Z krainy gasnącego słońca

"Z krainy gasnącego słońca" autorstwa Douglasa E. Nasha to pierwszy tom monografii poświęconej niemieckiemu IV Korpusowi Pancernemu SS oraz osobom jego dowódcy Herberta Otto Gillego.

Publikacja jest bezprecedensowym wydarzeniem na rynku literatury historycznej - o ile zainteresowani czytelnicy bez trudu znajdą opracowania historii pozostałych trzech korpusów Waffen-SS, o tyle na temat czwartego z nich wciąż wiadomo zbyt mało. A przecież IV Korpus Pancerny odegrał kluczową rolę w ostatnim etapie II wojny światowej, w tym w obronie Warszawy w lipcu 1944 roku; z tego względu dzieło Douglasa E. Nasha jest niezwykle interesujące także dla polskich odbiorców.

W dniu rozpoczęcia II wojny światowej Waffen-SS liczyło sobie dwadzieścia tysięcy żołnierzy zgrupowanych w 4 pułkach. Po sześciu latach i wielu krwawych potyczkach armia rozrosła się wielokrotnie: w maju 1945 jej liczebność wynosiła 900 tysięcy żołnierzy. Korpusy I, II i III walczyły na frontach zachodnich. Formacja będąca przedmiotem niniejszej publikacji działała na obszarze środkowowschodniej Europy, a do życia powołały ją wspomniane walki w Warszawie.

Wcześniejsze oddziały 3. i 5. Dywizji Pancernej SS - odpowiednio: "Totenkopf" i "Wiking" przerodziły się podczas bitew o stolicę Polski w IV Korpus Pancerny. Jego członkowie bili się w odsieczy Budapesztu i operacji "Wiosenne Przebudzenie", bronili Wiednia przed natarciami Armii Czerwonej, a ostatecznie wycofali się do Austrii, gdzie w maju 1945 r. skapitulowali przed oddziałami Stanów Zjednoczonych.

"Z krainy gasnącego słońca" dokumentuje nie tylko przebieg operacji wojskowych, lecz także cechy, którymi wyróżniali się na polu walki członkowie IV Korpusu Pancernego SS. Jak dowodzi Douglas E. Nash, żołnierze służący w jednostce byli znani ze swojej nieustępliwości, niezłomnego morale i ogromnej efektywności działań. Zarówno prowadzone przez Korpus działania obronne, jak i kontrataki były niezwykle skuteczne - zwłaszcza przy ogromnej przewadze liczebnej armii, z którą przychodziło mu się mierzyć.

Autor publikacji wykazuje, że pomimo częstej niezgodności poglądów Gillego z jego zwierzchnikami z Wehrmachtu i wybuchających na ich tle sporów IV Korpus Pancerny SS miał dla III Rzeszy ogromną wartość bojową. W ciągu 10 miesięcy swojego funkcjonowania jednostka wyróżniała się na tle innych związków taktycznych zarówno pod względem siły rażenia, jak i determinacji.