{"id":14450,"date":"2025-12-02T11:00:00","date_gmt":"2025-12-02T10:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/tantis.pl\/blog\/?p=14450"},"modified":"2026-03-20T12:05:32","modified_gmt":"2026-03-20T11:05:32","slug":"ziele-na-kraterze-streszczenie-szczegolowe-i-opracowanie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tantis.pl\/blog\/ziele-na-kraterze-streszczenie-szczegolowe-i-opracowanie\/","title":{"rendered":"Ziele na kraterze – streszczenie szczeg\u00f3\u0142owe i opracowanie"},"content":{"rendered":"\n\n
\n \n
\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n \n\n
\n Oce\u0144 ten wpis<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n

Melchior Wa\u0144kowicz w swojej autobiograficznej powie\u015bci \u201eZiele na kraterze\u201d poruszaj\u0105co dokumentuje dramatyczne losy swojej rodziny podczas II wojny \u015bwiatowej, podkre\u015blaj\u0105c si\u0142\u0119 wi\u0119zi rodzinnych i niez\u0142omno\u015b\u0107 w obliczu katastrofy. Opowie\u015b\u0107, skupiona na relacjach ojca z c\u00f3rkami i symbolice \u017cycia i nadziei, oferuje g\u0142\u0119boki wgl\u0105d w histori\u0119 i emocjonaln\u0105 prawd\u0119, przyci\u0105gaj\u0105c czytelnik\u00f3w autentyczno\u015bci\u0105 i bogactwem literackich motyw\u00f3w.<\/strong><\/p>\n

Czym jest „Ziele na kraterze”?<\/h2>\n

Autobiograficzna powie\u015b\u0107 Melchiora Wa\u0144kowicza, Ziele na kraterze<\/strong>, przenosi nas w dramatyczne losy jego rodziny podczas burzliwych lat II wojny \u015bwiatowej. Ksi\u0105\u017cka koncentruje si\u0119 na codziennym \u017cyciu i wi\u0119ziach rodzinnych, zw\u0142aszcza relacjach mi\u0119dzy autorem a jego c\u00f3rkami, Krysi\u0105 i Mart\u0105. Perspektywa ojca dodaje tej historii g\u0142\u0119bi emocjonalnej oraz osobistego tonu.<\/strong><\/p>\n

Utw\u00f3r \u0142\u0105czy wspomnienia z elementami reporta\u017cowymi, oferuj\u0105c czytelnikom wgl\u0105d w \u017cycie w trudnych czasach wojennych oraz refleksj\u0119 nad znaczeniem rodziny i po\u015bwi\u0119cenia. Ziele na kraterze<\/strong> to istotne \u015bwiadectwo historyczne oraz osobista kronika wydarze\u0144 widzianych oczami jednej rodziny. Dzie\u0142o to zajmuje wa\u017cne miejsce w kanonie literatury polskiej.<\/strong><\/p>\n

Symbolika i znaczenie tytu\u0142u „Ziele na kraterze”<\/h2>\n

Tytu\u0142 Ziele na kraterze<\/strong> w powie\u015bci Melchiora Wa\u0144kowicza niesie ze sob\u0105 g\u0142\u0119boki sens symboliczny, stanowi\u0105c klucz do zrozumienia najwa\u017cniejszych temat\u00f3w dzie\u0142a. \u201eZiele\u201d symbolizuje \u017cycie oraz nadziej\u0119<\/strong>, podczas gdy \u201ekrater\u201d odnosi si\u0119 do destrukcji i tragedii wojennej<\/strong>. Ten kontrast uwypukla narodziny Krysi w czasach II wojny \u015bwiatowej i niez\u0142omn\u0105 wol\u0119 rodziny Wa\u0144kowicz\u00f3w do przetrwania mimo przeciwno\u015bci losu.<\/p>\n

Ziele wyrastaj\u0105ce na kraterze jest metafor\u0105 odradzaj\u0105cego si\u0119 \u017cycia po\u015br\u00f3d zgliszcz. Podkre\u015bla moc wi\u0119zi rodzinnych i nieugi\u0119to\u015b\u0107 ducha ludzkiego. Wa\u0144kowicz ukazuje, jak jego bliscy piel\u0119gnuj\u0105 warto\u015bci oraz relacje w obliczu wojennej grozy. Symbolika tytu\u0142u ilustruje r\u00f3wnie\u017c motyw pami\u0119ci i ofiarno\u015bci, gdy\u017c bohaterowie mierz\u0105 si\u0119 z utrat\u0105 najbli\u017cszych i staraj\u0105 si\u0119 zachowa\u0107 ich wspomnienia.<\/p>\n

Autor przez ten tytu\u0142 nie tylko dokumentuje swoje prze\u017cycia, ale tak\u017ce sk\u0142ada ho\u0142d tym, kt\u00f3rzy potrafili odnale\u017a\u0107 sens oraz nadziej\u0119 w najciemniejszych momentach historii. Dzi\u0119ki temu Ziele na kraterze<\/strong> staje si\u0119 opowie\u015bci\u0105 uniwersaln\u0105 o mi\u0142o\u015bci rodzinnej oraz niezwyk\u0142ej sile cz\u0142owieka wobec katastrof.<\/p>\n

Co symbolizuje Domeczek?<\/h3>\n

Domeczek, b\u0119d\u0105cy domem rodziny Wa\u0144kowicz\u00f3w w powie\u015bci „Ziele na kraterze”, uosabia poczucie bezpiecze\u0144stwa<\/strong> oraz rodzinne ciep\u0142o<\/strong>. W czasach wojennej zawieruchy stanowi azyl i miejsce spokoju<\/strong>, podkre\u015blaj\u0105c nieust\u0119pliwo\u015b\u0107 wobec przeciwno\u015bci losu. Jest r\u00f3wnie\u017c symbolem nadziei, miejscem piel\u0119gnowania tradycji i warto\u015bci bliskich sercu. To duchowe centrum \u017cycia rodziny, kt\u00f3re odgrywa kluczow\u0105 rol\u0119 w narracji<\/strong>.<\/p>\n

