Nauka w podziemiu. Praktyka i polityka...

Bardzo obszerna książka Friedricha Caina przynosi oryginalne spojrzenie na dzieje polskiej nauki pod niemiecką okupacją. W miejsce dominujących w dotychczasowej historiografii pytań natury moralnej: o koszt oporu i granice dopuszczalnej kooperacji z wrogiem (wspomnijmy gorące dyskusje nad książką Anetty Rybickiej o Instytucie Niemieckiej Pracy Wschodniej), autor proponuje perspektywę epistemiczną. Interesuje go sposób uprawiania nauki, jej uwarunkowania techniczne i społeczne w warunkach bez precedensu w historii Polski. Paradoksalnie właśnie dzięki takiemu zwrotowi ku warsztatowi uczonych, udaje mu się powiedzieć rzeczy ważne i nowe nie tylko o nauce polskiej, ale także o etosie naukowca i inteligenta.

Maciej Górny (IH PAN, Warszawa)