U poetów. Ćwiczenia z interpretacji

U poetów. Ćwiczenia z interpretacji to zbiór studiów poświęconych poezji polskiej i światowej. Wszystkie mają charakter porównawczy, zgodnie z rozumieniem komparatystyki literackiej jako pokrewnej badaniom filologicznym i wzbogacającej perspektywy historycznoliterackie strategii czytania literatury - rodzimej w kontekście międzynarodowym, a obcej w jej powiązaniach z rodzimą - oraz w korelacjach ze sztuką. Obejmują wzbogacone autorskimi tłumaczeniami obserwacje dotyczące przekładów i recepcji XIX- i XX-wiecznej poezji zagranicznej w Polsce.

Od wielu już lat Olga Płaszczewska prowadzi badania komparatystyczne, osadzając dzieła literatury polskiej w wybranych kontekstach literatury europejskiej. Fundamentem jej prac jest nie tylko biegła znajomość kilku języków europejskich, lecz także doskonała orientacja w meandrach historii rozmaitych literatur narodowych. Efektem - odkrywcze, często zaskakujące tropy lekturowe, radykalnie poszerzające nasze rozumienie wielu utworów literackich. Tak jest choćby w przypadku analizy wiersza Donna Diana Teofila Lenartowicza. Puenta tej błyskotliwej interpretacji wyraźnie sugeruje przecież większy związek polskiego romantyka z modernizmem, niż ktokolwiek dotąd mógł przypuszczać. Innego rodzaju rewelacje poznawcze przynoszą studia poświęcone wierszom Lechonia, Pasierba czy Przybosia, za każdym razem mamy jednak do czynienia z autentycznymi odkryciami. Równie rewelatorskie są szkice o autorach zagranicznych. Są wśród nich Leopardi, Quasimodo, Valry, Borges, a nawet Tagore. Przynoszą one nie tylko rzetelny, syntetyczny opis polskiej recepcji dzieł każdego z wymienionych autorów, ale również, a nawet przede wszystkim, próbę rozkruszenia różnego rodzaju klisz i stereotypów, którymi otoczono je w Polsce w okresie PRL. Dobrym przykładem jest oczyszczenie twórczości i postaci Salvatore Quasimodo z konotacji socjalistycznych, jakimi opieczętowała go krytyka PRL.

Z recenzji prof. dr. hab. Wojciecha Kudyby