Symbolika narodzin Krysi<\/h3>\n

Przyj\u015bcie na \u015bwiat Krysi w „Ziele na kraterze” jest pe\u0142ne symboliki, oznaczaj\u0105c odnow\u0119<\/strong>. W samym sercu wojny narodziny dziecka przynosz\u0105 rodzinie Wa\u0144kowicz\u00f3w promyk nadziei i nowy pocz\u0105tek. Krysia staje si\u0119 uosobieniem przysz\u0142o\u015bci, kt\u00f3ra wzmacnia wol\u0119 przetrwania w niesprzyjaj\u0105cych warunkach.<\/strong><\/p>\n

W obliczu wojennego chaosu pojawienie si\u0119 dziewczynki obrazuje motyw \u017cycia oraz jego nieprzerwan\u0105 kontynuacj\u0119 mimo wszechobecnej destrukcji. To wydarzenie nie tylko inicjuje narracj\u0119, ale te\u017c przypomina o pot\u0119dze wi\u0119zi rodzinnych i mi\u0142o\u015bci, kt\u00f3re daj\u0105 si\u0142\u0119 do pokonywania najtrudniejszych moment\u00f3w historii.<\/p>\n

G\u0142\u00f3wne postacie i ich rola w powie\u015bci<\/h2>\n

W powie\u015bci „Ziele na kraterze” autorstwa Melchiora Wa\u0144kowicza centralne miejsce zajmuj\u0105 cz\u0142onkowie jego rodziny, kt\u00f3rych losy podczas II wojny \u015bwiatowej s\u0105 niezwykle emocjonuj\u0105ce i dramatyczne.<\/p>\n

Posta\u0107 Krystyny Wa\u0144kowicz wnosi do opowie\u015bci element tragizmu. Jej zaanga\u017cowanie w dzia\u0142alno\u015b\u0107 konspiracyjn\u0105 oraz heroizm w trakcie powstania warszawskiego stanowi\u0105 symbole walki o wolno\u015b\u0107.<\/strong> Tragiczna \u015bmier\u0107 bohaterki jest wzruszaj\u0105cym przyk\u0142adem po\u015bwi\u0119cenia.<\/p>\n

Marta Wa\u0144kowicz reprezentuje m\u0142odsze pokolenie, kt\u00f3re mimo wojennych przeciwno\u015bci stara si\u0119 odnale\u017a\u0107 w\u0142asn\u0105 drog\u0119 \u017cyciow\u0105. Jej zami\u0142owanie do nauki oraz literackie ambicje kontrastuj\u0105 z brutalno\u015bci\u0105 otaczaj\u0105cego \u015bwiata, co podkre\u015bla si\u0142\u0119 m\u0142odzie\u0144czej nadziei.<\/p>\n

Narratorem ksi\u0105\u017cki jest sam Melchior Wa\u0144kowicz, co pozwala czytelnikom spojrze\u0107 na wydarzenia z osobistego punktu widzenia. Dodaje to ca\u0142ej historii autentyczno\u015bci i emocjonalnej g\u0142\u0119bi.<\/strong> Relacja autora z c\u00f3rkami stanowi serce opowie\u015bci, a jego humorystyczne podej\u015bcie do \u017cycia rodzinnego \u0142agodzi ci\u0119\u017car do\u015bwiadcze\u0144 wojennych.<\/p>\n

Zofia Wa\u0144kowiczowa wciela dyscyplin\u0119 i odpowiedzialno\u015b\u0107, b\u0119d\u0105c dla swojej rodziny ostoj\u0105 w trudnych czasach kryzysu. Jej posta\u0107 ukazuje determinacj\u0119 kobiet zmuszonych do zarz\u0105dzania domem w obliczu niebezpiecze\u0144stw.<\/p>\n

Ka\u017cda z tych postaci wnosi unikalny wk\u0142ad do opowie\u015bci o przetrwaniu i mi\u0142o\u015bci rodzinnej wobec katastrofy, tworz\u0105c razem pe\u0142en obraz \u017cycia rodziny Wa\u0144kowicz\u00f3w oraz niez\u0142omno\u015bci ludzkiego ducha.<\/p>\n

Jakie s\u0105 dramatyczne losy bohater\u00f3w?<\/h2>\n

Powie\u015b\u0107 Ziele na kraterze<\/strong> Melchiora Wa\u0144kowicza ukazuje przejmuj\u0105ce losy rodziny Wa\u0144kowicz\u00f3w w czasie II wojny \u015bwiatowej. Szczeg\u00f3lnie wzruszaj\u0105ca jest opowie\u015b\u0107 o Krystynie, znanej jako Krysia, kt\u00f3ra uczestniczy\u0142a w powstaniu warszawskim jako sanitariuszka. Jej \u015bmier\u0107 stanowi poruszaj\u0105cy przyk\u0142ad najwy\u017cszego po\u015bwi\u0119cenia dla ojczyzny oraz zaanga\u017cowania w ruch oporu.<\/strong><\/p>\n

Po stracie c\u00f3rki Zofia Wa\u0144kowiczowa decyduje si\u0119 na emigracj\u0119, co symbolizuje ogromne zmiany w \u017cyciu jej rodziny i rozpad dotychczasowego \u015bwiata. Ta decyzja uwypukla dramat wybor\u00f3w, przed kt\u00f3rymi stawa\u0142y rodziny w trudnych czasach wojny. Wydarzenia te pokazuj\u0105 tak\u017ce, jak wojna wystawia relacje rodzinne na ci\u0119\u017ck\u0105 pr\u00f3b\u0119.<\/p>\n

Ksi\u0105\u017cka podkre\u015bla r\u00f3wnie\u017c cen\u0119 patriotyzmu i ofiary ponoszone przez jednostki oraz ca\u0142e rodziny dla wy\u017cszych warto\u015bci. Historia bohater\u00f3w obrazuje destrukcyjny wp\u0142yw wojny na \u017cycie ludzi, ale te\u017c budowanie pami\u0119ci i to\u017csamo\u015bci narodowej.<\/strong> Dzi\u0119ki temu Ziele na kraterze<\/strong> jest nie tylko zapisem historycznym, lecz tak\u017ce uniwersaln\u0105 opowie\u015bci\u0105 o odwadze i niez\u0142omno\u015bci wobec przeciwno\u015bci losu.<\/p>\n

