{"id":13137,"date":"2025-10-02T08:00:00","date_gmt":"2025-10-02T06:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/tantis.pl\/blog\/?p=13137"},"modified":"2026-04-20T11:13:25","modified_gmt":"2026-04-20T09:13:25","slug":"lalka-streszczenie-i-omowienie-powiesci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tantis.pl\/blog\/lalka-streszczenie-i-omowienie-powiesci\/","title":{"rendered":"Lalka &#8211; streszczenie szczeg\u00f3\u0142owe i opracowanie"},"content":{"rendered":"\n\n<div class=\"kk-star-ratings kksr-auto kksr-align-left kksr-valign-top\"\n    data-payload='{&quot;align&quot;:&quot;left&quot;,&quot;id&quot;:&quot;13137&quot;,&quot;slug&quot;:&quot;default&quot;,&quot;valign&quot;:&quot;top&quot;,&quot;ignore&quot;:&quot;&quot;,&quot;reference&quot;:&quot;auto&quot;,&quot;class&quot;:&quot;&quot;,&quot;count&quot;:&quot;39&quot;,&quot;legendonly&quot;:&quot;&quot;,&quot;readonly&quot;:&quot;&quot;,&quot;score&quot;:&quot;3.6&quot;,&quot;starsonly&quot;:&quot;&quot;,&quot;best&quot;:&quot;5&quot;,&quot;gap&quot;:&quot;5&quot;,&quot;greet&quot;:&quot;Oce\u0144 ten wpis&quot;,&quot;legend&quot;:&quot;3.6\\\/5 (39 - ilo\u015b\u0107 ocen)&quot;,&quot;size&quot;:&quot;24&quot;,&quot;title&quot;:&quot;Lalka - streszczenie szczeg\u00f3\u0142owe i opracowanie&quot;,&quot;width&quot;:&quot;101.9&quot;,&quot;_legend&quot;:&quot;{score}\\\/{best} ({count} - ilo\u015b\u0107 ocen)&quot;,&quot;font_factor&quot;:&quot;1.25&quot;}'>\n            \n<div class=\"kksr-stars\">\n    \n<div class=\"kksr-stars-inactive\">\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"1\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"2\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"3\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"4\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"5\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n    <\/div>\n    \n<div class=\"kksr-stars-active\" style=\"width: 101.9px;\">\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n    <\/div>\n<\/div>\n                \n\n<div class=\"kksr-legend\" style=\"font-size: 19.2px;\">\n            3.6\/5 (39 - ilo\u015b\u0107 ocen)    <\/div>\n    <\/div>\n<strong>W powie\u015bci &#8222;Lalka&#8221; Boles\u0142awa Prusa dynamiczny kupiec Stanis\u0142aw Wokulski, walcz\u0105c o mi\u0142o\u015b\u0107 arystokratki Izabeli \u0141\u0119ckiej, zmaga si\u0119 z bolesnymi rozczarowaniami wynikaj\u0105cymi z konfliktu klasowego i idealizmu, ukazuj\u0105c tym samym skomplikowany obraz spo\u0142ecze\u0144stwa XIX-wiecznej Warszawy.<\/strong>\n\n<h2 id=\"wiedza-o-lalce-w-pigulce\">Wiedza o &#8222;Lalce&#8221; w pigu\u0142ce<\/h2>\n<ul>\n  <li><strong>Autor:<\/strong> Boles\u0142aw Prus (Aleksander G\u0142owacki).<\/li>\n  <li><strong>Tytu\u0142:<\/strong> <em>Lalka<\/em>.<\/li>\n  <li><strong>Rodzaj i gatunek:<\/strong> epika, powie\u015b\u0107 realistyczna.<\/li>\n  <li><strong>Epoka:<\/strong> pozytywizm.<\/li>\n  <li><strong>Czas akcji:<\/strong> g\u0142\u00f3wnie lata 1878\u20131879.<\/li>\n  <li><strong>Miejsce akcji:<\/strong> przede wszystkim Warszawa, a tak\u017ce Pary\u017c, Zas\u0142awek, Skierniewice i Krak\u00f3w.<\/li>\n  <li><strong>G\u0142\u00f3wny bohater:<\/strong> Stanis\u0142aw Wokulski.<\/li>\n  <li><strong>Najwa\u017cniejsi bohaterowie:<\/strong> Stanis\u0142aw Wokulski, Izabela \u0141\u0119cka, Ignacy Rzecki, Julian Ochocki, Helena Stawska, Tomasz \u0141\u0119cki, prezesowa Zas\u0142awska, baronowa Krzeszowska.<\/li>\n  <li><strong>G\u0142\u00f3wny temat:<\/strong> niespe\u0142niona mi\u0142o\u015b\u0107 Wokulskiego do Izabeli \u0141\u0119ckiej oraz obraz polskiego spo\u0142ecze\u0144stwa po powstaniu styczniowym.<\/li>\n  <li><strong>Problematyka:<\/strong> mi\u0142o\u015b\u0107, rozczarowanie, awans spo\u0142eczny, konflikt romantyzmu i pozytywizmu, rola pieni\u0105dza, upadek arystokracji, samotno\u015b\u0107.<\/li>\n  <li><strong>Budowa utworu:<\/strong> narracja trzecioosobowa po\u0142\u0105czona z \u201ePami\u0119tnikiem starego subiekta\u201d.<\/li>\n  <li><strong>Najwa\u017cniejsze motywy:<\/strong> mi\u0142o\u015b\u0107, miasto, pieni\u0105dz, nier\u00f3wno\u015bci spo\u0142eczne, praca, idealizm, nauka, rozpad dawnych warto\u015bci.<\/li>\n  <li><strong>Historia utworu:<\/strong> publikacja w odcinkach w latach 1887\u20131889, wydanie ksi\u0105\u017ckowe w 1890 roku.<\/li>\n  <li><strong>Znaczenie:<\/strong> jedna z najwa\u017cniejszych polskich powie\u015bci realistycznych.<\/li>\n<\/ul>\n\n<h2 id=\"lalka-streszczenie-krotkie\">Lalka &#8211; streszczenie kr\u00f3tkie<\/h2>\n<p>Powie\u015b\u0107 <strong>Lalka<\/strong> autorstwa Boles\u0142awa Prusa to niezaprzeczalny klasyk polskiej literatury, kt\u00f3rej akcja rozgrywa si\u0119 w Warszawie XIX wieku. Centraln\u0105 postaci\u0105 jest Stanis\u0142aw Wokulski, dynamiczny kupiec o idealistycznym usposobieniu. Po powrocie z zes\u0142ania po powstaniu styczniowym ambitnie d\u0105\u017cy do osi\u0105gni\u0119cia sukcesu spo\u0142ecznego, cho\u0107 jego \u017cycie pe\u0142ne jest sprzeczno\u015bci wynikaj\u0105cych z r\u00f3\u017cnorodnych ambicji i klasowych r\u00f3\u017cnic.<\/p>\n\n<p>Wokulski zakochuje si\u0119 w arystokratce Izabeli \u0141\u0119ckiej, co znacz\u0105co wp\u0142ywa na jego wybory \u017cyciowe. By zdoby\u0107 jej wzgl\u0119dy, podejmuje dzia\u0142ania maj\u0105ce na celu popraw\u0119 swojej sytuacji materialnej i spo\u0142ecznej. Prowadzi sklep galanteryjny oraz inwestuje w kamienic\u0119 nale\u017c\u0105c\u0105 do rodziny \u0141\u0119ckich, co przynosi mu ich uznanie i szacunek.<\/p>\n\n<p>Pomimo zawodowych sukces\u00f3w Wokulski prze\u017cywa bolesne rozczarowanie mi\u0142osne. <strong>Okazuje si\u0119 bowiem, \u017ce Izabela bardziej ceni korzy\u015bci materialne ni\u017c uczucia.<\/strong> Ich relacja ko\u0144czy si\u0119 dla g\u0142\u00f3wnego bohatera ogromnym zawodem sercowym, kt\u00f3ry popycha go do desperackiego czynu &#8211; pr\u00f3by odebrania sobie \u017cycia.<\/p>\n\n<p>Narracja powie\u015bci prowadzona jest z wielu punkt\u00f3w widzenia. Istotnym \u017ar\u00f3d\u0142em informacji o wydarzeniach s\u0105 zapiski Ignacego Rzeckiego, starego subiekta i przyjaciela Wokulskiego. Jego pami\u0119tnik dostarcza cennych informacji o przesz\u0142o\u015bci protagonisty oraz pozwala zajrze\u0107 za kulisy \u017cycia warszawskiego spo\u0142ecze\u0144stwa tamtych czas\u00f3w.<\/p>\n\n<p><strong>Lalka<\/strong> analizuje r\u00f3wnie\u017c przemiany spo\u0142eczne pod koniec XIX stulecia. Prus przedstawia upadek arystokracji oraz rozw\u00f3j kapitalizmu poprzez losy postaci reprezentuj\u0105cych r\u00f3\u017cnorodne warstwy spo\u0142eczne. Powie\u015b\u0107 ods\u0142ania problemy miejskiej biedoty i marginalizacj\u0119 inteligencji, oferuj\u0105c realistyczny obraz \u00f3wczesnych reali\u00f3w.<\/p>\n\n<p><center><strong>Sprawdzian bez niespodzianek? Warto jednak si\u0119gn\u0105\u0107 po ksi\u0105\u017ck\u0119:<\/p><\/center><\/strong>\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full is-resized\"><a href=\"https:\/\/tantis.pl\/lalka-kolorowa-klasyka-p676750\"><img  decoding=\"async\"  src=\"data:image\/png;base64,iVBORw0KGgoAAAANSUhEUgAAAAEAAAABAQMAAAAl21bKAAAAA1BMVEUAAP+KeNJXAAAAAXRSTlMAQObYZgAAAAlwSFlzAAAOxAAADsQBlSsOGwAAAApJREFUCNdjYAAAAAIAAeIhvDMAAAAASUVORK5CYII=\"  alt=\"Lalka. Kolorowa klasyka\"  class=\"wp-image-12319 pk-lazyload\"  style=\"width:250px;height:auto\"  data-pk-sizes=\"auto\"  data-pk-src=\"https:\/\/img.tantis.pl\/image\/bb602218-42e9-41c0-877f-309cea85250b\/550x400\/webp\" ><\/a><\/figure>\n<div class=\"wp-block-button is-style-fill\" style=\"text-align: center;\"><a class=\"wp-block-button__link has-white-color has-text-color has-background has-link-color wp-element-button\" href=\"https:\/\/tantis.pl\/lalka-kolorowa-klasyka-p676750\" style=\"background-color:#ef103f\">KUP W TANTIS \u25ba<\/a><\/div>\n\n<h2 id=\"historia-utworu\">Historia utworu<\/h2>\n<p>\u201eLalka\u201d by\u0142a drukowana w odcinkach w \u201eKurierze Codziennym\u201d w latach 1887\u20131889, a wydanie ksi\u0105\u017ckowe ukaza\u0142o si\u0119 w 1890 roku w Warszawie.<\/p>\n<p>Powie\u015b\u0107 pocz\u0105tkowo spotka\u0142a si\u0119 z ch\u0142odnym przyj\u0119ciem cz\u0119\u015bci krytyk\u00f3w, kt\u00f3rzy zarzucali jej kompozycyjn\u0105 niesp\u00f3jno\u015b\u0107, lecz p\u00f3\u017aniej zosta\u0142a uznana za dzie\u0142o wybitne i dzi\u015b nale\u017cy do najwa\u017cniejszych utwor\u00f3w polskiej literatury.<\/p>\n<h2 id=\"geneza-i-tlo\">Geneza i t\u0142o<\/h2>\n<p>Akcja powie\u015bci rozpoczyna si\u0119 w 1878 roku w Warszawie, ale obejmuje te\u017c inne miejsca, mi\u0119dzy innymi Pary\u017c, Zas\u0142awek, Skierniewice i Krak\u00f3w.