodniczącą szkoły, podczas gdy Blaise to buntowniczy „bad boy” o ciętym języku, który sprawia jej kłopoty. Jednak z czasem czytelnicy zrozumieją, że to tylko maski, za którymi kryją się skrzywdzeni i wrażliwi nastolatkowie. Czy ich cierpliwość i determinacja pozwoli im dostrzec prawdziwe oblicze drugiej osoby? Czy za codziennymi kłótniami kryje się głęboka fascynacja?

Kup tutaj -> For Sure Not You. Westwood Academy. Tom 1

Juliette przez 264 dni unikała dotyku innych ludzi, ponieważ jest on zabójczy. Organizacja Przywrócenie chce wykorzystać jej zdolności jako broń, ale dziewczyna nie zamierza poddać się. Po długim czasie w zamknięciu, odkrywa swoją siłę i zaczyna walczyć o wolność i przyszłość. Znajduje ukojenie w ramionach chłopaka, którego miała stracić na zawsze. Ta dystopijna, kapitalna opowieść Tahereh Mafi.

Kup tutaj – > Dotknij mnie. Tom 1

Literatura New Adult – czym się charakteryzuje?

Czym jest więc literatura New Adult? NA z kolei jest stosunkowo nowym gatunkiem, który zyskał na popularności w ostatnich latach, a jego nazwę po raz pierwszy użyto w 2009 roku.  New Adult, nazywana często “nowy dorosły” lub “starsze YA” przeznaczona jest dla czytelników w wieku od około 18 do 30 lat i zwykle skupia się na problemach, z którymi borykają się młode, dorosłe już osoby. W książkach NA często pojawiają się więc takie tematy jak: uczelnia, pierwsza praca, związki, opuszczenie domu rodzinnego, seksualność, samodzielność i niezależność. Książki z gatunku New Adult często zawierają bardziej dojrzałe i eksploracyjne treści niż YA, zdecydowanie stawiając na realia codziennego dorosłego życia. Warto wiedzieć, że początkowo ten gatunek spotkał się z krytykom. Zarzucano mu przede wszystkim genezę powstania, czyli potrzebę marketingowej etykiety. Jednak jak pokazały zachowania czytelników oraz ich preferencje zakupowe – gatunek sam się obronił i wypełnił bardzo ważną tematycznie niszę, która z biegiem lat coraz bardziej się rozrasta. Znanymi przykładami książek NA są na przykład: „Piękna katastrofa” Jamie McGuire czy „Fangirl” Rainbow Rowell. Polecamy równie przejmujące historie z gatunku New Adult:

To już trzecia część kultowej serii. Nowożeńcy Travis i Abby Maddox wracają z Las Vegas z nadzieją na spokojne życie, ale pojawienie się agencji FBI na uczelni sprawia, że przyjaciele stają się wrogami, a ich szczęśliwe życie może się skończyć. Jamie McGuire swoją powieścią „Piękna katastrofa” zainspirowała gatunek new adult.

Kup tutaj – > Podwójna katastrofa. Piękna katastrofa. Tom 3

Noah, spokojna i odpowiedzialna dziewczyna, przeprowadza się z Kanady do Los Angeles, gdy jej matka zakochuje się w amerykańskim milionerze. Nowe życie w luksusowej willi, z przybranym ojcem oraz przyrodnim bratem, nie jest dla niej łatwe.

Kup tutaj ->Moja wina. Trylogia Winnych. Tom 1

Rihan i Leila są przyjaciółmi od dzieciństwa, ale ich rodzice z powodu wzajemnej nienawiści, chcą ich rozdzielić. Mimo zakazu nastolatkowie nadal się spotykają, a Rihan odkrywa, że czuje do Leili coś więcej niż przyjaźń. Niestety dziewczyna łamie mu serce, odrzucając jego uczucia.

Kup tutaj -> Look at Me Princess. Tom 1

Jakie są kluczowe różnice między literaturą Young Adult a New Adult?

Postarajmy się w skrócie podsumować najważniejsze różnice między literaturą YA a NA. Przede wszystkim będą one dotyczyć wieku bohaterów, tematów poruszanych w fabule, a nawet stylu, ponieważ powieści skierowane do młodszego czytelnika, muszą być również bardziej dostępne na płaszczyźnie literackiej.

Książki Young Adult koncentrują się na problemach młodzieży, takich jak dążenie do niezależności, pierwsza miłość, nawiązywanie i utrzymanie przyjaźni, a także konflikty z dorosłymi i rówieśnikami. W literaturze YA bohaterowie zwykle doświadczają momentów przełomowych, które prowadzą do ich osobistego rozwoju i dojrzewania. Z kolei literatura New Adult skupia się na wyzwaniach, z jakimi muszą zmierzyć się młode osoby. Takimi momentami próby są: kariera, związki, seksualność i próby usamodzielnienia się. Postaci w książkach z gatunku NA znajdują się często w trudnej sytuacji przejściowej, próbując odnaleźć swoje miejsce w świecie dorosłych.Jednocześnie muszą stawić czoła konsekwencjom podejmowanych decyzji.

Zarówno YA jak i NA wciąż będą się rozwijać, co zdecydowanie może mieć wpływ na poszerzenie subgatunków kolejnych powieści pisanych w ramach Yung Adult oraz New Adult. Znajomość różnic obu gatunków przyda się przede wszystkim czytelnikom, którzy świadomie poszukują literatury, która pomoże im lepiej zrozumieć siebie oraz otaczającą  rzeczywistość.