Jakie s\u0105 g\u0142\u00f3wne motywy literackie w ksi\u0105\u017cce?<\/h2>\n

Ksi\u0105\u017cka Ziele na kraterze<\/strong> autorstwa Melchiora Wa\u0144kowicza wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 bogactwem motyw\u00f3w literackich, kt\u00f3re nadaj\u0105 jej g\u0142\u0119boki wymiar emocjonalny i refleksyjny. Centralne miejsce w narracji zajmuje motyw rodziny<\/strong>, kt\u00f3ry ukazuje silne wi\u0119zi mi\u0119dzy cz\u0142onkami klanu Wa\u0144kowicz\u00f3w, stanowi\u0105cymi bezpieczn\u0105 przysta\u0144 w burzliwych czasach wojennych.<\/p>\n

Motyw dorastania koncentruje si\u0119 na rozwoju c\u00f3rek pisarza, Krysi i Marty, podkre\u015blaj\u0105c ich przemiany w kontek\u015bcie wojennych reali\u00f3w. Krysia uosabia m\u0142odzie\u0144cz\u0105 odwag\u0119 oraz gotowo\u015b\u0107 do po\u015bwi\u0119ce\u0144<\/strong>, podczas gdy Marta obrazuje d\u0105\u017cenie do wiedzy i samorealizacji mimo napotykanych przeciwno\u015bci.<\/p>\n

Motyw wojny pe\u0142ni rol\u0119 t\u0142a dla wydarze\u0144, znacz\u0105co wp\u0142ywaj\u0105c na losy bohater\u00f3w. Konflikt zbrojny sprawdza ich wytrzyma\u0142o\u015b\u0107 psychiczn\u0105 i zdolno\u015b\u0107 przetrwania w obliczu tragedii<\/strong>. Natomiast motyw podr\u00f3\u017cy pojawia si\u0119 w zwi\u0105zku z emigracj\u0105 Zofii Wa\u0144kowiczowej po \u015bmierci Krysi, symbolizuj\u0105c poszukiwanie nowego pocz\u0105tku oraz pr\u00f3b\u0119 ucieczki przed traum\u0105.<\/p>\n

Obecno\u015b\u0107 motywu \u015bmierci uwidacznia si\u0119 poprzez dramatyczn\u0105 strat\u0119 Krysi oraz jako nieod\u0142\u0105czny element \u017cycia podczas wojny. Sk\u0142ania on do refleksji nad warto\u015bci\u0105 \u017cycia i pami\u0119ci\u0105 o tych, kt\u00f3rzy odeszli.<\/p>\n

Pami\u0119\u0107 odgrywa istotn\u0105 rol\u0119 jako narz\u0119dzie zachowywania wspomnie\u0144 bliskich oraz budowania to\u017csamo\u015bci rodzinnej i narodowej. Po\u015bwi\u0119cenie postaci takich jak Krysia podkre\u015bla cen\u0119 patriotyzmu oraz oddania dla ojczyzny<\/strong>.<\/p>\n<\/p>\n

„Ziele na kraterze” \u2013 Streszczenie szczeg\u00f3\u0142owe<\/h2>\n

1. Plan wydarze\u0144<\/h3>\n
    \n
  • Narodziny Krystyny<\/strong> w 1919 roku, r\u00f3wnocze\u015bnie tragedia rodzinna (\u015bmier\u0107 braci Zofii Wa\u0144kowiczowej<\/strong>).<\/li>\n
  • Walka o zdrowie chorowitej Krystyny<\/strong> i narodziny m\u0142odszej siostry, Marty<\/strong>, nazywanej „Tili”.<\/li>\n
  • Rozw\u00f3j artystyczny Melchiora Wa\u0144kowicza<\/strong> (slogany reklamowe) i jego zaanga\u017cowanie w wychowanie c\u00f3rek w Warszawie<\/strong>.<\/li>\n
  • Sp\u0119dzanie wakacji na wsi, m.in. w Bezku<\/strong> u ciotki Marii Lechnickiej<\/strong> i w litewskich Joda\u0144cach<\/strong> u ciotki Reginy<\/strong>.<\/li>\n
  • Budowa i zasiedlenie rodzinnego „Domeczku” na \u017boliborzu<\/strong>, rozwijanie pasji c\u00f3rek (sport, „kuwaki”, felietony Marty<\/strong>).<\/li>\n
  • Zakup samochodu „Kacperek” i podr\u00f3\u017ce rodzinne po Polsce<\/strong>.<\/li>\n
  • Dorastanie c\u00f3rek, ich matury, liberalny model wychowania i nagrodowa podr\u00f3\u017c rowerowa do Belgii<\/strong> i Francji<\/strong>.<\/li>\n
  • Rozpocz\u0119cie studi\u00f3w przez Mart\u0119<\/strong> we Fryburgu<\/strong> i podr\u00f3\u017c Melchiora<\/strong> do USA<\/strong> w 1938 roku, u\u015bwiadamiaj\u0105ca skal\u0119 zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 konfliktu.<\/li>\n
  • Powr\u00f3t c\u00f3rek do Polski<\/strong> w przededniu wybuchu wojny, wyjazd Melchiora<\/strong> do Rumunii<\/strong> i Zofii<\/strong> do Lwowa<\/strong>, rozpoczynaj\u0105cy sze\u015bcioletni\u0105 roz\u0142\u0105k\u0119 ma\u0142\u017conk\u00f3w.<\/li>\n
  • Pobyt Marty<\/strong> w USA<\/strong> u przyjaci\u00f3\u0142ki Betty<\/strong>, edukacja w Rosemont, podczas gdy Zofia<\/strong> i Krystyna<\/strong> walcz\u0105 o przetrwanie w Warszawie<\/strong>.<\/li>\n
  • Anga\u017cowanie si\u0119 Melchiora<\/strong> w dzia\u0142alno\u015b\u0107 korespondenck\u0105 (m.in. bitwa pod Monte Cassino<\/strong>) oraz Krystyny<\/strong> w konspiracj\u0119 (pseudonim „Anna”).<\/li>\n
  • Wybuch Powstania Warszawskiego<\/strong> i tragiczna \u015bmier\u0107 Krystyny<\/strong> na Woli<\/strong>.<\/li>\n
  • Opuszczenie zniszczonej Warszawy<\/strong> przez Zofi\u0119<\/strong> i jej ponowne spotkanie z Melchiorem<\/strong> na Zachodzie<\/strong> w 1945 roku.<\/li>\n
  • Informacja od Marty<\/strong> o nadaniu imion Anna Krystyna<\/strong> swojej c\u00f3rce, w ho\u0142dzie dla zmar\u0142ej siostry.<\/li>\n<\/ul>\n

