Kiedy zapada mrok

Nędzny chłopiec, który buntuje się przeciwko tyranii nauczyciela, morderca, który wyznaje swoje winy przed kolejną ofiarą, najlepszy na świecie złodziej owiec, który przypadkiem zostaje bohaterem, pisarz, który grozi redaktorowi, że popełni samobójstwo, jeśli ten nie wyda jego książki, staruszek przechadzający się po miejscach, w których wybuchła wojna, ojcowska zemsta dokonana na mordercach córki po trzydziestu latach, a także historia tajemniczego obrazu Milleta, którym fascynują się kolejni bohaterowie i w dziwnych okolicznościach znikają... Cabré pisze szokujące historie, które otwierają się na siebie i przenikają wzajemnie – wszystkie dynamiczne, z werwą, nieraz z humorem i nieokiełznaną fantazją.

Kiedy zapada mrok to zbiór opowiadań, które mienią się jak żagwie w ognisku. Niespokojne duchy, które chcą być gdzieś indziej, postacie wyjęte spod prawa, zapachy wywołujące dreszcze, ukłucia ironii, motywy fantastyczne – to wszystko, co sprawiło, że Cabré  stał się jednym z najważniejszych pisarzy europejskich. Jaume Cabré stworzył szkatułkową książkę, w której nie ma zbędnego słowa. To zbiór opowiadań naznaczonych mrokiem i gniewem, ale także ironią, fantazją i zabawą.

Znam wiele osób, które swoją przygodę z literaturą dzielą na czas przed i po Wyznaję. Po opublikowaniu tej powieści Cabré zamilkł. Warto przekonać się, z czym – po kilku latach – wraca. Warto naprawdę, bo Kiedy zapada mrok, podobnie jak Podróż zimowa, to zbiór opowiadań zaskakujących i starannie wyselekcjonowanych.

Michał Nogaś

Czy da się pogodzić wrażliwość na sztukę ze skłonnością do zabijania? U Cabrégo zacierają się granice między życiem a dziełami sztuki, śmierć od życia też dzieli niewiele – wszystko jest ze sobą powiązane, „kiedy zapada mrok” i rośnie w siłę ciemna strona ludzkiej natury… Piękna proza, poruszająca i przerażająca.

Leszek Bugajski