Klasyka radzieckiej fantastyki

Antologia radzieckiej science fiction, prezentująca jej dokonania od lat 20. po upadek ZSRR. Zebrano w niej po jednym opowiadaniu najbardziej reprezentatywnych dla rozwoju fantastyki w ZSRR autorów. Całość opatrzona obszernym wstępem i omówienie, a także rysem historycznym autorstwa Wojtka Sedeńki.

Podział na rosyjską fantastykę przed/po 1992 wydaje się oczywisty z kilku względów. Fantastyka radziecka i współczesna rosyjska dość znacznie różnią się tematyką. Wtedy dominowała science fiction, utopie, obecnie doszła fantasy, militarna sf, tzw. bojewiki, charakterystyczne dla tamtego rynku, a ostatnio coraz mocniejszy jest segment grozy i horroru. Wielu autorów debiutujących i odnoszących sukcesy w czasach sowieckich właściwie zakończyło pisarskie kariery do końca XX wieku, ich ostatnie książki, np. Borysa Strugackiego, Jewgienija Gulakowskiego czy Kira Bułyczowa nie odnosiły już wymiernych czytelniczych sukcesów, choć miały swoich wiernych czytelników. Wolny rynek spowodował zalanie księgarń fantastyką, i do Rosji dotarła moda na cykle powieściowe czy kreowanie mód czytelniczych przez tworzenie tzw. projektów (vide Metro Głuchowskiego).

Omawiając pokrótce w tym szkicu sylwetki pisarzy fantastów, ze zdumieniem odkryłem, jak wielu z nich było represjonowanych i szkalowanych, więzionych przez system komunistyczny. Nie wszyscy znaleźli się w gułagach, jak choćby Sniegow, ale mieli zakaz druku, byli rozdzielani z rodzinami, stawiano im zarzuty bycia wrogiem narodu. Tylko nieliczni z obecnych w tej antologii byli pupilami władzy.

Ze wstępu

Zawartość:

Aleksander Grin Zdarzenie na ulicy Psa

Aleksander Bielajew Człowiek, który nie śpi

Michaił Bułhakow Psie serce

Wiktor Saparin Ostatni dorożkarz

Siergiej Sniegow Skok nad przepaścią

Iwan Jefremow Cień przeszłości

Ariadna Gromowa Bardzo dziwny świat

Arkadij i Borys Strugaccy Stan alarmowy

Władimir Sawczenko Druga wyprawa na Dziwną Planetę

Aleksander Szalimow Ostatni z Atlantydy

Walentyna Żurawlowa Astronauta

Władimir Michajłow Admirał nad polaną

Kir Bułyczow Ostatnie sto minut

Dymitr Bilenkin Miasto i wilk

Olga Łarionowa Tworzenie światów

Sewer Gansowski Dzień gniewu

Ilja Warszawski W kosmosie

Michaił Puchow Przypadkowe następstwo

Anatolij Dnieprow Formuła nieśmiertelności

Roman Jarow Drugie stadium

Aleksander Kołpakow Alfa Eridana

Wiktor Kołupajew Śpieszę na spotkanie

Isaj Łukodianow, Jewgienij Wojskunskij Na skrzyżowaniach czasu