    2. Czas i miejsce akcji<\/h3>\n

    Akcja „Ziela na kraterze” rozci\u0105ga si\u0119 na przestrzeni wielu lat, pocz\u0105wszy od roku 1919<\/strong>, kiedy to na \u015bwiat przychodzi pierwsza c\u00f3rka Melchiora Wa\u0144kowicza<\/strong>, Krystyna<\/strong>. Obejmuje okres przedwojenny, w kt\u00f3rym rodzina rozwija si\u0119 i buduje dom na \u017boliborzu<\/strong> w Warszawie<\/strong>, a tak\u017ce lata letnie sp\u0119dzane na polskiej wsi (Bezek na Che\u0142mszczy\u017anie<\/strong>) oraz w litewskich Joda\u0144cach<\/strong>. Kluczowym momentem staje si\u0119 wybuch II wojny \u015bwiatowej<\/strong>, kt\u00f3ry dramatycznie zmienia losy rodziny, rozrzucaj\u0105c jej cz\u0142onk\u00f3w po r\u00f3\u017cnych zak\u0105tkach \u015bwiata. Melchior<\/strong> podr\u00f3\u017cuje jako korespondent wojenny, przebywaj\u0105c m.in. w Rumunii<\/strong>, na Cyprze<\/strong>, a tak\u017ce uczestnicz\u0105c w walkach pod Monte Cassino<\/strong>. Zofia<\/strong> pocz\u0105tkowo szkoli si\u0119 we Lwowie<\/strong>, p\u00f3\u017aniej ukrywa si\u0119 w Warszawie<\/strong>. Marta<\/strong> zostaje wys\u0142ana do Stan\u00f3w Zjednoczonych<\/strong>, gdzie kontynuuje nauk\u0119 w college\u2019u w Rosemont. Tragiczny fina\u0142 wojny rozgrywa si\u0119 w okupowanej Warszawie<\/strong>, gdzie ginie Krystyna<\/strong> w czasie Powstania Warszawskiego<\/strong>.<\/p>\n

    3. Charakterystyka bohater\u00f3w<\/h3>\n
      \n
    • Melchior Wa\u0144kowicz<\/strong>: Ojciec, pisarz, narrator, kt\u00f3ry z czu\u0142o\u015bci\u0105 i humorem opisuje \u017cycie swojej rodziny. Charakteryzuje go ogromne zaanga\u017cowanie w wychowanie c\u00f3rek, liberalne podej\u015bcie do \u017cycia i silne poczucie patriotyzmu, kt\u00f3re kieruje go w roli korespondenta wojennego. Jest obserwatorem i kronikarzem zar\u00f3wno intymnych wydarze\u0144 rodzinnych, jak i wielkich historycznych przemian.<\/li>\n
    • Zofia Wa\u0144kowiczowa<\/strong>: Matka, \u017cona Melchiora<\/strong>, kt\u00f3ra stanowi\u0142a r\u00f3wnowag\u0119 dla jego bardziej beztroskiego podej\u015bcia. Dba\u0142a o zasady, porz\u0105dek i praktyczn\u0105 stron\u0119 \u017cycia. W obliczu wojny wykazuje niezwyk\u0142\u0105 si\u0142\u0119 i determinacj\u0119, walcz\u0105c o przetrwanie w okupowanej Warszawie<\/strong> i zmagaj\u0105c si\u0119 z osobist\u0105 tragedi\u0105.<\/li>\n
    • Krystyna („Pyton”, „Anna”)<\/strong>: Starsza c\u00f3rka, urodzona w 1919 roku. Pocz\u0105tkowo chorowita, z czasem wyrasta na zdecydowan\u0105, upart\u0105 i konsekwentn\u0105 m\u0142od\u0105 kobiet\u0119. Jej inteligencja i dociekliwo\u015b\u0107 (st\u0105d przydomek „Pyton”) kontrastuj\u0105 z jej ostatecznym wyborem walki. Z po\u015bwi\u0119ceniem wst\u0119puje do konspiracji, przyjmuj\u0105c pseudonim „Anna”, i ginie bohatersko podczas Powstania Warszawskiego<\/strong>, staj\u0105c si\u0119 symbolem tragizmu pokolenia.<\/li>\n
    • Marta („Tili”, „Ch\u0142opek-Roztropek”)<\/strong>: M\u0142odsza c\u00f3rka, radosna, beztroska i odwa\u017cna. W odr\u00f3\u017cnieniu od siostry, podchodzi\u0142a do \u017cycia z wi\u0119kszym optymizmem. Jej wra\u017cliwo\u015b\u0107 artystyczna objawia si\u0119 w pierwszych felietonach. Wyjazd do Stan\u00f3w Zjednoczonych<\/strong> ratuje j\u0105 od bezpo\u015bredniego do\u015bwiadczenia wojny w Polsce<\/strong>, lecz mimo to pozostaje g\u0142\u0119boko zwi\u0105zana z rodzin\u0105 i tragicznie do\u015bwiadczonym krajem, co symbolizuje nadanie c\u00f3rce imion Anna Krystyna<\/strong>.<\/li>\n<\/ul>\n

      4. Problematyka<\/h3>\n
        \n
      • Wp\u0142yw wojny na losy rodziny i jednostki<\/strong>: Ksi\u0105\u017cka wnikliwie przedstawia, jak brutalna rzeczywisto\u015b\u0107 II wojny \u015bwiatowej<\/strong> rozbija dotychczasowe \u017cycie, rozdziela bliskich i prowadzi do niewyobra\u017calnych tragedii, takich jak \u015bmier\u0107 Krystyny<\/strong>.<\/li>\n
      • Wyzwania rodzicielstwa w burzliwych czasach<\/strong>: Melchior<\/strong> i Zofia<\/strong> zmagaj\u0105 si\u0119 z trudno\u015bciami wychowywania c\u00f3rek w obliczu narastaj\u0105cego zagro\u017cenia wojennego, pr\u00f3buj\u0105c jednocze\u015bnie zapewni\u0107 im normalne dzieci\u0144stwo i rozw\u00f3j.<\/li>\n
      • Pami\u0119\u0107 i dziedzictwo<\/strong>: Utw\u00f3r jest ho\u0142dem dla zmar\u0142ej c\u00f3rki i wszystkich ofiar wojny, pr\u00f3b\u0105 ocalenia od zapomnienia zar\u00f3wno intymnych wspomnie\u0144, jak i heroicznych czyn\u00f3w.<\/li>\n
      • Poszukiwanie nadziei i sensu w ruinach (ziele na kraterze)<\/strong>: Mimo ogromnej tragedii, tytu\u0142owa metafora „ziela na kraterze” symbolizuje nieugi\u0119t\u0105 si\u0142\u0119 \u017cycia, zdolno\u015b\u0107 do odradzania si\u0119 i nadziej\u0119 na przysz\u0142o\u015b\u0107, mimo ogromnych zniszcze\u0144 i strat.<\/li>\n<\/ul>\n