<\/p>\n<p>\u201eLalka\u201d pokazuje spo\u0142ecze\u0144stwo polskie po kl\u0119sce powstania styczniowego jako \u015bwiat g\u0142\u0119boko podzielony: obok arystokracji i salon\u00f3w widzimy kupc\u00f3w, inteligencj\u0119, student\u00f3w, ubogich mieszka\u0144c\u00f3w Powi\u015bla, s\u0142u\u017cb\u0119, subiekt\u00f3w i \u017cydowskich przedsi\u0119biorc\u00f3w.<\/p>\n<p>To zarazem powie\u015b\u0107 o epoce przej\u015bciowej, w kt\u00f3rej \u015bcieraj\u0105 si\u0119 romantyczne marzenia, kult uczu\u0107 i honoru z pozytywistyczn\u0105 wiar\u0105 w prac\u0119, handel, nauk\u0119, rozw\u00f3j i praktyczne dzia\u0142anie.<\/p>\n<h2 id=\"budowa-utworu\">Budowa utworu<\/h2>\n<p>Utw\u00f3r ma kompozycj\u0119 szerokiej panoramy spo\u0142ecznej i \u0142\u0105czy narracj\u0119 o losach Wokulskiego z \u201ePami\u0119tnikiem starego subiekta\u201d, czyli zapiskami Ignacego Rzeckiego.<\/p>\n<p>Dzi\u0119ki temu czytelnik dostaje jednocze\u015bnie obraz wydarze\u0144 zewn\u0119trznych oraz bardzo osobisty komentarz cz\u0142owieka, kt\u00f3ry \u017cyje wspomnieniami, ideami napoleo\u0144skimi i dawnym systemem warto\u015bci.<\/p>\n<p>Warszawa pe\u0142ni w tej powie\u015bci rol\u0119 niemal osobnego bohatera, bo Prus pokazuje j\u0105 od salon\u00f3w arystokracji i sklep\u00f3w po ko\u015bcio\u0142y, s\u0105dy, \u0141azienki i skrajnie biedne Powi\u015ble.<\/p>\n<h2 id=\"recepcja-i-znaczenie\">Recepcja i znaczenie<\/h2>\n<p>Dzi\u015b \u201eLalka\u201d uchodzi nie tylko za jedn\u0105 z najlepszych powie\u015bci Prusa, ale te\u017c za jeden z najwa\u017cniejszych utwor\u00f3w ca\u0142ej literatury polskiej.<\/p>\n<p>Jej trwa\u0142a warto\u015b\u0107 wynika z po\u0142\u0105czenia realistycznego obrazu spo\u0142ecze\u0144stwa, wielkiej psychologicznej przenikliwo\u015bci i ponadczasowych pyta\u0144 o mi\u0142o\u015b\u0107, pieni\u0105dz, awans spo\u0142eczny, sens pracy i rozczarowanie cz\u0142owiekiem.<\/p>\n\n<h2 id=\"nota-o-autorze\">Nota o autorze<\/h2>\n<p>Boles\u0142aw Prus, czyli Aleksander G\u0142owacki, urodzi\u0142 si\u0119 w 1847 roku w Hrubieszowie, zmar\u0142 w 1912 roku w Warszawie i nale\u017cy do najwa\u017cniejszych pisarzy polskiego pozytywizmu oraz wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rc\u00f3w polskiego realizmu.<\/p>\n\n<p>Nazwisko Prus pochodzi od herbu rodowego pisarza (Prus I). Aleksander G\u0142owacki zacz\u0105\u0142 go u\u017cywa\u0107, aby oddzieli\u0107 swoj\u0105 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 literack\u0105 i felietonistyczn\u0105 od prac naukowych, kt\u00f3re uznawa\u0142 za swoje w\u0142a\u015bciwe powo\u0142anie. Obawia\u0142 si\u0119, \u017ce pisanie beletrystyki pod w\u0142asnym nazwiskiem mog\u0142oby zaszkodzi\u0107 jego autorytetowi jako badacza.<\/p>\n\n<p>Jako bardzo m\u0142ody cz\u0142owiek wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w powstaniu styczniowym, zosta\u0142 ranny pod Bia\u0142k\u0105, trafi\u0142 do wi\u0119zienia, a do\u015bwiadczenia z tego okresu wp\u0142yn\u0119\u0142y na jego p\u00f3\u017aniejszy krytyczny stosunek do romantycznych zryw\u00f3w i na zwrot ku idei pracy u podstaw.<\/p>\n\n<p>Prus by\u0142 tak\u017ce wybitnym publicyst\u0105 i felietonist\u0105, zwi\u0105zanym mi\u0119dzy innymi z \u201eKurierem Warszawskim\u201d, \u201eKurierem Codziennym\u201d i \u201eTygodnikiem Ilustrowanym\u201d, a jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 \u0142\u0105czy\u0142a zainteresowanie spo\u0142ecze\u0144stwem, nauk\u0105, post\u0119pem i codziennym \u017cyciem miasta.<\/p>\n\n<p><center><strong>Zanim zaczniemy szczeg\u00f3\u0142owe streszczenie, podrzucamy inne lektury z opracowaniem, przydatne w trakcie roku szkolnego.<p><\/center><\/strong>\n<br>\n<br>\n<ui-product-swiper style=\"height: 362px\" class=\"ui-wrap\" used-external open-blank show-badge hide-cart-button size=\"lg\" custom-url=\"https:\/\/tantis.pl\/serie\/lektury-z-opracowaniem-3426\" options='{\"breakpoints\":{\"0\":{\"slidesPerView\":2.6},\"768\":{\"slidesPerView\":3.6}}}'><\/ui-product-swiper>\n\n<h2 id=\"streszczenie-szczegolowe\">Streszczenie szczeg\u00f3\u0142owe<\/h2>\n<h3 id=\"tom-1\"><strong>Tom 1<\/strong><\/h3>\n\n<h4 id=\"1-jak-wyglada-firma-j-mincel-i-s-wokulski-przez-szklo-butelek\">1. Jak wygl\u0105da firma J. Mincel i S. Wokulski przez szk\u0142o butelek?<\/h4>\n<p><strong>Kluczowe wydarzenia:<\/strong><\/p>\n<ul>\n    <li>Dyskusja warszawskich go\u015bci w jad\u0142odajni o przysz\u0142o\u015bci sklepu i powrocie Wokulskiego.<\/li>\n    <li>Przedstawienie przesz\u0142o\u015bci Stanis\u0142awa: praca u Hopfera, studia, udzia\u0142 w powstaniu i zes\u0142anie.<\/li>\n    <li>Ma\u0142\u017ce\u0144stwo z wdow\u0105 Minclow\u0105 i przej\u0119cie maj\u0105tku po jej \u015bmierci.<\/li>\n    <li>Wyjazd Wokulskiego na wojn\u0119 ba\u0142ka\u0144sk\u0105 w celu pomno\u017cenia kapita\u0142u.<\/li>\n<\/ul>\n<p>\nAkcja rozpoczyna si\u0119 w Warszawie w 1878 roku. W jad\u0142odajni tocz\u0105 si\u0119 rozmowy o przysz\u0142o\u015bci sklepu galanteryjnego prowadzonego pod firm\u0105 J. Mincel i S. Wokulski. Cz\u0119\u015b\u0107 os\u00f3b uwa\u017ca, \u017ce interes bez w\u0142a\u015bciciela nie ma wi\u0119kszych szans na dalsze powodzenie. W trakcie rozmowy stopniowo ods\u0142aniana jest przesz\u0142o\u015b\u0107 Stanis\u0142awa Wokulskiego. Dowiadujemy si\u0119, \u017ce dawniej pracowa\u0142 jako subiekt u Hopfera, a jednocze\u015bnie pr\u00f3bowa\u0142 si\u0119 kszta\u0142ci\u0107 i wi\u0105za\u0142 z nauk\u0105 du\u017ce nadzieje. Rozpocz\u0105\u0142 studia w Szkole G\u0142\u00f3wnej, lecz nie doko\u0144czy\u0142 ich, poniewa\u017c jego losy skomplikowa\u0142y si\u0119 przez wydarzenia polityczne. Aluzje do zes\u0142ania na Syberi\u0119 pokazuj\u0105, \u017ce bra\u0142 udzia\u0142 w sprawach narodowych i zap\u0142aci\u0142 za to wysok\u0105 cen\u0119. Po powrocie do Warszawy zatrudni\u0142 si\u0119 u Ma\u0142gorzaty Minclowej. P\u00f3\u017aniej zosta\u0142 jej m\u0119\u017cem, co otoczenie interpretowa\u0142o jako ma\u0142\u017ce\u0144stwo zawarte dla pieni\u0119dzy. Po \u015bmierci Minclowej odziedziczy\u0142 sklep i maj\u0105tek, a dzi\u0119ki pracowito\u015bci oraz zdolno\u015bciom kupieckim szybko rozwin\u0105\u0142 przedsi\u0119biorstwo. Ju\u017c na pocz\u0105tku powie\u015bci wida\u0107 wi\u0119c, \u017ce Wokulski to cz\u0142owiek niejednoznaczny: z jednej strony kupiec i praktyk, z drugiej kto\u015b o ambicjach wykraczaj\u0105cych poza handel i zwyk\u0142e dorabianie si\u0119.<\/p>\n\n<h4 id=\"2-rzady-starego-subiekta\">2. Rz\u0105dy starego subiekta<\/h4>\n<p><strong>Kluczowe wydarzenia:<\/strong><\/p>\n<ul>\n    <li>Prezentacja postaci Ignacego Rzeckiego i jego rutyny w sklepie.<\/li>\n    <li>Niedzielna samotno\u015b\u0107 starego subiekta i scena z nakr\u0119caniem mechanicznych zabawek.<\/li>\n    <li>Zarysowanie relacji mi\u0119dzy pracownikami sklepu i nastroj\u00f3w w Warszawie.<\/li>\n<\/ul>\n<p>\nW centrum rozdzia\u0142u znajduje si\u0119 Ignacy Rzecki, d\u0142ugoletni subiekt i najwierniejszy wsp\u00f3\u0142pracownik Wokulskiego. Jego \u017cycie podporz\u0105dkowane jest sta\u0142emu rytmowi dnia. Wstaje wcze\u015bnie, wykonuje te same poranne czynno\u015bci, pilnuje obowi\u0105zk\u00f3w sklepowych i skrupulatnie zapisuje, co ma zrobi\u0107. Pracuje sumiennie, dok\u0142adnie sprawdza rachunki oraz kas\u0119, a wszelkie nie\u015bcis\u0142o\u015bci odbiera niemal jak osobist\u0105 pora\u017ck\u0119. Rzecki mieszka skromnie przy sklepie i od wielu lat \u017cyje w\u0142a\u015bciwie tylko prac\u0105. Jest cz\u0142owiekiem nie\u015bmia\u0142ym, przyzwyczajonym do porz\u0105dku i dawnych zasad. W sklepie pojawiaj\u0105 si\u0119 kolejni subiekci, a ich obecno\u015b\u0107 pokazuje r\u00f3\u017cnice pokoleniowe i \u015bwiatopogl\u0105dowe. Rzecki, wierny dawnym idea\u0142om i mitowi napoleo\u0144skiemu, cz\u0119sto \u015bciera si\u0119 z lud\u017ami my\u015bl\u0105cymi inaczej. Szczeg\u00f3lnie wa\u017cne s\u0105 jego niedziele, kiedy mo\u017ce odda\u0107 si\u0119 swoim drobnym przyjemno\u015bciom, takim jak nakr\u0119canie zabawek. Ten szczeg\u00f3\u0142 dobrze ods\u0142ania jego samotno\u015b\u0107. Zabawki staj\u0105 si\u0119 dla niego namiastk\u0105 towarzystwa, a zarazem symbolem uporz\u0105dkowanego, przewidywalnego \u015bwiata, kt\u00f3ry rozumie lepiej ni\u017c realne \u017cycie. Rozdzia\u0142 buduje portret cz\u0142owieka uczciwego, lojalnego i wzruszaj\u0105co przywi\u0105zanego do dawnych warto\u015bci.\n<\/p>\n\n<h4 id=\"3-pamietnik-starego-subiekta\">3. Pami\u0119tnik starego subiekta<\/h4>\n<p><strong>Kluczowe wydarzenia:<\/strong><\/p>\n<ul>\n    <li>Pocz\u0105tek Pami\u0119tnika starego subiekta: wspomnienia z dzieci\u0144stwa i wychowania u ojca-bonapartysty.