Santok. Strażnica i klucz Królestwa Polskiego

Origines Polonorum to wieloletni program wydawniczy, którego celem jest opublikowanie serii monografii, będących rezultatem zrealizowanego w latach 1999-2004 projektu badawczego Komitetu Badań Naukowych "Ziemie polskie na przełomie tysiącleci", który koordynował Instytut Archeologii i Etnologii PAN. Pozwolił on na opracowanie i weryfikację wyników prac wykopaliskowych przeprowadzonych w najważniejszych ośrodkach średniowiecznej Polski. Powstało wówczas kilkanaście opracowań ważnych dla nowoczesnej interpretacji genezy państwa polskiego. Seria Origines Polonorum udostępnia szerokiemu gronu badaczy ten bogaty materiał źródłowy. Osiem pierwszych tomów sfinansowała Fundacja na rzecz Nauki Polskiej. Począwszy od tomu IX, tj. od 2016 r., program realizuje Instytut Archeologii i Etnologii PAN w ramach grantu przyznanego przez Narodowy Program Rozwoju Humanistyki. Prowadzone ponad 50 lat temu badania archeologiczne wczesnośredniowiecznego grodziska w dostarczyły bogatego zestawu źródeł ilustrujących życie mieszkańców na pograniczach Wielkopolski od VIII do XV wieku. Pozyskane dane pozwoliły określić charakter i prześledzić przemiany ośrodka santockiego od etapu osiedla usytuowanego w rozlewiskach Warty i Noteci, poprzez wieloczęściowy, rozległy gród, aż do niewielkiego gródka na kopcu. Publikacja Santok. Strażnica i klucz królestwa polskiego jest efektem pracy wielu badaczy, którzy podjęli trudne wyzwanie zmierzenia się z dotychczasowymi ustaleniami badań milenijnych i przedstawienia ich w nowszym ujęciu młodszego pokolenia naukowców