        5. Kluczowe w\u0105tki<\/h3>\n
          \n
        • W\u0105tek rodziny Wa\u0144kowicz\u00f3w<\/strong>: Centralny element ksi\u0105\u017cki, przedstawiaj\u0105cy \u017cycie codzienne, rado\u015bci i smutki rodziny, rozw\u00f3j c\u00f3rek oraz ich indywidualne charaktery na tle zmieniaj\u0105cej si\u0119 historii.<\/li>\n
        • W\u0105tek wojny i okupacji<\/strong>: Ukazuje brutalno\u015b\u0107 II wojny \u015bwiatowej<\/strong>, jej wp\u0142yw na Polsk\u0119<\/strong> i losy Polak\u00f3w, w tym heroizm Powstania Warszawskiego<\/strong> oraz osobiste dramaty zwi\u0105zane z roz\u0142\u0105k\u0105 i \u015bmierci\u0105.<\/li>\n
        • W\u0105tek wychowania i kszta\u0142towania warto\u015bci<\/strong>: Opisuje metody wychowawcze Melchiora<\/strong> i Zofii<\/strong>, d\u0105\u017cenie do wszechstronnego rozwoju c\u00f3rek oraz wpajanie im patriotyzmu i mi\u0142o\u015bci do ojczyzny.<\/li>\n
        • W\u0105tek pami\u0119ci i ho\u0142du<\/strong>: Ksi\u0105\u017cka jest aktem pami\u0119ci o Krystynie<\/strong> i ca\u0142ym pokoleniu, kt\u00f3re po\u015bwi\u0119ci\u0142o swoje \u017cycie dla wolno\u015bci, b\u0119d\u0105c jednocze\u015bnie zapisem osobistego \u017calu i pr\u00f3by zrozumienia sensu straty.<\/li>\n<\/ul>\n

          6. Motywy<\/h3>\n
            \n
          • Motyw wojny i pokoju<\/strong>: Fundamentalny kontrast mi\u0119dzy spokojnym \u017cyciem przedwojennym a okrucie\u0144stwem wojny, kt\u00f3ra niszczy wszystko, co cenne.<\/li>\n
          • Motyw rodzicielstwa i mi\u0142o\u015bci<\/strong>: G\u0142\u0119boka mi\u0142o\u015b\u0107 ojca do c\u00f3rek, jego zaanga\u017cowanie w ich rozw\u00f3j i cierpienie po stracie, co stanowi centralny emocjonalny filar utworu.<\/li>\n
          • Motyw ofiary i bohaterstwa<\/strong>: Posta\u0107 Krystyny<\/strong>, kt\u00f3ra \u015bwiadomie wybiera walk\u0119 i ginie w imi\u0119 wy\u017cszych warto\u015bci, jest uosobieniem heroicznej ofiary.<\/li>\n
          • Motyw pami\u0119ci i historii<\/strong>: Dzie\u0142o jest pr\u00f3b\u0105 utrwalenia historii osobistej i narodowej, \u015bwiadectwem trudnych czas\u00f3w oraz sposobem na zachowanie pami\u0119ci o tych, kt\u00f3rzy odeszli.<\/li>\n
          • Motyw nadziei i odrodzenia („ziele na kraterze”)<\/strong>: Tytu\u0142owa metafora symbolizuje trwa\u0142o\u015b\u0107 \u017cycia i ludzkiego ducha, kt\u00f3ry potrafi odrodzi\u0107 si\u0119 nawet po najwi\u0119kszych zniszczeniach.<\/li>\n
          • Motyw podr\u00f3\u017cy i przemieszczenia<\/strong>: Liczne podr\u00f3\u017ce rodzinne w kraju i za granic\u0105 w czasach pokoju oraz przymusowe w\u0119dr\u00f3wki i rozproszenie rodziny podczas wojny, obrazuj\u0105ce zar\u00f3wno rado\u015b\u0107 odkrywania, jak i b\u00f3l roz\u0142\u0105ki.<\/li>\n<\/ul>\n

            7. Streszczenie szczeg\u00f3\u0142owe utworu<\/h3>\n

            Dzie\u0142o Melchiora Wa\u0144kowicza<\/strong>, „Ziele na kraterze”, stanowi niezwykle osobist\u0105 i wzruszaj\u0105c\u0105 kronik\u0119 \u017cycia rodziny pisarza, kt\u00f3rej losy \u015bci\u015ble splataj\u0105 si\u0119 z tragicznymi wydarzeniami II wojny \u015bwiatowej<\/strong>. Narracja rozpoczyna si\u0119 w 1919<\/strong> roku, w momencie narodzin pierwszej c\u00f3rki Wa\u0144kowicz\u00f3w<\/strong>, Krystyny<\/strong>. Ten radosny moment zostaje jednak naznaczony smutkiem \u2013 matka dziewczynki, Zofia Wa\u0144kowiczowa<\/strong>, dowiaduje si\u0119 o \u015bmierci swoich dw\u00f3ch braci. Pocz\u0105tkowe lata \u017cycia Krystyny<\/strong> s\u0105 naznaczone chorobami, co zmusza rodzin\u0119, mieszkaj\u0105c\u0105 w\u00f3wczas w Warszawie<\/strong> przy ulicy Elektoralnej, do poszukiwania lepszych warunk\u00f3w, znajduj\u0105c je na kr\u00f3tko w domu brata pisarza, Tola<\/strong>. Tam przychodzi na \u015bwiat druga c\u00f3rka, Marta<\/strong>, kt\u00f3r\u0105 starsza siostra czule nazywa „Tili”. Z humorem i g\u0142\u0119bok\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105, Wa\u0144kowicz<\/strong> uwieczni Mart\u0119<\/strong> w innej swojej ksi\u0105\u017cce, „Na tropach sm\u0119tka”, jako „Tirliporka”.<\/p>\n