<\/li>\n    <li>Praktyka u Jana Mincla: nauka zawodu, dyscypliny i rzetelno\u015bci kupieckiej.<\/li>\n    <li>Przyja\u017a\u0144 z Augustem Katzem i wsp\u00f3lna fascynacja ideami wolno\u015bciowymi.<\/li>\n<\/ul>\n<p>\nTen rozdzia\u0142 ma form\u0119 pami\u0119tnika i pozwala lepiej pozna\u0107 przesz\u0142o\u015b\u0107 Ignacego Rzeckiego. Bohater wraca wspomnieniami do dzieci\u0144stwa, \u017cycia z ojcem i ciotk\u0105 oraz do pierwszych do\u015bwiadcze\u0144, kt\u00f3re ukszta\u0142towa\u0142y jego charakter. Ojciec by\u0142 gor\u0105cym zwolennikiem Napoleona i w\u0142a\u015bnie od niego Ignacy przej\u0105\u0142 polityczne marzenia oraz emocjonalne przywi\u0105zanie do idei bonapartystycznych. Po \u015bmierci ojca m\u0142ody Rzecki trafi\u0142 do sklepu Mincla, gdzie panowa\u0142a surowa dyscyplina. Ju\u017c wtedy nauczy\u0142 si\u0119, \u017ce praca wymaga podporz\u0105dkowania, cierpliwo\u015bci i pokory. Wspomina tak\u017ce ludzi, z kt\u00f3rymi pracowa\u0142, zw\u0142aszcza rodzin\u0119 Mincel\u00f3w oraz Augusta Katza. W pami\u0119tniku wida\u0107 nostalgi\u0119 za dawnym \u015bwiatem kupieckim, w kt\u00f3rym wszystko wydawa\u0142o si\u0119 bardziej uporz\u0105dkowane i oparte na jasnych zasadach. Rzecki z jednej strony odtwarza fakty ze swojej m\u0142odo\u015bci, a z drugiej komentuje tera\u017aniejszo\u015b\u0107, narzekaj\u0105c na nowych pracownik\u00f3w i przemiany obyczaj\u00f3w. Przesz\u0142o\u015b\u0107 jawi mu si\u0119 jako epoka powagi, lojalno\u015bci i dyscypliny, natomiast wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107 jako czas rozlu\u017anienia norm. Rozdzia\u0142 pokazuje, \u017ce Rzecki \u017cyje nie tylko tera\u017aniejszo\u015bci\u0105, lecz w ogromnej mierze tak\u017ce wspomnieniem dawnych lat, kt\u00f3re idealizuje.\n<\/p>\n\n<h4 id=\"4-powrot\">4. Powr\u00f3t<\/h4>\n<p><strong>Kluczowe wydarzenia:<\/strong><\/p>\n<ul>\n    <li>Powr\u00f3t Wokulskiego do Warszawy z ogromnym maj\u0105tkiem.<\/li>\n    <li>Rozmowa z Rzeckim o pomna\u017caniu kapita\u0142u na dostawach wojennych.<\/li>\n    <li>Ujawnienie obsesji Stanis\u0142awa na punkcie Izabeli \u0141\u0119ckiej.<\/li>\n    <li>Pierwsze kroki w celu zbli\u017cenia si\u0119 do sfer arystokratycznych.<\/li>\n<\/ul>\n<p>\nRzecki oczekuje powrotu Wokulskiego z wielkim napi\u0119ciem, bo wi\u0105\u017ce z nim nie tylko dalsze losy sklepu, lecz tak\u017ce w\u0142asny spok\u00f3j. Kiedy przyjaciel wraca po wielu miesi\u0105cach nieobecno\u015bci, obaj odbywaj\u0105 szczer\u0105 rozmow\u0119 o interesach, polityce i pieni\u0105dzach. Szybko okazuje si\u0119, \u017ce Wokulski znacznie pomno\u017cy\u0142 maj\u0105tek. Podkre\u015bla jednak, \u017ce dorobi\u0142 si\u0119 uczciwie i ci\u0119\u017ck\u0105 prac\u0105. Mimo sukcesu finansowego nie sprawia wra\u017cenia cz\u0142owieka spe\u0142nionego. Przeciwnie, od pierwszych chwil wida\u0107, \u017ce bardzo interesuj\u0105 go sprawy zwi\u0105zane z rodzin\u0105 \u0141\u0119ckich, a szczeg\u00f3lnie Izabel\u0105. Wypytuje, czy panna nadal jest niezam\u0119\u017cna, czy bywa w sklepie i jaka jest sytuacja finansowa jej ojca. Dla Rzeckiego staje si\u0119 jasne, \u017ce wzbogacenie si\u0119 Wokulskiego nie by\u0142o tylko przedsi\u0119wzi\u0119ciem handlowym. Kryje si\u0119 za nim osobisty cel. Przyjaciel zaczyna rozumie\u0107, \u017ce Stanis\u0142aw zwi\u0105za\u0142 swoje ambicje maj\u0105tkowe z uczuciem do kobiety z wy\u017cszej sfery. Rozdzia\u0142 ujawnia wi\u0119c wa\u017cne napi\u0119cie: Wokulski wraca jako cz\u0142owiek sukcesu, ale jego sukces od pocz\u0105tku okazuje si\u0119 podporz\u0105dkowany nami\u0119tno\u015bci, kt\u00f3ra b\u0119dzie kierowa\u0142a jego decyzjami.\n<\/p>\n\n<h4 id=\"5-demokratyzacja-pana-i-marzenia-panny-z-towarzystwa\">5. Demokratyzacja pana i marzenia panny z towarzystwa<\/h4>\n<p><strong>Kluczowe wydarzenia:<\/strong><\/p>\n<ul>\n    <li>Prezentacja salonu \u0141\u0119ckich i portret psychologiczny Izabeli.<\/li>\n    <li>Ujawnienie trudnej sytuacji finansowej Tomasza \u0141\u0119ckiego i widma bankructwa.<\/li>\n    <li>Opis marze\u0144 Izabeli o pos\u0105gowym ideale mi\u0142o\u015bci, oderwanym od rzeczywisto\u015bci.<\/li>\n    <li>Informacja o wykupieniu weksli \u0141\u0119ckich przez anonimowego nabywc\u0119 (Wokulskiego).<\/li>\n<\/ul>\n<p>\nW tym rozdziale czytelnik poznaje bli\u017cej rodzin\u0119 \u0141\u0119ckich i \u015brodowisko arystokratyczne, do kt\u00f3rego nale\u017cy Izabela. Tomasz \u0141\u0119cki to cz\u0142owiek pochodz\u0105cy z wy\u017cszych sfer, kt\u00f3ry utraci\u0142 maj\u0105tek i \u017cyje ju\u017c bardziej wspomnieniem dawnej pozycji ni\u017c realn\u0105 zamo\u017cno\u015bci\u0105. Mimo finansowych problem\u00f3w rodzina nadal pr\u00f3buje podtrzymywa\u0107 pozory wysokiego statusu. Najwa\u017cniejsz\u0105 postaci\u0105 jest jednak Izabela \u0141\u0119cka. Zostaje przedstawiona jako kobieta niezwykle pi\u0119kna, wyrafinowana i przyzwyczajona do adoracji. Zarazem \u017cyje w \u015bwiecie z\u0142udze\u0144. Nie rozumie prawdziwego znaczenia pieni\u0119dzy, pracy ani codziennego wysi\u0142ku ludzi z ni\u017cszych warstw. Postrzega rzeczywisto\u015b\u0107 przez pryzmat w\u0142asnej wyj\u0105tkowo\u015bci i oczekuje, \u017ce \u015bwiat b\u0119dzie dostosowany do jej potrzeb. Ma te\u017c bardzo okre\u015blone wyobra\u017cenie o ma\u0142\u017ce\u0144stwie: powinno ono \u0142\u0105czy\u0107 ludzi odpowiedniego urodzenia i maj\u0105tku, a nie opiera\u0107 si\u0119 na zwyczajnym porozumieniu czy pracy nad wsp\u00f3lnym \u017cyciem. Cho\u0107 sama nie ma wielkiego posagu, zachowuje wynios\u0142o\u015b\u0107 i dystans wobec otoczenia. W rozdziale pojawia si\u0119 tak\u017ce informacja, \u017ce \u0141\u0119ccy maj\u0105 powa\u017cne k\u0142opoty finansowe, a ich weksle zosta\u0142y wykupione przez tajemniczego cz\u0142owieka. To wa\u017cny moment, bo pokazuje rozd\u017awi\u0119k mi\u0119dzy arystokratyczn\u0105 dum\u0105 a realnym ekonomicznym upadkiem tej rodziny.\n<\/p>\n\n<h4 id=\"6-w-jaki-sposob-nowi-ludzie-ukazuja-sie-nad-starymi-horyzontami\">6. W jaki spos\u00f3b nowi ludzie ukazuj\u0105 si\u0119 nad starymi horyzontami<\/h4>\n<p><strong>Kluczowe wydarzenia:<\/strong><\/p>\n<ul>\n    <li>Upokarzaj\u0105ca propozycja hrabiny Karolowej dotycz\u0105ca zakupu serwisu \u0141\u0119ckich.<\/li>\n    <li>Informacja o wej\u015bciu Tomasza \u0141\u0119ckiego w sp\u00f3\u0142k\u0119 z Wokulskim.<\/li>\n    <li>Zakup serwisu przez Wokulskiego za wyg\u00f3rowan\u0105 cen\u0119.<\/li>\n    <li>Wzrost niech\u0119ci Izabeli do Stanis\u0142awa, kt\u00f3rego zaczyna postrzega\u0107 jako prze\u015bladowc\u0119.<\/li>\n<\/ul>\n<p>W tym rozdziale jeszcze wyra\u017aniej wida\u0107 rozd\u017awi\u0119k mi\u0119dzy rzeczywist\u0105 sytuacj\u0105 materialn\u0105 \u0141\u0119ckich a ich arystokratycznymi przyzwyczajeniami. Izabela \u017cyje pozorami dawnego \u015bwiata i bardziej ni\u017c realnym zad\u0142u\u017ceniem przejmuje si\u0119 sprawami towarzyskimi, na przyk\u0142ad oczekiwaniem na zaproszenie na kwest\u0119. Kiedy jednak pojawia si\u0119 list od hrabiny Karolowej, okazuje si\u0119, \u017ce sytuacja rodziny jest naprawd\u0119 z\u0142a. Hrabina proponuje pomoc, ale robi to w spos\u00f3b upokarzaj\u0105cy, chc\u0105c kupi\u0107 rodzinny serwis po zani\u017conej cenie. Dla Izabeli to bolesny sygna\u0142, \u017ce ich pozycja zaczyna si\u0119 chwia\u0107. Dziewczyna udaje si\u0119 do ojca i dowiaduje si\u0119, \u017ce Tomasz \u0141\u0119cki wi\u0105\u017ce pewne plany z Wokulskim. Sama reaguje na to niech\u0119ci\u0105 i pogard\u0105, bo uwa\u017ca Stanis\u0142awa za cz\u0142owieka z ni\u017cszej sfery, dorobkiewicza i kogo\u015b, kto nie pasuje do jej \u015bwiata. Sytuacja komplikuje si\u0119 jeszcze bardziej, gdy hrabina wycofuje wcze\u015bniejsz\u0105 propozycj\u0119, a jednocze\u015bnie wychwala Wokulskiego jako ofiarnego i szlachetnego cz\u0142owieka. Izabela szybko odkrywa, \u017ce to w\u0142a\u015bnie on naby\u0142 serwis \u0141\u0119ckich. Od tej chwili zaczyna patrze\u0107 na jego dzia\u0142ania nie jak na bezinteresown\u0105 pomoc, lecz jak na pr\u00f3b\u0119 osaczenia jej rodziny. W jej wyobra\u017ani Wokulski staje si\u0119 my\u015bliwym, a ona sama zwierzyn\u0105, kt\u00f3r\u0105 chce zdoby\u0107. Rozdzia\u0142 pokazuje wi\u0119c nie tylko finansowy upadek \u0141\u0119ckich, lecz tak\u017ce narastaj\u0105c\u0105 nieufno\u015b\u0107 Izabeli wobec cz\u0142owieka, kt\u00f3ry realnie m\u00f3g\u0142by ich uratowa\u0107.