Po Jedwabnem

Piotr Forecki świetnie rozpoznał procedury manipulowania, maskowania czy mistyfikowania pamięci o Zagładzie w różnych obszarach polskiego dyskursu publicznego. Swobodnie porusza się po ogromnym i zróżnicowanym materiale źródłowym: od gazet i czasopism po film, radio i telewizję; od dokumentów parlamentarnych, przez akty prawne do podręczników szkolnych. Odsłania przed czytelnikami zarówno myślowy rodowód, jak i mechanizmy tego, co określa zapożyczonym z nowej humanistyki terminem backlash. Pod tym pojęciem kryją się bowiem działania mające charakter kontruderzenia, będące ofensywną reakcją obronną na wszystko, co zagraża jedynie słusznym wzorcom pamięci historycznej i tożsamości narodowej. Autor uważnie śledzi konsekwencje debaty, jaka rozpoczęła się po publikacji książki Jana Tomasza Grossa o zbrodni w Jedwabnem i pokazuje wielką mobilizację uczonych, publicystów, polityków, instytucji państwa i Kościoła - by powrócić do tego, co było przed Grossem, a jego samego zneutralizować i unieważnić. Ta obrona przez atak ma swoje słowa klucze: ?patriotyzm afirmatywny? przeciwko ?patriotyzmowi krytycznemu?; ?wspólnota dumy? przeciwko pedagogice wstydu?: Na straży heroiczno-martyrologicznego snu o Bezgrzesznej stoją już nie tylko ludzie, lecz także instytucje państwa. Książka Foreckiego budzi nas z tego snu do dorosłego życia na jawie.
prof. dr hab. Jacek Leociak
(Instytut Badań Literackich PAN,
Centrum Badań nad Zagładą Żydów IFiS PAN)


Piotr Forecki, doktor nauk humanistycznych, politolog w Zakładzie Kultury Politycznej Wydziału Nauk Politycznych i Dziennikarstwa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Główne kierunki badań i zainteresowań naukowych: polska pamięć Zagłady, dyskursy antysemickie, współczesne reprezentacje Zagłady w kulturze popularnej, oblicza polskiego nacjonalizmu. Autor książki Od ?Shoah? do Strachu Spory o polsko-żydowskq przeszłość i pamięć w debatach publicznych oraz artykułów publikowanych na tamach różnych czasopism naukowych, m.in. Zagłada Żydów. Studia i Materiały?:
Studia Litteraria et Historica?: ?Środkowoeuropejskie Studia Polityczne?: Przegląd Politologiczny?: Poznańskie Studia Polonistyczne?:
Współredaktor serii ?Geschichte Erinnerung ? Politik. Studies in History, Memory and Politics? w wydawnictwie Peter Lang.