            Melchior Wa\u0144kowicz<\/strong> z niezwyk\u0142ym oddaniem pe\u0142ni rol\u0119 ojca, czerpi\u0105c niewys\u0142owion\u0105 rado\u015b\u0107 z ka\u017cdej sentencji wypowiedzianej przez c\u00f3rki i anga\u017cuj\u0105c si\u0119 w wymy\u015blanie wsp\u00f3lnych zabaw. Po powrocie do stolicy, Wa\u0144kowiczowie<\/strong> mierz\u0105 si\u0119 z trudno\u015bciami finansowymi, kt\u00f3re jednak ust\u0119puj\u0105, gdy pisarz odkrywa sw\u00f3j talent w tworzeniu chwytliwych slogan\u00f3w reklamowych. Niezwyk\u0142ym \u017ar\u00f3d\u0142em inspiracji staje si\u0119 dla niego bujny \u015bwiat dzieci\u0119cej wyobra\u017ani c\u00f3rek \u2013 ich piosenki, zabawne wierszyki i spontaniczne gry. Pisarz troszczy si\u0119 o ich wszechstronn\u0105 edukacj\u0119, regularnie czytaj\u0105c im ksi\u0105\u017cki i rozbudzaj\u0105c w nich r\u00f3\u017cnorodne pasje.<\/p>\n

            Szybko ujawniaj\u0105 si\u0119 wyra\u017ane r\u00f3\u017cnice w charakterach si\u00f3str. Krystyna<\/strong>, pieszczotliwie nazywana „pytonem” z powodu jej nieustannego zadawania pyta\u0144, wykazuje si\u0119 du\u017c\u0105 zdecydowaniem, uporem i konsekwencj\u0105 w d\u0105\u017ceniu do celu. Z kolei Marta<\/strong>, czyli „Tili”, to prawdziwa weso\u0142a dusza, podchodz\u0105ca do \u017cycia z beztrosk\u0105 i odwag\u0105, co ojciec z czu\u0142o\u015bci\u0105 podkre\u015bla, nazywaj\u0105c j\u0105 „Ch\u0142opkiem-Roztropkiem”. Lata letnie dziewczynki sp\u0119dzaj\u0105 na wsi, cz\u0119sto odwiedzaj\u0105c ciotk\u0119 Mari\u0119 Lechnick\u0105<\/strong> w Bezku na Che\u0142mszczy\u017anie<\/strong>, gdzie maj\u0105 swobod\u0119 dzieci\u0119cych szale\u0144stw. Podr\u00f3\u017cuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c do Joda\u0144c<\/strong>, litewskiego maj\u0105tku Wa\u0144kowicz\u00f3w<\/strong>, do ciotki Reginy<\/strong>, co poszerza ich horyzonty i buduje silne wi\u0119zi z rodzin\u0105.<\/p>\n

            W pewnym momencie rodzina podejmuje znacz\u0105c\u0105 decyzj\u0119 o budowie w\u0142asnego domu w nowopowstaj\u0105cej w\u00f3wczas dzielnicy Warszawy<\/strong> \u2013 na \u017boliborzu<\/strong>. Przestronny dom, nazwany czule „Domeczkiem”, staje si\u0119 centralnym punktem \u017cycia Wa\u0144kowicz\u00f3w<\/strong>, miejscem pe\u0142nym ciep\u0142a, rodzinnych wspomnie\u0144 i bezpiecze\u0144stwa. Razem z rodzin\u0105 zamieszkuj\u0105 w nim kucharka, pokoj\u00f3wka oraz domowe zwierz\u0119ta \u2013 pies i kot, tworz\u0105c harmonijn\u0105, wielopokoleniow\u0105 przestrze\u0144. Dziewczynki s\u0105 zachwycone nowym otoczeniem, a jedn\u0105 z g\u0142\u00f3wnych atrakcji staje si\u0119 lokalny Klub Sportowy, kt\u00f3ry sprzyja ich rozwojowi fizycznemu.<\/p>\n

            Rodzice stosuj\u0105 odmienne, lecz doskonale uzupe\u0142niaj\u0105ce si\u0119 metody wychowania. Zofia<\/strong> dba o przestrzeganie zasad, porz\u0105dek i dyscyplin\u0119, stanowi\u0105c stabilny fundament domowego \u017cycia. Natomiast Melchior<\/strong> odpowiada za rozrywki, rozbudzaj\u0105c w c\u00f3rkach mi\u0142o\u015b\u0107 do literatury, geografii i sportu, kszta\u0142tuj\u0105c ich ciekawo\u015b\u0107 \u015bwiata i kreatywno\u015b\u0107. Dziewczynki uwielbiaj\u0105 sp\u0142ywy kajakowe, kt\u00f3re nazywaj\u0105 „kuwakiem”, traktuj\u0105c je jako prawdziwe przygody. Te starannie zaplanowane wyprawy staj\u0105 si\u0119 inspiracj\u0105 dla Marty<\/strong>, kt\u00f3ra po jednej z nich, do Kr\u00f3lewca, zaczyna pisa\u0107 swoje pierwsze felietony. Pocz\u0105tkowo napotyka trudno\u015bci, ale dzi\u0119ki konstruktywnym uwagom ojca jej teksty zostaj\u0105 dopracowane i opublikowane w „P\u0142omyku”, przynosz\u0105c Tili<\/strong> pierwsze honorarium i utwierdzaj\u0105c j\u0105 w literackich pasjach.<\/p>\n

            Kupno samochodu marki Ford, nazwanego pieszczotliwie „Kacperkiem”, otwiera przed rodzin\u0105 nowe mo\u017cliwo\u015bci podr\u00f3\u017cowania. Wa\u0144kowiczowie<\/strong> udaj\u0105 si\u0119 w emocjonuj\u0105c\u0105 podr\u00f3\u017c po po\u0142udniowej Polsce<\/strong>, odwiedzaj\u0105c mi\u0119dzy innymi Cz\u0119stochow\u0119<\/strong>, Katowice<\/strong>, Jastrz\u0119bie-Zdr\u00f3j<\/strong> i malownicze Zakopane<\/strong>, co wzbogaca ich do\u015bwiadczenia i zacie\u015bnia rodzinne wi\u0119zi.<\/p>\n