<\/p>\n\n<h4 id=\"7-golab-wychodzi-na-spotkanie-weza\">7. Go\u0142\u0105b wychodzi na spotkanie w\u0119\u017ca<\/h4>\n<p><strong>Kluczowe wydarzenia:<\/strong><\/p>\n<ul>\n    <li>Wizyta Izabeli v sklepie Wokulskiego i jej wynios\u0142e zachowanie.<\/li>\n    <li>Flirt Izabeli z subiektem Mraczewskim na oczach zazdrosnego Stanis\u0142awa.<\/li>\n    <li>Konfrontacja dotycz\u0105ca zakupu serwisu i ch\u0142odna odpowied\u017a Wokulskiego o zysku.<\/li>\n    <li>G\u0142\u0119boki kryzys emocjonalny Wokulskiego po spotkaniu.<\/li>\n<\/ul>\n<p>W Wielk\u0105 \u015arod\u0119 Izabela pojawia si\u0119 w sklepie Wokulskiego, ale od pocz\u0105tku zachowuje si\u0119 w spos\u00f3b ch\u0142odny, wynios\u0142y i starannie wyre\u017cyserowany. Przyje\u017cd\u017ca powozem po\u017cyczonym od hrabiny, jakby chcia\u0142a podkre\u015bli\u0107 w\u0142asn\u0105 pozycj\u0119 i odgrodzi\u0107 si\u0119 od handlowego \u015bwiata sklepu. Obs\u0142uguje j\u0105 Mraczewski, kt\u00f3remu Izabela okazuje wyra\u017an\u0105 kokieteri\u0119. Robi to demonstracyjnie, jakby chcia\u0142a zlekcewa\u017cy\u0107 obecno\u015b\u0107 samego Wokulskiego i pokaza\u0107, \u017ce nie uznaje go za gospodarza sytuacji. Nawet przy p\u0142aceniu zwraca si\u0119 nie do niego, lecz do Florentyny, m\u00f3wi\u0105c w spos\u00f3b, kt\u00f3ry ma go upokorzy\u0107. Dopiero po chwili pyta wprost, dlaczego kupi\u0142 serwis nale\u017c\u0105cy do \u0141\u0119ckich. Wokulski odpowiada ch\u0142odno, \u017ce kierowa\u0142 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie zyskiem. Taka odpowied\u017a jest form\u0105 obrony, bo bohater nie chce ods\u0142ania\u0107 swoich prawdziwych uczu\u0107. Jednocze\u015bnie bardzo prze\u017cywa ca\u0142e spotkanie. Zachowanie Izabeli, jej flirt z Mraczewskim i ostentacyjny dystans budz\u0105 w nim gniew, zazdro\u015b\u0107 i upokorzenie. Wokulski zaczyna odczuwa\u0107 sprzeczne emocje: z jednej strony dalej jest ni\u0105 zafascynowany, z drugiej dotyka go my\u015bl, \u017ce kobieta mog\u0142aby zwi\u0105za\u0107 si\u0119 z kim\u015b r\u00f3wnie p\u0142ytkim jak subiekt. Rozdzia\u0142 ten pokazuje pierwsze bezpo\u015brednie zderzenie dw\u00f3ch \u015bwiat\u00f3w: dumnej arystokratki i kupca, kt\u00f3ry dzi\u0119ki maj\u0105tkowi chce przekroczy\u0107 granice narzucone przez pochodzenie, ale nadal spotyka si\u0119 z pogard\u0105.<\/p>\n\n<h4 id=\"8-medytacje\">8. Medytacje<\/h4>\n<p><strong>Kluczowe wydarzenia:<\/strong><\/p>\n<ul>\n    <li>Spacer Wokulskiego po Powi\u015blu i obserwacja skrajnej n\u0119dzy.<\/li>\n    <li>Retrospekcja: wspomnienie pierwszego ujrzenia Izabeli w teatrze.<\/li>\n    <li>Pomoc udzielona Wysockiemu (furmanowi) \u2013 akt bezinteresownego mi\u0142osierdzia.<\/li>\n    <li>Zwolnienie Mraczewskiego ze sklepu jako reakcja na zazdro\u015b\u0107 o Izabel\u0119.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Po wizycie Izabeli Wokulski patrzy na w\u0142asny sklep bez satysfakcji. Zamiast dumy z dobrze prosperuj\u0105cego interesu odczuwa wstr\u0119t i pustk\u0119. Wychodzi na miasto i pogr\u0105\u017ca si\u0119 w ponurych rozmy\u015blaniach o spo\u0142ecze\u0144stwie, biedzie i moralnym rozk\u0142adzie \u015bwiata, kt\u00f3ry go otacza. Spacer po Warszawie staje si\u0119 dla niego okazj\u0105 do gorzkiej refleksji nad losem ludzi biednych, wykluczonych i poni\u017conych. Widzi n\u0119dz\u0119 w ca\u0142ej ostro\u015bci i dochodzi do przekonania, \u017ce jednostka niewiele mo\u017ce zmieni\u0107 w rzeczywisto\u015bci, w kt\u00f3rej tak wiele si\u0142 dzia\u0142a przeciw uczciwo\u015bci, pracy i rozwojowi. Pod wp\u0142ywem tych obserwacji wraca pami\u0119ci\u0105 do w\u0142asnej przesz\u0142o\u015bci: ci\u0119\u017ckiego dzieci\u0144stwa, edukacyjnych ambicji, pobytu na Syberii oraz ma\u0142\u017ce\u0144stwa z Minclow\u0105. Najwa\u017cniejsze wspomnienie dotyczy jednak chwili, gdy po raz pierwszy zobaczy\u0142 Izabel\u0119 w teatrze. To wtedy, patrz\u0105c na ni\u0105 w lo\u017cy, postanowi\u0142 zdoby\u0107 wielki maj\u0105tek, by cho\u0107 troch\u0119 zbli\u017cy\u0107 si\u0119 do \u015bwiata, do kt\u00f3rego nale\u017ca\u0142a. Rozdzia\u0142 ujawnia wi\u0119c prawdziwe \u017ar\u00f3d\u0142o jego p\u00f3\u017aniejszych dzia\u0142a\u0144. Nie chodzi\u0142o wy\u0142\u0105cznie o karier\u0119 czy ch\u0119\u0107 wzbogacenia si\u0119, lecz o pr\u00f3b\u0119 dosi\u0119gni\u0119cia kobiety b\u0119d\u0105cej dla niego uosobieniem pi\u0119kna i wy\u017cszego \u015bwiata. Wokulski wspomina r\u00f3wnie\u017c, \u017ce do wyjazdu i pomno\u017cenia maj\u0105tku sk\u0142oni\u0142a go mo\u017cliwo\u015b\u0107 udzia\u0142u w interesach wojennych. Jednocze\u015bnie w jego w\u0119dr\u00f3wce przez biedne dzielnice pojawia si\u0119 wa\u017cny motyw spo\u0142eczny. Bohater pomaga dawnemu znajomemu \u017cyj\u0105cemu w n\u0119dzy, a nad Wis\u0142\u0105 obserwuje sceny skrajnego ub\u00f3stwa i wyniszczenia. Kontrast mi\u0119dzy marzeniem o Izabeli a widokiem ludzkiej n\u0119dzy pokazuje rozdwojenie jego natury: jest i romantykiem, i realist\u0105 wra\u017cliwym na spo\u0142eczn\u0105 krzywd\u0119. Po powrocie do sklepu spotyka baronostwo Krzeszowskich, pozostaj\u0105cych w konflikcie, a potem podejmuje wa\u017cn\u0105 decyzj\u0119 personaln\u0105 i zwalnia Mraczewskiego. Ten gest pokazuje, \u017ce mimo emocjonalnego chaosu wci\u0105\u017c pr\u00f3buje zachowa\u0107 kontrol\u0119 nad swoim otoczeniem.<\/p>\n\n<h4 id=\"9-kladki-na-ktorych-spotykaja-sie-ludzie-roznych-swiatow\">9. K\u0142adki, na kt\u00f3rych spotykaj\u0105 si\u0119 ludzie r\u00f3\u017cnych \u015bwiat\u00f3w<\/h4>\n<p><strong>Kluczowe wydarzenia:<\/strong><\/p>\n<ul>\n    <li>Kwesta w ko\u015bciele: Wokulski obserwuje hipokryzj\u0119 arystokracji.<\/li>\n    <li>Pocz\u0105tek nauki angielskiego pod wp\u0142ywem lekcewa\u017c\u0105cych uwag Izabeli.<\/li>\n    <li>Pomoc Mariannie (dziewczynie lekkich obyczaj\u00f3w) i skierowanie jej do zakonu.<\/li>\n    <li>Pierwsze spotkanie z prezesow\u0105 Zas\u0142awsk\u0105 i rozmowa o dawnym uczuciu do stryja Stanis\u0142awa.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Akcja rozdzia\u0142u rozgrywa si\u0119 w czasie wielkanocnych uroczysto\u015bci, kiedy Wokulski obserwuje ludzi zgromadzonych w ko\u015bciele. Jego spojrzenie jest bardzo krytyczne. Zauwa\u017ca, \u017ce prawdziwie modl\u0105 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie ubodzy, natomiast ludzie z wy\u017cszych sfer traktuj\u0105 obecno\u015b\u0107 w \u015bwi\u0105tyni jako element \u017cycia towarzyskiego i okazj\u0119 do pokazania si\u0119. Wokulski widzi tam Izabel\u0119 oraz hrabin\u0119 Karolow\u0105. Hrabina okazuje mu \u017cyczliwo\u015b\u0107 i zaprasza do siebie, co Izabela komentuje z lekcewa\u017ceniem po angielsku, przekonana, \u017ce Wokulski nie zrozumie jej uwag. Rozmowa schodzi tak\u017ce na Mraczewskiego. Izabela wstawia si\u0119 za nim, ale Wokulski nie cofa swojej decyzji. Obiecuje jedynie, \u017ce postara si\u0119 zapewni\u0107 mu dobr\u0105 posad\u0119 gdzie indziej. Pod wp\u0142ywem tej sytuacji bohater postanawia uczy\u0107 si\u0119 angielskiego i jeszcze mocniej dostosowa\u0107 si\u0119 do \u015bwiata arystokracji. Po wyj\u015bciu kobiet nie opuszcza jednak ko\u015bcio\u0142a. Siada w konfesjonale i nadal obserwuje ludzi. Zwracaj\u0105 jego uwag\u0119 dwie kobiety: jedna wyzywaj\u0105ca, druga uboga, stoj\u0105ca z ma\u0142\u0105 c\u00f3reczk\u0105. To w\u0142a\u015bnie przy tej drugiej budzi si\u0119 w nim czu\u0142o\u015b\u0107 i kr\u00f3tkie marzenie o prostym, zwyczajnym \u017cyciu rodzinnym. Mimo to jego wzrok i my\u015bli wracaj\u0105 do Izabeli. Kiedy j\u0105 traci z oczu, postanawia pom\u00f3c kobiecie wygl\u0105daj\u0105cej na upad\u0142\u0105 i nieszcz\u0119\u015bliw\u0105. Zabiera j\u0105 do pokoju Rzeckiego i wys\u0142uchuje jej historii. Dziewczyna, Marianna, rozczarowuje go swoim prymitywizmem i z\u0142o\u015bci\u0105, ale mimo tego Wokulski pomaga jej, oddaj\u0105c j\u0105 pod opiek\u0119 si\u00f3str magdalenek. W ten spos\u00f3b jego wsp\u00f3\u0142czucie zwyci\u0119\u017ca nad moralnym niesmakiem. Dalsza cz\u0119\u015b\u0107 rozdzia\u0142u prowadzi go do domu hrabiny Karolowej, gdzie spotyka \u015bmietank\u0119 towarzysk\u0105 i poznaje prezesow\u0105 Zas\u0142awsk\u0105. Starsza kobieta opowiada mu o swojej dawnej mi\u0142o\u015bci do stryja Wokulskiego i prosi o wykonanie symbolicznego pomnika. Wracaj\u0105c z przyj\u0119cia, bohater widzi ulicznego triumfatora, kt\u00f3rego t\u0142um chwilowo wynosi, by zaraz o nim zapomnie\u0107. Wokulski rozpoznaje w tym obrazie samego siebie, cz\u0142owieka, kt\u00f3rego sukces mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107 r\u00f3wnie nietrwa\u0142y jak chwilowy aplauz przypadkowego t\u0142umu.