Rok 1984

George Orwell jest jednym z najchętniej czytanych pisarzy XX wieku. Był brytyjskim autorem książek i publicystą. Jego utwory pełne są dowcipu a jednocześnie wrażliwości na społeczną nierówność. Wiele zwrotów z jego książek, przeszło do potocznego języka, a kilka utworów uznano za klasykę literatury światowej.

W roku 1948 Orwell zaczął znacząco podupadać na zdrowiu. Dała o sobie znać zaawansowana gruźlica. Rozpoczął wtedy prace nad „Rokiem 1984”. Inspiracją do jej powstania był pobyt autora w Hiszpanii, podczas którego poznał, czym w praktyce jest system stalinowski.

Powieść „Rok 1984” opisuje Londyn w niedalekiej przyszłości (biorąc pod uwagę datę powstania książki). Społeczeństwo jest podzielone na trzy warstwy:

• proli (proletariuszy),

• zwykłych członków Partii (Partia Zewnętrzna),

• znaczących członków Partii (Partia Wewnętrzna).

W świecie przedstawionym w utworze znajdujemy konkretne informacje na temat polityki i rządów państwowych. Cztery Ministerstwa sprawują ważną rolę w opisanym państwie:

• Ministerstwo Pokoju prowadzące nieustannie działania wojenne,

• Ministerstwo Prawdy fałszujące liczne informacje,

• Ministerstwo Miłości, którego głównym celem jest inwigilacja,

• Ministerstwo Obfitości kierujące gospodarką.

Winston Smith jest głównym bohaterem „Roku 1984”. Jest on człowiekiem w średnim wieku, pracownikiem Ministerstwa Prawdy. Jego podstawowym obowiązkiem zawodowym jest „aktualizowanie” prasy. Często pisze na nowo artykuły, poprawiając w nich wszystko, co jest niezgodne z „rzeczywistością”. W świecie opisanym przez Orwella zabronione są takie wartości jak miłość, przyjaźń czy lojalność. W głównym bohaterze dojrzewać zaczyna jednak w pewnym momencie bunt. Próbuje dociec, czy to, co przekazuje Partia jest prawdziwe i ma sens. Dodatkowo poznaje Julię, z którą się w sekrecie spotyka. Zakochują się w sobie, mimo, że nie ma na to na przyzwolenia. Jak potoczą się losy kochanków? Czy Winston Smith zwycięży destrukcyjny system? Jakie podejmie działania Partia wobec zachowania jednego ze swoich członków?

Orwell stworzył poruszającą futurystyczną antyutopię. „Rok 1984” do dnia dzisiejszego jest chętnie czytany. Skłania do refleksji, pomimo upływu lat. Inspiruje wielu twórców kultury – filmowców, reżyserów teatralnych a nawet producentów programów telewizyjnych. Wizja Orwella, pomimo upadku komunizmu, nie zdezaktualizowała się. Świat opisany w „Roku 1984” może niestety powrócić. Doświadczenie wojny czy pustych półek w sklepie nie jest niestety tak abstrakcyjne, jakby się mogło wydawać…