            Melchior<\/strong> z dum\u0105 obserwuje dorastanie c\u00f3rek, kt\u00f3re z beztroskich urwis\u00f3w przeistaczaj\u0105 si\u0119 w m\u0142ode kobiety. W domu Wa\u0144kowicz\u00f3w<\/strong> panuje liberalny model wychowania; rodzice wierz\u0105, \u017ce stopniowe poznawanie „zakazanych” rozrywek jest lepsze ni\u017c radykalne zakazy, co sprzyja samodzielno\u015bci i odpowiedzialno\u015bci dziewcz\u0105t. R\u00f3wnocze\u015bnie narasta jednak niepok\u00f3j zwi\u0105zany z pogarszaj\u0105c\u0105 si\u0119 sytuacj\u0105 polityczn\u0105 w Europie, a rodzice coraz mocniej martwi\u0105 si\u0119 o przysz\u0142o\u015b\u0107 c\u00f3rek w nadchodz\u0105cych, trudnych czasach.<\/p>\n

            Pierwszy powa\u017cny sygna\u0142 zbli\u017caj\u0105cych si\u0119 k\u0142opot\u00f3w pojawia si\u0119 tu\u017c przed matur\u0105 Tili<\/strong>. Zostaje ona wyrzucona ze szko\u0142y za udzia\u0142 w tajnej organizacji uczniowskiej. Dzi\u0119ki wsparciu ojca, Marta<\/strong> samodzielnie wyja\u015bnia spraw\u0119 donosu i udaje jej si\u0119 wr\u00f3ci\u0107 do szko\u0142y, dowodz\u0105c swojej dojrza\u0142o\u015bci. Obie c\u00f3rki wkraczaj\u0105 w doros\u0142o\u015b\u0107, a nagrod\u0105 za zdane matury jest rowerowa wycieczka po Belgii<\/strong> i Francji<\/strong>. Tym razem ojciec nie bierze w niej udzia\u0142u, zaj\u0119ty pisaniem ksi\u0105\u017cki. Opiek\u0119 sprawuje matka, kt\u00f3ra doje\u017cd\u017ca poci\u0105giem do kluczowych punkt\u00f3w trasy. Podr\u00f3\u017c wie\u0144czy spotkanie w Monte Carlo<\/strong>. Stamt\u0105d kobiety udaj\u0105 si\u0119 do Fryburga<\/strong>, gdzie Marta<\/strong> rozpoczyna studia, a Krystyna<\/strong> wraca z matk\u0105 do Polski<\/strong>. Na \u015bwi\u0119ta Marta<\/strong> przyje\u017cd\u017ca do kraju ze swoj\u0105 ameryka\u0144sk\u0105 przyjaci\u00f3\u0142k\u0105, Betty<\/strong>, wprowadzaj\u0105c do domu powiew zagranicznego \u015bwiata.<\/p>\n

            W 1938<\/strong> roku Melchior Wa\u0144kowicz<\/strong> podr\u00f3\u017cuje do Stan\u00f3w Zjednoczonych<\/strong>, gdzie zyskuje pe\u0142n\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 realno\u015bci zagro\u017cenia wojn\u0105 i agresj\u0105 ze strony Niemiec<\/strong>. Obserwuje r\u00f3wnie\u017c zdystansowan\u0105 postaw\u0119 Amerykan\u00f3w, kt\u00f3rzy postrzegaj\u0105 konflikt jako problem wy\u0142\u0105cznie europejski, co pot\u0119guje jego obawy o losy ojczyzny.<\/p>\n

            Konflikt zbrojny w Europie staje si\u0119 coraz bardziej nieuchronny. Dos\u0142ownie w przededniu wybuchu wojny, Krystyna<\/strong> wraca do Warszawy<\/strong> z Joda\u0144c<\/strong>, gdzie poszerza\u0142a swoj\u0105 wiedz\u0119 rolnicz\u0105. Zaraz po agresji Niemiec<\/strong> na Polsk\u0119<\/strong>, Marta<\/strong> r\u00f3wnie\u017c wraca do ojczyzny, \u015bwiadoma powagi sytuacji. Melchior Wa\u0144kowicz<\/strong> wyje\u017cd\u017ca do Rumunii<\/strong> jako korespondent wojenny, anga\u017cuj\u0105c si\u0119 w dokumentowanie konfliktu, a Zofia<\/strong> udaje si\u0119 do Lwowa<\/strong>, gdzie przechodzi szkolenie przysposobienia wojskowego kobiet. Ten wyjazd staje si\u0119 pocz\u0105tkiem bolesnej, sze\u015bcioletniej roz\u0142\u0105ki ma\u0142\u017conk\u00f3w. Krysia<\/strong>, pe\u0142na obaw, spotyka si\u0119 z ojcem przy \u015awi\u0119cicach<\/strong>, aby si\u0119 z nim po\u017cegna\u0107, co jest symbolicznym momentem rozstania z beztroskim dzieci\u0144stwem.<\/p>\n

            Na emigracji Wa\u0144kowicz<\/strong> aktywnie anga\u017cuje si\u0119 w pisanie tekst\u00f3w o tematyce wojennej, przygotowuj\u0105c mi\u0119dzy innymi poruszaj\u0105cy reporta\u017c „Wrzesie\u0144 \u017cagwi\u0105cy”. Rodzina podejmuje trudn\u0105 decyzj\u0119 o wys\u0142aniu Tili<\/strong> do jej ameryka\u0144skiej przyjaci\u00f3\u0142ki, Betty<\/strong>, w nadziei na zapewnienie jej bezpiecze\u0144stwa. C\u00f3rka najpierw udaje si\u0119 do Rzymu<\/strong>, aby po\u017cegna\u0107 si\u0119 z ojcem, co jest ich ostatnim wsp\u00f3lnym spotkaniem. Matka i Krystyna<\/strong> pozostaj\u0105 w Polsce<\/strong>, staraj\u0105c si\u0119 przetrwa\u0107 trudne czasy okupacji \u2013 uprawiaj\u0105 ogr\u00f3d warzywny, wynajmuj\u0105 pokoje w „Domeczku”, aby zwi\u0105za\u0107 koniec z ko\u0144cem. Kontakt mi\u0119dzy kobietami a reszt\u0105 rodziny jest utrudniony i sporadyczny. Sytuacja poprawia si\u0119, gdy Wa\u0144kowicz<\/strong> przebywa na Cyprze<\/strong>, sk\u0105d dzi\u0119ki listom od c\u00f3rek dowiaduje si\u0119 o dramatycznym po\u0142o\u017ceniu mieszka\u0144c\u00f3w Warszawy<\/strong>. Tili<\/strong> uspokaja ojca, \u017ce u niej jest bezpiecznie i rozpoczyna nauk\u0119 w college\u2019u w Rosemont, pr\u00f3buj\u0105c wie\u015b\u0107 normalne \u017cycie pomimo wojny.<\/p>\n