<\/p>\n\n<h4 id=\"10-pamietnik-starego-subiekta\">10. Pami\u0119tnik starego subiekta<\/h4>\n<p><strong>Kluczowe wydarzenia:<\/strong><\/p>\n<ul>\n    <li>Pami\u0119tnik starego subiekta: wspomnienia z kampanii w\u0119gierskiej (Wiosna Lud\u00f3w) i \u015bmierci Katza.<\/li>\n    <li>Po\u015bwi\u0119cenie nowego, luksusowego sklepu Wokulskiego.<\/li>\n    <li>Zarysowanie narastaj\u0105cego antysemityzmu (sytuacja Szlangbauma).<\/li>\n    <li>Niepok\u00f3j Rzeckiego o stan psychiczny Wokulskiego i jego uzale\u017cnienie od \u0141\u0119ckiej.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Rozdzia\u0142 ponownie oddaje g\u0142os Rzeckiemu i wraca do jego pami\u0119tnika, dzi\u0119ki czemu czytelnik dostaje szerszy obraz jego biografii i sposobu my\u015blenia. Ignacy wspomina nowy sklep, wygodniejsze mieszkanie i oznaki powodzenia, kt\u00f3re przysz\u0142y wraz z sukcesami Wokulskiego. Jednocze\u015bnie jednak pami\u0119\u0107 prowadzi go dalej, do wydarze\u0144 m\u0142odo\u015bci i Wiosny Lud\u00f3w. Rzecki przypomina sobie s\u0142u\u017cb\u0119 w armii w\u0119gierskiej, wsp\u00f3ln\u0105 walk\u0119 z przyjacielem Katzem oraz gorzkie losy tych, kt\u00f3rzy wi\u0105zali nadzieje z politycznymi przemianami Europy. Po samob\u00f3jczej \u015bmierci Katza i w\u0142asnej tu\u0142aczce po kontynencie Ignacy wr\u00f3ci\u0142 do kraju, do\u015bwiadczy\u0142 represji i trafi\u0142 nawet do wi\u0119zienia. Ostatecznie dzi\u0119ki pomocy Jana Mincla zn\u00f3w znalaz\u0142 miejsce w handlu. Wspominaj\u0105c Jana i Franza Mincl\u00f3w, Rzecki pokazuje nie tylko histori\u0119 firmy, ale te\u017c w\u0142asne przywi\u0105zanie do ludzi, kt\u00f3rzy nadawali sens jego \u017cyciu. Pozostaje dla niego najwa\u017cniejsza ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 dawnego \u015bwiata. Rozdzia\u0142 nie jest jednak tylko nostalgicznym powrotem do przesz\u0142o\u015bci. Rzecki zaczyna coraz bardziej niepokoi\u0107 si\u0119 o Wokulskiego. Wydaje mu si\u0119, \u017ce przyjaciel \u017cyje bez wyra\u017anego celu, dzia\u0142a niespokojnie i spotyka si\u0119 z podejrzanymi osobami. Zauwa\u017ca te\u017c napi\u0119cia wok\u00f3\u0142 Henryka Szlangbauma, kt\u00f3ry z powodu \u017cydowskiego pochodzenia do\u015bwiadcza przykro\u015bci ze strony otoczenia. Nawet uroczysto\u015b\u0107 po\u015bwi\u0119cenia sklepu nie daje Ignacemu prawdziwej rado\u015bci, bo czuje, \u017ce wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107 jest ubo\u017csza duchowo od dawnych czas\u00f3w. Ostatecznie jego obawy potwierdzaj\u0105 rozmowy z Mraczewskim i doktorem Szumanem, z kt\u00f3rych wynika, \u017ce wszystkie dzia\u0142ania Wokulskiego s\u0105 podporz\u0105dkowane Izabeli \u0141\u0119ckiej. Dla Rzeckiego staje si\u0119 jasne, \u017ce przyjaciel wszed\u0142 na drog\u0119, na kt\u00f3rej rozs\u0105dek mo\u017ce przegra\u0107 z uczuciem.<\/p>\n\n<h4 id=\"11-stare-marzenia-i-nowe-znajomosci\">11. Stare marzenia i nowe znajomo\u015bci<\/h4>\n<p><strong>Kluczowe wydarzenia:<\/strong><\/p>\n<ul>\n    <li>Wsp\u00f3\u0142praca Wokulskiego z pani\u0105 Meliton w celu \u015bledzenia los\u00f3w Izabeli.<\/li>\n    <li>Za\u0142o\u017cenie sp\u00f3\u0142ki do handlu ze Wschodem i zdobycie poparcia arystokracji.<\/li>\n    <li>Poznanie Juliana Ochockiego i fascynacja jego naukowymi pasjami.<\/li>\n    <li>G\u0142\u0119boki kryzys egzystencjalny Stanis\u0142awa i nocna w\u0119dr\u00f3wka po Warszawie.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Na pocz\u0105tku rozdzia\u0142u poznajemy bli\u017cej pani\u0105 Meliton, dawn\u0105 nauczycielk\u0119, kt\u00f3ra po trudnych przej\u015bciach \u017cyciowych utrzymuje si\u0119 mi\u0119dzy innymi z po\u015brednictwa i swatania. Bywa ona u Wokulskiego, poniewa\u017c przekazuje mu informacje o Izabeli \u0141\u0119ckiej i pomaga mu aran\u017cowa\u0107 pozornie przypadkowe spotkania. Dzi\u0119ki jednemu z takich zabieg\u00f3w Wokulski bierze udzia\u0142 w zebraniu, na kt\u00f3rym przedstawia projekt sp\u00f3\u0142ki handlowej. Jego pomys\u0142 zostaje przyj\u0119ty, co pokazuje, \u017ce bohater nadal potrafi dzia\u0142a\u0107 skutecznie jako przedsi\u0119biorca. W tym samym czasie poznaje Juliana Ochockiego, kt\u00f3rego widzia\u0142 wcze\u015bniej w towarzystwie Izabeli. Wokulski z ulg\u0105 odkrywa, \u017ce Ochocki nie my\u015bli o ma\u0142\u017ce\u0144stwie, lecz o nauce i marzy o skonstruowaniu maszyny lataj\u0105cej. Rozmowa z Ochockim wywiera na Stanis\u0142awie silne wra\u017cenie, bo spotyka cz\u0142owieka autentycznie oddanego idei post\u0119pu. Po rozstaniu z nim Wokulski popada jednak w g\u0142\u0119boki kryzys wewn\u0119trzny, b\u0142\u0105ka si\u0119 po mie\u015bcie i ma my\u015bli samob\u00f3jcze. Jego rozpacz jest tak silna, \u017ce nawet prowokuje bandyt\u00f3w, lecz ci uciekaj\u0105, zdziwieni jego zachowaniem. Rozdzia\u0142 ko\u0144czy si\u0119 powrotem bohatera do domu, gdzie czeka ju\u017c na niego kolejny list od pani Meliton, co zn\u00f3w wi\u0105\u017ce jego \u017cycie z osob\u0105 Izabeli.<\/p>\n\n<h4 id=\"12-wedrowki-za-cudzymi-interesami\">12. W\u0119dr\u00f3wki za cudzymi interesami<\/h4>\n<p><strong>Kluczowe wydarzenia:<\/strong><\/p>\n<ul>\n    <li>Zakup klaczy wy\u015bcigowej od baronowej Krzeszowskiej przez po\u015brednika.<\/li>\n    <li>Ogl\u0119dziny kamienicy \u0141\u0119ckich i pierwsze spotkanie z Helen\u0105 Stawsk\u0105.<\/li>\n    <li>Ustalenie planu licytacji domu \u0141\u0119ckich przy pomocy starego Szlangbauma.<\/li>\n    <li>Sp\u0142ata d\u0142ug\u00f3w barona Krzeszowskiego przez Wokulskiego.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Wokulski dowiaduje si\u0119 od pani Meliton o licytacji kamienicy \u0141\u0119ckich oraz o wy\u015bcigach, w kt\u00f3rych bierze udzia\u0142 klacz baronowej Krzeszowskiej. Postanawia kupi\u0107 to zwierz\u0119, cz\u0119\u015bciowo z przekory wobec baronowej, kt\u00f3ra jest niech\u0119tna rodzinie \u0141\u0119ckich. Zakupu dokonuje przez Maruszewicza, aby nie ujawnia\u0107 w\u0142asnych zamiar\u00f3w. Po\u015brednik p\u0142aci za konia 800 rubli, czyli wi\u0119cej, ni\u017c \u017cyczy\u0142a sobie Krzeszowska, lecz szczeg\u00f3\u0142y tej transakcji pozostaj\u0105 ukryte. Nast\u0119pnie Wokulski ogl\u0105da kamienic\u0119 \u0141\u0119ckich, bo planuje j\u0105 naby\u0107, ale chce unikn\u0105\u0107 podejrze\u0144. Budynek wydaje mu si\u0119 brzydki, lecz istotniejsze okazuje si\u0119 to, \u017ce spotyka tam kobiet\u0119 z dzieckiem, widzian\u0105 wcze\u015bniej w ko\u015bciele, czyli Helen\u0119 Stawsk\u0105. Po zapoznaniu si\u0119 z sytuacj\u0105 lokator\u00f3w bohater ustala plan licytacji i chce podbi\u0107 cen\u0119 do 90 tysi\u0119cy rubli, wiedz\u0105c, \u017ce baronowa Krzeszowska nie mo\u017ce zaoferowa\u0107 a\u017c tyle. Prosi wi\u0119c o pomoc starego Szlangbauma, kt\u00f3ry ma znale\u017a\u0107 cz\u0142owieka do sztucznego podnoszenia stawki podczas licytacji. Wokulski sp\u0142aca te\u017c d\u0142ugi barona Krzeszowskiego i otacza opiek\u0105 kupion\u0105 klacz. Ko\u0144 zaczyna dla niego znaczy\u0107 co\u015b wi\u0119cej ni\u017c w\u0142asno\u015b\u0107, bo bohater wi\u0105\u017ce jego przysz\u0142e zwyci\u0119stwo z nadziej\u0105 na zdobycie Izabeli.<\/p>\n\n<h4 id=\"13-wielkopanskie-zabawy\">13. Wielkopa\u0144skie zabawy<\/h4>\n<p><strong>Kluczowe wydarzenia:<\/strong><\/p>\n<ul>\n    <li>Zwyci\u0119stwo klaczy Wokulskiego na wy\u015bcigach i publiczny triumf kupca.<\/li>\n    <li>Obra\u017aliwe zachowanie barona Krzeszowskiego wobec Izabeli i Wokulskiego.<\/li>\n    <li>Pojedynek na pistolety, w kt\u00f3rym Stanis\u0142aw rani barona w twarz.<\/li>\n    <li>Otrzymanie upragnionego zaproszenia na obiad do domu \u0141\u0119ckich.<\/li>\n<\/ul>\n<p>W dniu wy\u015bcigu Wokulski od samego rana \u017cyje tylko losem klaczy i obiecuje d\u017cokejowi nagrod\u0119, je\u015bli ten zwyci\u0119\u017cy. Na miejscu pojawia si\u0119 r\u00f3wnie\u017c Izabela z ojcem, hrabin\u0105 Karolow\u0105 i prezesow\u0105 Zas\u0142awsk\u0105. Klacz nale\u017c\u0105ca ju\u017c do Wokulskiego wygrywa bieg, a t\u0142um skanduje jego nazwisko. Bohater oddaje nagrod\u0119 pieni\u0119\u017cn\u0105 Izabeli na cele dobroczynne, czym jeszcze bardziej umacnia sw\u00f3j wizerunek cz\u0142owieka hojnego i skutecznego. Triumf przerywa jednak baron Krzeszowski, kt\u00f3ry umy\u015blnie potr\u0105ca Wokulskiego i obra\u017ca Izabel\u0119. To w\u0142a\u015bnie ta zniewaga, a nie samo potr\u0105cenie, staje si\u0119 powodem wyzwania barona na pojedynek. Nazajutrz dochodzi do starcia, w kt\u00f3rym sekunduj\u0105 Wokulskiemu Szuman i Rzecki, a sam pojedynek ko\u0144czy si\u0119 zranieniem Krzeszowskiego w twarz. Po wszystkim obie strony si\u0119 godz\u0105, lecz Wokulski jasno m\u00f3wi, \u017ce stan\u0105\u0142 do walki w obronie Izabeli. W nast\u0119pnych dniach bohater zaczyna uczy\u0107 si\u0119 angielskiego i coraz bardziej dopasowuje si\u0119 do \u015bwiata wy\u017cszych sfer. Jednocze\u015bnie jego dzia\u0142ania wok\u00f3\u0142 kamienicy \u0141\u0119ckich i po\u017cyczki dla barona komplikuj\u0105 interesy, a wsp\u00f3lnicy zaczynaj\u0105 traci\u0107 do niego zaufanie. Mimo tych problem\u00f3w Wokulski dostaje od Tomasza \u0141\u0119ckiego zaproszenie na obiad, wystosowane z wyra\u017anej inicjatywy Izabeli. Dla bohatera jest to niemal spe\u0142nienie marze\u0144, bo wierzy, \u017ce zbli\u017ca si\u0119 do \u015bwiata ukochanej kobiety.<\/p>\n\n<h4 id=\"14-dziewicze-marzenia\">14. Dziewicze marzenia<\/h4>\n<p><strong>Kluczowe wydarzenia:<\/strong><\/p>\n<ul>\n    <li>Wewn\u0119trzny monolog Izabeli analizuj\u0105cy posta\u0107 Wokulskiego.<\/li>\n    <li>Zderzenie klasowej pogardy z podziwem dla si\u0142y i m\u0119stwa Stanis\u0142awa.<\/li>\n    <li>Wp\u0142yw opinii prezesowej Zas\u0142awskiej na postrzeganie kupca przez pann\u0119 \u0141\u0119ck\u0105.<\/li>\n    <li>Decyzja o zbli\u017ceniu si\u0119 do Wokulskiego, motywowana ciekawo\u015bci\u0105 i niepokojem.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Rozdzia\u0142 ukazuje wewn\u0119trzne rozterki Izabeli i jej zmieniaj\u0105cy si\u0119 stosunek do Wokulskiego. Z jednej strony nadal widzi w nim kupca i dorobkiewicza, kt\u00f3rego pochodzenie oraz spos\u00f3b \u017cycia budz\u0105 jej pogard\u0119. Z drugiej jednak zaczyna dostrzega\u0107 jego odwag\u0119, energi\u0119 i niezwyk\u0142o\u015b\u0107, zw\u0142aszcza po pojedynku z baronem Krzeszowskim. Dodatkowe znaczenie ma dla niej to, \u017ce Wokulski zyskuje uznanie hrabiny Karolowej i prezesowej Zas\u0142awskiej. Izabela odbiera to jako sygna\u0142, \u017ce nie jest on zwyk\u0142ym kupcem, lecz cz\u0142owiekiem bardziej interesuj\u0105cym, ni\u017c pocz\u0105tkowo s\u0105dzi\u0142a. W jej my\u015blach pojawia si\u0119 wi\u0119c sprzeczno\u015b\u0107 mi\u0119dzy klasow\u0105 pogard\u0105 a rosn\u0105c\u0105 fascynacj\u0105. To w\u0142a\u015bnie pod wp\u0142ywem tych emocji namawia ojca, aby zaprosi\u0142 Wokulskiego na obiad. Rozdzia\u0142 pokazuje, \u017ce cho\u0107 Izabela nie kocha Stanis\u0142awa, to zaczyna odczuwa\u0107 wobec niego zaciekawienie i niepok\u00f3j.<\/p>\n\n<h4 id=\"15-w-jaki-sposob-dusze-ludzka-szarpie-namietnosc-a-w-jaki-rozsadek\">15. W jaki spos\u00f3b dusz\u0119 ludzk\u0105 szarpie nami\u0119tno\u015b\u0107, a w jaki rozs\u0105dek<\/h4>\n<p><strong>Kluczowe wydarzenia:<\/strong><\/p>\n<ul>\n    <li>Emocjonalna sinusoida Wokulskiego \u2013 od euforii po ch\u0142odny sceptycyzm.<\/li>\n    <li>Refleksja nad w\u0142asn\u0105 to\u017csamo\u015bci\u0105 i zmianami, jakie w nim zasz\u0142y od czas\u00f3w Syberii.<\/li>\n    <li>Gor\u0105czkowe przygotowania do wizyty: wyb\u00f3r stroju i fryzjera.<\/li>\n    <li>Wyjazd do domu \u0141\u0119ckich jako moment ostatecznego przekroczenia progu ich \u015bwiata.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Po otrzymaniu zaproszenia Wokulski zaczyna gor\u0105czkowo zastanawia\u0107 si\u0119, dlaczego Izabela chce go lepiej pozna\u0107. Najpierw ogarnia go euforia i nadzieja, \u017ce kobieta domy\u015bla si\u0119 jego zamiar\u00f3w ma\u0142\u017ce\u0144skich. Po chwili jednak wraca rozs\u0105dek i bohater u\u015bwiadamia sobie, jak daleka droga prowadzi od obiadu do prawdziwego zbli\u017cenia. W\u0142a\u015bnie wtedy najpe\u0142niej ujawnia si\u0119 jego rozdwojenie wewn\u0119trzne, bo sam m\u00f3wi o sobie, \u017ce s\u0105 w nim dwaj ludzie: rozs\u0105dny i szalony. Nadchodz\u0105cy obiad staje si\u0119 dla niego wydarzeniem niemal prze\u0142omowym, dlatego prze\u017cywa ka\u017cdy szczeg\u00f3\u0142 przygotowa\u0144. Nie mo\u017ce zdecydowa\u0107, co za\u0142o\u017cy\u0107, waha si\u0119 mi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi strojami i ostatecznie wybiera frak. Zamawia fryzjera i, patrz\u0105c w lustro, dostrzega, jak bardzo oddali\u0142 si\u0119 od dawnego siebie, kt\u00f3rego pami\u0119tali towarzysze z Syberii. Wieczorem, blady ze zdenerwowania, wsiada do powozu i rusza na obiad do \u0141\u0119ckich. Rozdzia\u0142 buduje napi\u0119cie przed spotkaniem, kt\u00f3re w wyobra\u017ani Wokulskiego urasta do rangi wielkiej szansy \u017cyciowej.<\/p>\n\n<h4 id=\"16-ona-on-i-ci-inni\">16. \u201eOna\u201d \u2014 \u201eon\u201d \u2014 i ci inni<\/h4>\n<p><strong>Kluczowe wydarzenia:<\/strong><\/p>\n<ul>\n    <li>Wizyta Wokulskiego na obiedzie u \u0141\u0119ckich \u2013 demonstracja pewno\u015bci siebie i znajomo\u015bci \u015bwiata.<\/li>\n    <li>\u015awiadome z\u0142amanie etykiety przy stole (jedzenie ryby no\u017cem) jako manifestacja niezale\u017cno\u015bci.<\/li>\n    <li>Emocjonalna rozmowa sam na sam z Izabel\u0105 i deklaracja ch\u0119ci s\u0142u\u017cenia jej.<\/li>\n    <li>Ustalenie plan\u00f3w dotycz\u0105cych wyjazdu do Pary\u017ca.<\/li>\n<\/ul>\n<p>\nPrzed spotkaniem z Wokulskim Izabela odwiedza hrabin\u0119 Karolow\u0105 i liczy, \u017ce spotka tam Rossiego, aktora poznanego wcze\u015bniej w Pary\u017cu, ale jego nieobecno\u015b\u0107 bardzo j\u0105 rozczarowuje. Po powrocie do domu wraca my\u015blami do \u201eRomea i Julii\u201d, ksi\u0105\u017cki otrzymanej od Rossiego, i zaczyna wyobra\u017ca\u0107 sobie, \u017ce Wokulski m\u00f3g\u0142by sta\u0107 si\u0119 dla niej kim\u015b w rodzaju powiernika. Kiedy Stanis\u0142aw przybywa na obiad, najpierw rozmawia z Tomaszem \u0141\u0119ckim o kamienicy i o planach finansowych zwi\u0105zanych z jej sprzeda\u017c\u0105. Nast\u0119pnie spotyka si\u0119 z Izabel\u0105 i Florentyn\u0105. Przy stole Wokulski \u015bwiadomie \u0142amie niekt\u00f3re zasady towarzyskiej etykiety, a potem r\u00f3wnowa\u017cy to b\u0142yskotliw\u0105 opowie\u015bci\u0105 o angielskich zwyczajach, czym robi na Izabeli du\u017ce wra\u017cenie. Po obiedzie Tomasz \u0141\u0119cki usuwa si\u0119 niby z powodu listu, a naprawd\u0119 po to, by odpocz\u0105\u0107 i zostawi\u0107 m\u0142odych sam na sam. Wtedy Izabela pyta Wokulskiego, jak mo\u017ce mu si\u0119 odwdzi\u0119czy\u0107 za pojedynek stoczony w jej obronie. On odpowiada bardzo emocjonalnie i wyznaje, \u017ce chcia\u0142by jedynie s\u0142u\u017cy\u0107 jej tak d\u0142ugo, jak b\u0119dzie mia\u0142 si\u0142y. Pod koniec wizyty rozmowa schodzi jeszcze na temat wsp\u00f3lnego wyjazdu do Pary\u017ca, a Wokulski opuszcza dom \u0141\u0119ckich z przekonaniem, \u017ce zrobi\u0142 wa\u017cny krok ku spe\u0142nieniu swoich marze\u0144. \n<\/p>\n\n<h4 id=\"17-kielkowanie-rozmaitych-zasiewow-i-zludzen\">17. Kie\u0142kowanie rozmaitych zasiew\u00f3w i z\u0142udze\u0144<\/h4>\n<p><strong>Kluczowe wydarzenia:<\/strong><\/p>\n<ul>\n    <li>Atak filantropii Wokulskiego wywo\u0142any dobrym humorem po wizycie u \u0141\u0119ckich.<\/li>\n    <li>Dalsza opieka nad Mariann\u0105 i zorganizowanie jej warsztatu pracy.<\/li>\n    <li>Spotkanie z Izabel\u0105 v \u0141azienkach i wys\u0142uchanie jej narzeka\u0144 na brak sukces\u00f3w Rossiego.<\/li>\n    <li>Decyzja Wokulskiego o potajemnym sfinansowaniu owacji i prezent\u00f3w dla w\u0142oskiego aktora.<\/li>\n<\/ul>\n<p>\nPo obiedzie u \u0141\u0119ckich Wokulski jest tak szcz\u0119\u015bliwy, \u017ce chcia\u0142by pomaga\u0107 wszystkim ludziom wok\u00f3\u0142 siebie. Gdy dowiaduje si\u0119, \u017ce Oberman zgubi\u0142 oko\u0142o czterystu rubli, rezygnuje z ukarania go. Wspiera te\u017c Mariann\u0119, kt\u00f3rej wcze\u015bniej pom\u00f3g\u0142, oddaj\u0105c j\u0105 pod opiek\u0119 si\u00f3str zakonnych. Dziewczyna zdoby\u0142a ju\u017c zaw\u00f3d, wi\u0119c Wokulski organizuje jej pok\u00f3j u Wysockiego i potrzebne wyposa\u017cenie do pracy. Nast\u0119pnie odwiedza barona Krzeszowskiego i rozmawia z nim o jego d\u0142ugach, cho\u0107 s\u0142u\u017cba pocz\u0105tkowo nie chce go wpu\u015bci\u0107. Kolejnego dnia dostaje dwa listy: od pani Meliton oraz od adwokata. Dzi\u0119ki temu mo\u017ce z jednej strony ustala\u0107 sprawy zwi\u0105zane z licytacj\u0105 kamienicy, a z drugiej przypadkowo spotka\u0107 Izabel\u0119 v \u0141azienkach. Podczas spaceru \u0141\u0119cka zachwyca si\u0119 Rossim i \u017cali, \u017ce Warszawa nie doceni\u0142a jego talentu. Wokulski natychmiast postanawia urz\u0105dzi\u0107 przedstawienie specjalnie dla niej, a nawet zleca kupno bukietu kwiat\u00f3w, chc\u0105c jeszcze bardziej wkupi\u0107 si\u0119 w jej \u0142aski.