            Wa\u0144kowicz<\/strong> kontynuuje prac\u0119 korespondenta wojennego, uczestnicz\u0105c w s\u0142ynnej i krwawej bitwie pod Monte Cassino<\/strong>, dokumentuj\u0105c heroizm polskich \u017co\u0142nierzy. W tym czasie w Warszawie<\/strong> sytuacja staje si\u0119 coraz bardziej dramatyczna. Krystyna<\/strong>, nie chc\u0105c biernie przygl\u0105da\u0107 si\u0119 wydarzeniom i wszechobecnej n\u0119dzy, decyduje si\u0119 na czynn\u0105 walk\u0119. Zostaje przyj\u0119ta do szturm\u00f3wki pod pseudonimem „Anna”, co jest \u015bwiadectwem jej odwagi i patriotyzmu. 24 lipca 1944<\/strong> roku hucznie \u015bwi\u0119towane s\u0105 jej imieniny, co staje si\u0119 symbolicznym, ostatnim momentem rado\u015bci. Zaledwie tydzie\u0144 p\u00f3\u017aniej, 1 sierpnia 1944<\/strong> roku, wybucha Powstanie Warszawskie<\/strong>, zryw, kt\u00f3ry na zawsze zmieni losy miasta i jego mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n

            Przed jego wybuchem w „Domeczku” pojawiaj\u0105 si\u0119 cz\u0142onkowie jednego z oddzia\u0142\u00f3w batalionu „Parasol”, co \u015bwiadczy o jego strategicznym po\u0142o\u017ceniu i zaanga\u017cowaniu rodziny w konspiracj\u0119. Krysia<\/strong>, jako cz\u0142onkini oddzia\u0142u „Gryf”, ginie tragicznie sz\u00f3stego dnia Powstania Warszawskiego<\/strong> na Woli<\/strong>, walcz\u0105c do ostatka. Matka, Zofia<\/strong>, dowiaduje si\u0119 o szczeg\u00f3\u0142ach \u015bmierci c\u00f3rki od jednej z \u0142\u0105czniczek i razem z ni\u0105 odnajduje zbiorowy gr\u00f3b w jednej z piwnic, co jest dla niej niewyobra\u017calnym ciosem. P\u00f3\u017aniej cia\u0142o Krystyny<\/strong> zostaje pochowane na Cmentarzu Pow\u0105zkowskim<\/strong> w kwaterze \u017co\u0142nierzy „Parasola”, symbolicznie \u0142\u0105cz\u0105c jej los z losem walcz\u0105cej stolicy. „Domeczek”, b\u0119d\u0105cy \u015bwiadkiem tylu rodzinnych rado\u015bci, zostaje zbombardowany i obr\u00f3cony w ruiny, symbolizuj\u0105c totalne zniszczenie dawnego \u015bwiata.<\/p>\n

            Po upadku powstania Zofia<\/strong>, naznaczona tragedi\u0105, opuszcza zniszczon\u0105 Warszaw\u0119<\/strong> i udaje si\u0119 do Europy Zachodniej<\/strong>, gdzie po sze\u015bciu latach roz\u0142\u0105ki spotyka si\u0119 z Melchiorem<\/strong> w 1945<\/strong> roku. Docieraj\u0105 do nich sp\u00f3\u017anione listy od Marty<\/strong>, kt\u00f3ra wie ju\u017c o tragicznej \u015bmierci siostry. Wzruszona i pe\u0142na b\u00f3lu, Tili<\/strong> informuje rodzic\u00f3w, \u017ce swojej nowo narodzonej c\u00f3rce nada\u0142a imiona Anna Krystyna<\/strong>, aby uczci\u0107 pami\u0119\u0107 zmar\u0142ej siostry i na zawsze zachowa\u0107 j\u0105 w rodzinnej historii. Gest ten jest pot\u0119\u017cnym symbolem \u017cycia, kt\u00f3re odradza si\u0119 z popio\u0142\u00f3w, i nadziei, kt\u00f3ra kie\u0142kuje nawet na „kraterze” tragedii, co stanowi g\u0142\u00f3wny motyw i przes\u0142anie ca\u0142ego utworu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

            Melchior Wa\u0144kowicz w swojej autobiograficznej powie\u015bci \u201eZiele na kraterze\u201d poruszaj\u0105co dokumentuje dramatyczne losy swojej rodziny podczas II wojny \u015bwiatowej, podkre\u015blaj\u0105c si\u0142\u0119 wi\u0119zi rodzinnych i niez\u0142omno\u015b\u0107 w obliczu katastrofy. Opowie\u015b\u0107, skupiona na relacjach ojca z c\u00f3rkami i symbolice \u017cycia i nadziei, oferuje g\u0142\u0119boki wgl\u0105d w histori\u0119 i emocjonaln\u0105 prawd\u0119, przyci\u0105gaj\u0105c czytelnik\u00f3w autentyczno\u015bci\u0105 i bogactwem literackich motyw\u00f3w. […]<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":12054,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[1503],"tags":[1506],"class_list":["post-14450","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-streszczenia-i-omowienia","tag-streszczenie"],"modified_by":"Beata","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tantis.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14450","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tantis.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tantis.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tantis.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tantis.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14450"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tantis.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14450\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14451,"href":"https:\/\/tantis.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14450\/revisions\/14451"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tantis.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12054"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tantis.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14450"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tantis.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14450"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tantis.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14450"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}