\n<\/p>\n\n<h4 id=\"18-zdumienia-przywidzenia-i-obserwacje-starego-subiekta\">18. Zdumienia, przywidzenia i obserwacje starego subiekta<\/h4>\n<p><strong>Kluczowe wydarzenia:<\/strong><\/p>\n<ul>\n    <li>P\u0142atna owacja dla Rossiego zorganizowana przez Wokulskiego r\u0119kami Rzeckiego.<\/li>\n    <li>Licytacja kamienicy \u0141\u0119ckich \u2013 walka stronnictw i podstawionych kupc\u00f3w.<\/li>\n    <li>Zwyci\u0119stwo Szlangbauma (dzia\u0142aj\u0105cego na zlecenie Wokulskiego) za cen\u0119 90 tysi\u0119cy rubli.<\/li>\n    <li>Rozczarowanie Tomasza \u0141\u0119ckiego, kt\u00f3ry liczy\u0142 na znacznie wy\u017csz\u0105 kwot\u0119.<\/li>\n<\/ul>\n<p>\nWokulski przygotowuje dla Izabeli kolejn\u0105 niespodziank\u0119 i zleca Rzeckiemu, aby po przedstawieniu wr\u0119czy\u0142 Rossiemu album. Rzecki czuje si\u0119 nieswojo w teatrze, ale szybko domy\u015bla si\u0119, \u017ce ca\u0142e wydarzenie zosta\u0142o zorganizowane z my\u015bl\u0105 o pannie \u0141\u0119ckiej. Po spektaklu stary subiekt upija si\u0119, a nast\u0119pnego ranka po raz pierwszy w \u017cyciu sp\u00f3\u017ania si\u0119 do pracy. W sklepie  otrzymuje anonim, z kt\u00f3rego wynika, \u017ce Wokulski zamierza kupi\u0107 kamienic\u0119 \u0141\u0119ckich. List nie ma charakteru neutralnej informacji, lecz ostrze\u017cenia, kt\u00f3re ma zniech\u0119ci\u0107 do  zakupu. Zaniepokojony idzie na licytacj\u0119, cho\u0107 wci\u0105\u017c pr\u00f3buje wierzy\u0107, \u017ce to pomy\u0142ka. Przed s\u0105dem obie strony pr\u00f3buj\u0105 wp\u0142ywa\u0107 na opini\u0119 publiczn\u0105: ludzie Krzeszowskiej zani\u017caj\u0105 warto\u015b\u0107 budynku, a stronnicy \u0141\u0119ckiego zawy\u017caj\u0105 j\u0105 niemal do stu dwudziestu tysi\u0119cy rubli. Ostatecznie licytacj\u0119 wygrywa Szlangbaum, a cena dochodzi do dziewi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu tysi\u0119cy rubli. Dla baronowej to zdecydowanie za du\u017co, a dla Tomasza \u0141\u0119ckiego zbyt ma\u0142o. Rzecki, cho\u0107 dowody staj\u0105 si\u0119 coraz wyra\u017aniejsze, nadal \u0142udzi si\u0119, \u017ce zakup nie zosta\u0142 dokonany w imieniu Wokulskiego.\n<\/p>\n\n<h4 id=\"19-pierwsze-ostrzezenie\">19. Pierwsze ostrze\u017cenie<\/h4>\n<p><strong>Kluczowe wydarzenia:<\/strong><\/p>\n<ul>\n    <li>Powr\u00f3t Kazimierza Starskiego i jego jawny flirt z Izabel\u0105.<\/li>\n    <li>Odkrycie przez Izabel\u0119 prawdy o zakupie serwisu i kamienicy przez Wokulskiego.<\/li>\n    <li>Scena zazdro\u015bci Wokulskiego podczas rozmowy Izabeli i Starskiego po angielsku.<\/li>\n    <li>Nag\u0142a decyzja Wokulskiego o wyje\u017adzie do Pary\u017ca i po\u017cegnanie z \u0141\u0119ckimi.<\/li>\n<\/ul>\n<p>\nZamieszanie wok\u00f3\u0142 Wokulskiego i kamienicy coraz bardziej niepokoi Rzeckiego, kt\u00f3ry dowiaduje si\u0119 te\u017c, \u017ce przez odwo\u0142any wyjazd do Pary\u017ca Stanis\u0142aw straci znacznie wi\u0119cej pieni\u0119dzy, ni\u017c wcze\u015bniej s\u0105dzi\u0142. Sytuacj\u0119 zmienia list od Izabeli, w kt\u00f3rym dzi\u0119kuje ona Wokulskiemu za entuzjastyczne przyj\u0119cie Rossiego i zaprasza go, by om\u00f3wi\u0107 wsp\u00f3lny wyjazd do Pary\u017ca. Dla Wokulskiego to pow\u00f3d do ogromnej rado\u015bci, ale Rzecki widzi w tym przede wszystkim dow\u00f3d ca\u0142kowitego zniewolenia przyjaciela przez uczucie. W domu \u0141\u0119ckich atmosfera robi si\u0119 coraz bardziej napi\u0119ta, bo po sprzeda\u017cy kamienicy zjawiaj\u0105 si\u0119 wierzyciele, a Izabela wreszcie dowiaduje si\u0119, jak powa\u017cne s\u0105 ich d\u0142ugi. Niespodziewanie wraca te\u017c Kazimierz Starski, dawny adorator Izabeli, a hrabina Karolowa zaczyna zach\u0119ca\u0107 pann\u0119 \u0141\u0119ck\u0105 do odnowienia tej znajomo\u015bci. Gdy Wokulski odwiedza \u0141\u0119ckich, oferuje pomoc finansow\u0105 i deklaruje, \u017ce pokryje koszty wyjazdu do Pary\u017ca, ale Izabela reaguje wyrzutami, oskar\u017caj\u0105c go o prze\u015bladowanie jej rodziny przez zakup serwisu i kamienicy. Chwil\u0119 p\u00f3\u017aniej pojawia si\u0119 Starski, a Izabela zaczyna z nim flirtowa\u0107 i rozmawia po angielsku, s\u0105dz\u0105c, \u017ce Wokulski niczego nie rozumie. Stanis\u0142aw potwierdza Tomaszowi \u0141\u0119ckiemu, \u017ce to on jest w\u0142a\u015bcicielem kamienicy, ale jednocze\u015bnie zapewnia, \u017ce ojciec Izabeli mo\u017ce odkupi\u0107 j\u0105 po tej samej cenie. Ostatecznie \u017cegna si\u0119 z Izabel\u0105, zostawia jej jeszcze podarunek dla w\u0142oskiego aktora i postanawia wyjecha\u0107 do Pary\u017ca.\n<\/p>\n\n<h4 id=\"20-pamietnik-starego-subiekta\">20. Pami\u0119tnik starego subiekta<\/h4>\n<p><strong>Kluczowe wydarzenia:<\/strong><\/p>\n<ul>\n    <li>Przej\u0119cie zarz\u0105du nad kamienic\u0105 przez Rzeckiego i Wirskiego.<\/li>\n    <li>Przegl\u0105d lokator\u00f3w: konflikty ze studentami i baronow\u0105 Krzeszowsk\u0105.<\/li>\n    <li>Poznanie Heleny Stawskiej \u2013 Rzecki jest oczarowany jej szlachetno\u015bci\u0105 i urod\u0105.<\/li>\n    <li>Zrodzenie si\u0119 w umy\u015ble Rzeckiego planu wyswatania Wokulskiego ze Stawsk\u0105.<\/li>\n<\/ul>\n<p>\nOstatni rozdzia\u0142 tomu ponownie przybiera form\u0119 pami\u0119tnika Rzeckiego. Ignacy opisuje nie tylko polityczne niepokoje w Europie, lecz tak\u017ce w\u0142asne k\u0142opoty zwi\u0105zane z zarz\u0105dzaniem kamienic\u0105 \u0141\u0119ckich. Budynek okazuje si\u0119 zaniedbany, pe\u0142en \u015bmieci, nieporz\u0105dku i codziennych konflikt\u00f3w. Rzecki znajduje zarz\u0105dc\u0119, Wirskiego, z kt\u00f3rym szybko si\u0119 porozumiewa dzi\u0119ki wsp\u00f3lnemu kultowi napoleo\u0144skiej przesz\u0142o\u015bci. Potem odwiedza lokator\u00f3w i przekonuje si\u0119, \u017ce sytuacja jest trudna: studenci oraz baronowa Krzeszowska nie chc\u0105 p\u0142aci\u0107 czynszu, a sama baronowa domaga si\u0119 nawet eksmisji Heleny Stawskiej, uznaj\u0105c j\u0105 za osob\u0119 niemoraln\u0105. Gdy jednak Rzecki poznaje Stawsk\u0105 bli\u017cej, widzi kobiet\u0119 ci\u0119\u017cko pracuj\u0105c\u0105, samotnie utrzymuj\u0105c\u0105 c\u00f3rk\u0119 i star\u0105 matk\u0119, bez wie\u015bci o zaginionym m\u0119\u017cu od ponad dw\u00f3ch lat. Wzruszony jej losem obni\u017ca jej czynsz i obiecuje, \u017ce Wokulski pomo\u017ce odszuka\u0107 jej m\u0119\u017ca. Jednocze\u015bnie ma wyrzuty sumienia, bo wie, \u017ce tym samym zmniejsza dochody przyjaciela. Rozdzia\u0142 zamyka pierwszy tom, kieruj\u0105c uwag\u0119 czytelnika ku postaci Heleny Stawskiej i nowym problemom, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 wa\u017cne w dalszej cz\u0119\u015bci powie\u015bci.\n<\/p>\n\n<h3 id=\"tom-2\"><strong>Tom 2<\/strong><\/h3>\n\n<h4 id=\"1-pamietnik-starego-subiekta\">1. Pami\u0119tnik starego subiekta<\/h4>\n<p><strong>Kluczowe wydarzenia:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Przyjazd Wokulskiego do Pary\u017ca i spotkanie z Suzinem.<\/li>\n<li>Nocny spacer po mie\u015bcie \u2013 konfrontacja nowoczesnej metropolii z obrazem Warszawy.<\/li>\n<li>Poznanie Jumarta, wykszta\u0142conego s\u0142u\u017c\u0105cego, i refleksja nad hierarchi\u0105 spo\u0142eczn\u0105.<\/li>\n<li>Narastaj\u0105ca t\u0119sknota za Izabel\u0105, kt\u00f3rej obraz Stanis\u0142aw dostrzega w twarzach pary\u017canek.<\/li>\n<\/ul>\n<p>\nStanis\u0142aw dociera do Pary\u017ca w stanie przygn\u0119bienia i pocz\u0105tkowo nie potrafi zainteresowa\u0107 si\u0119 ani miastem, ani nowym otoczeniem. Na miejscu wita go Suzin i prowadzi do przygotowanego noclegu, a po rozmowach o interesach Wokulski zostaje sam ze swoimi my\u015blami. Poniewa\u017c nie mo\u017ce zasn\u0105\u0107, wychodzi na spacer i zaczyna ogl\u0105da\u0107 Pary\u017c, kt\u00f3ry robi na nim ogromne wra\u017cenie rozmachem i nowoczesno\u015bci\u0105. Warszawa wydaje mu si\u0119 przy tym ma\u0142a i uboga, co jeszcze mocniej podkre\u015bla kontrast mi\u0119dzy tymi dwoma \u015bwiatami. Po powrocie poznaje kilka os\u00f3b z otoczenia Suzina, mi\u0119dzy innymi Jumarta, pu\u0142kownika, handlarza broni\u0105 i baronow\u0105 handluj\u0105c\u0105 sekretami. Szczeg\u00f3lnie zaskakuje go fakt, \u017ce Jumart ma znakomite wykszta\u0142cenie, a mimo to pracuje jako s\u0142u\u017c\u0105cy. Cho\u0107 Wokulski spaceruje po Pary\u017cu i obserwuje nowe miejsce, nie potrafi uwolni\u0107 si\u0119 od my\u015bli o Izabeli. Widzi jej rysy w twarzach spotykanych kobiet i zastanawia si\u0119, czy nie m\u00f3g\u0142by kiedy\u015b u\u0142o\u017cy\u0107 sobie \u017cycia w\u0142a\u015bnie tutaj.\n<\/p>\n\n<h4 id=\"2-szare-dnie-i-krwawe-godziny\">2. Szare dnie i krwawe godziny<\/h4>\n<p><strong>Kluczowe wydarzenia:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Spotkanie z profesorem Geistem i wsparcie jego bada\u0144 nad \u201emetalami l\u017cejszymi od powietrza\u201d.<\/li>\n<li>Zlecenie poszukiwa\u0144 Ludwika Stawskiego paryskiej baronowej.<\/li>\n<li>Otrzymanie od Geista pr\u00f3bki niezwyk\u0142ego metalu jako symbolu nowej drogi \u017cycia.<\/li>\n<li>Decyzja o powrocie do kraju po otrzymaniu listu od prezesowej Zas\u0142awskiej.<\/li>\n<\/ul>\n<p>\nW Pary\u017cu Wokulski poznaje profesora Geista, naukowca marz\u0105cego o wynalezieniu metalu l\u017cejszego od powietrza. Cho\u0107 Geist ma opini\u0119 dziwaka, Stanis\u0142aw daje mu wsparcie finansowe, przekazuj\u0105c trzysta frank\u00f3w na badania. Bohater bierze te\u017c udzia\u0142 w pokazie profesora Palmier i odkrywa, \u017ce nie dzia\u0142a na niego hipnoza. Sam t\u0142umaczy to sobie p\u00f3\u0142 \u017cartem, p\u00f3\u0142 serio wp\u0142ywem Geista i Izabeli na w\u0142asn\u0105 psychik\u0119. Potem rzuca si\u0119 w wir pracy i osi\u0105ga tak dobre wyniki, \u017ce odzyskuje pieni\u0105dze wydane wcze\u015bniej w Warszawie. W tym czasie dostaje list od Rzeckiego z pro\u015bb\u0105 o pomoc w odnalezieniu m\u0119\u017ca Heleny Stawskiej. Wokulski zleca te poszukiwania poznanej w Pary\u017cu baronowej i przeznacza na nie cztery tysi\u0105ce frank\u00f3w. Utrzymuje te\u017c kontakt z Geistem, kt\u00f3ry dzi\u0119ki sprzeda\u017cy materia\u0142u wybuchowego zdobywa \u015brodki na dalsze eksperymenty. Na po\u017cegnanie profesor daje mu kawa\u0142ek swojego metalu i m\u00f3wi, \u017ce Wokulski wr\u00f3ci do niego dopiero wtedy, gdy ostatecznie rozliczy si\u0119 ze z\u0142udzeniami. Stanis\u0142aw niemal postanawia zosta\u0107 na sta\u0142e poza Warszaw\u0105, ale wiadomo\u015b\u0107 od prezesowej Zas\u0142awskiej sk\u0142ania go do powrotu do kraju.\n<\/p>\n\n<h4 id=\"3-widziadlo\">3. Widziad\u0142o<\/h4>\n<p><strong>Kluczowe wydarzenia:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Powr\u00f3t Wokulskiego do Warszawy i otrzymanie zaproszenia do Zas\u0142awka.<\/li>\n<li>Podr\u00f3\u017c poci\u0105giem z baronem Dalskim i poznanie historii jego mi\u0142o\u015bci do Eweliny Janockiej.<\/li>\n<li>Informacja o obecno\u015bci \u0141\u0119ckich i Starskiego w maj\u0105tku prezesowej.<\/li>\n<li>Wzrost emocjonalnego napi\u0119cia bohatera przed ponownym spotkaniem z Izabel\u0105.<\/li>\n<\/ul>\n<p>\nPo powrocie do Warszawy Wokulski otrzymuje zaproszenie od prezesowej Zas\u0142awskiej do Zas\u0142awka, a r\u00f3wnocze\u015bnie list od Suzina z propozycj\u0105 kolejnego wsp\u00f3lnego interesu. W drodze poznaje barona Dalskiego, kt\u00f3ry opowiada mu o swoich zar\u0119czynach z du\u017co m\u0142odsz\u0105 Ewelin\u0105 Janock\u0105. Baron szczerze kocha narzeczon\u0105 i podporz\u0105dkowuje jej niemal ca\u0142e swoje \u017cycie, nawet maj\u0105tek i plany na przysz\u0142o\u015b\u0107. To w\u0142a\u015bnie od niego Stanis\u0142aw dowiaduje si\u0119, kto przebywa obecnie w Zas\u0142awku. W\u015br\u00f3d go\u015bci znajduj\u0105 si\u0119 Ewelina Janocka, Julian Ochocki oraz Kazimierz Starski. Najwa\u017cniejsza dla Wokulskiego okazuje si\u0119 jednak wiadomo\u015b\u0107, \u017ce bywaj\u0105 tam r\u00f3wnie\u017c \u0141\u0119ccy. Ta informacja natychmiast budzi w nim nadziej\u0119 i sprawia, \u017ce jeszcze mocniej anga\u017cuje si\u0119 emocjonalnie w wyjazd.\n<\/p>\n\n<h4 id=\"4-czlowiek-szczesliwy-w-milosci\">4. Cz\u0142owiek szcz\u0119\u015bliwy w mi\u0142o\u015bci<\/h4>\n<p><strong>Kluczowe wydarzenia:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Obserwacja wzorowo zarz\u0105dzanego maj\u0105tku w Zas\u0142awku.<\/li>\n<li>Ostra polemika ze Starskim na temat ma\u0142\u017ce\u0144stwa i hierarchii spo\u0142ecznej.<\/li>\n<li>Flirt z wdow\u0105 W\u0105sowsk\u0105 i nauka mechanizm\u00f3w kobiecej kokieterii.<\/li>\n<li>Odkrycie nieszczerych intencji Eweliny Janockiej wobec barona Dalskiego.<\/li>\n<\/ul>\n<p>\nPodr\u00f3\u017c ze stacji do Zas\u0142awka odbywa si\u0119 w wi\u0119kszym gronie, bo po drodze do\u0142\u0105czaj\u0105 do niego kolejni go\u015bcie maj\u0105tku. Na miejscu prezesowa wypytuje Wokulskiego o opini\u0119 o towarzystwie i zach\u0119ca go do przyjrzenia si\u0119 ca\u0142emu gospodarstwu. Stanis\u0142aw zauwa\u017ca, \u017ce ludzie pracuj\u0105cy w maj\u0105tku s\u0105 zadownej i \u017cyj\u0105 w dostatku, co dobrze \u015bwiadczy o sposobie zarz\u0105dzania dobrami przez prezesow\u0105. W altanie dochodzi do ostrej dyskusji mi\u0119dzy Wokulskim a Starskim na temat ma\u0142\u017ce\u0144stwa, maj\u0105tku i spo\u0142ecznych zale\u017cno\u015bci. Starski uwa\u017ca, \u017ce ma\u0142\u017conkowie powinni by\u0107 sobie r\u00f3wni pozycj\u0105 i pieni\u0119dzmi, ale Stanis\u0142aw odpowiada mu z brutaln\u0105 szczero\u015bci\u0105, odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 do w\u0142asnego \u017cyciowego do\u015bwiadczenia. Ta wypowied\u017a robi silne wra\u017cenie na Zas\u0142awskiej i W\u0105sowskiej. Wokulski szybko dostrzega te\u017c, \u017ce Janocka przyj\u0119\u0142a o\u015bwiadczyny barona raczej dla jego pieni\u0119dzy ni\u017c z mi\u0142o\u015bci i \u017ce naprawd\u0119 interesuje si\u0119 Starskim. Podczas konnej przeja\u017cd\u017cki wdowa W\u0105sowska otwarcie z nim flirtuje, lecz Stanis\u0142aw nie odpowiada na jej zaloty. Rozmowa z ni\u0105 pozwala mu jednak lepiej zrozumie\u0107 mechanizmy kobiecej kokieterii i gry uczuciowej.\n<\/p>\n\n<h4 id=\"5-wiejskie-rozrywki\">5. Wiejskie rozrywki<\/h4>\n<p><strong>Kluczowe wydarzenia:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Przyjazd Izabeli do Zas\u0142awka i jej pocz\u0105tkowa rezerwa wobec Stanis\u0142awa.<\/li>\n<li>Zmiana stosunku \u0141\u0119ckiej do Wokulskiego pod wp\u0142ywem opinii otoczenia.<\/li>\n<li>Podzi\u0119kowanie Izabeli za zakup kamienicy \u2013 prze\u0142om w relacji.<\/li>\n<li>Dyskusja o pracy i klasach spo\u0142ecznych oraz wsp\u00f3lne grzybobranie.<\/li>\n<\/ul>\n<p>\nPodczas pobytu v Zas\u0142awku pojawia si\u0119 Izabela \u0141\u0119cka, ale nie cieszy si\u0119 z obecno\u015bci Wokulskiego i raczej t\u0142umaczy sobie, \u017ce nie musi okazywa\u0107 mu zainteresowania zbyt wcze\u015bnie. Znajduje si\u0119 jednak w trudnym po\u0142o\u017ceniu, bo nie ma posagu, Starski nie ma pieni\u0119dzy, a dawni kandydaci nie daj\u0105 jej ju\u017c pewnego oparcia. Izabela spodziewa si\u0119, \u017ce Stanis\u0142aw przyjmie j\u0105 z entuzjazmem, tymczasem on po\u015bwi\u0119ca sporo uwagi W\u0105sowskiej, co wyra\u017anie j\u0105 dotyka. Go\u015bcie zaczynaj\u0105 patrze\u0107 na Wokulskiego z rosn\u0105cym uznaniem, a prezesowa Zas\u0142awska dodatkowo opowiada Izabeli o w\u0142asnej mi\u0142o\u015bci do stryja Stanis\u0142awa. Sama ta historia nie robi na pannie \u0141\u0119ckiej wielkiego wra\u017cenia, ale zainteresowanie W\u0105sowskiej i aprobata barona Dalskiego zmieniaj\u0105 jej spojrzenie na Wokulskiego. Zaczyna widzie\u0107 w nim nie zwyk\u0142ego kupca, lecz cz\u0142owieka bogatego, obytego i wa\u017cnego towarzysko. Tymczasem rozmowa z Ewelin\u0105 Janock\u0105 potwierdza przypuszczenia Wokulskiego, \u017ce dziewczyna wychodzi za barona raczej z lito\u015bci i s\u0142abo\u015bci charakteru ni\u017c z uczucia. W ko\u0144cu Stanis\u0142aw rozmawia z Izabel\u0105 o r\u00f3\u017cnicach klasowych, pracy i arystokracji. Cho\u0107 ich pogl\u0105dy wyra\u017anie si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0105, Wokulski podziwia jej spos\u00f3b argumentowania. Najwi\u0119ksz\u0105 rado\u015b\u0107 sprawia mu jednak to, \u017ce Izabela dzi\u0119kuje mu za kupno kamienicy. Kilka nast\u0119pnych dni up\u0142ywa pod znakiem deszczu, a gdy pogoda si\u0119 poprawia, ca\u0142e towarzystwo wybiera si\u0119 na grzyby.\n<\/p>\n\n<h4 id=\"6-pod-jednym-dachem\">6. Pod jednym dachem<\/h4>\n<p><strong>Kluczowe wydarzenia:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Wokulski imponuje towarzystwu opowie\u015bciami o lotach balonem.<\/li>\n<li>Spacer sam na sam z Izabel\u0105 \u2013 Stanis\u0142aw wyznaje, \u017ce stale o niej my\u015bla\u0142 podczas wojny.<\/li>\n<li>Zlecenie W\u0119gie\u0142kowi wykonania nagrobka dla stryja Wokulskiego w Zas\u0142awku.<\/li>\n<li>Wzruszenie Izabeli podczas lektury Mickiewicza i jej niejednoznaczna odpowied\u017a na pytanie o \u201eobudzenie si\u0119\u201d.<\/li>\n<\/ul>\n<p>\nPodczas wyprawy na grzyby Wokulski opowiada zebranym o locie balonem. Historia robi takie wra\u017cenie, \u017ce Ochocki traci humor i przestaje mie\u0107 ochot\u0119 na dalsze zbieranie rydz\u00f3w. Dzi\u0119ki temu Stanis\u0142aw mo\u017ce spacerowa\u0107 z Izabel\u0105 sam na sam. Wokulski jest zazdrosny o Ochockiego, ale \u0141\u0119cka daje mu do zrozumienia, \u017ce nie traktuje naukowca jak powa\u017cnego kandydata. W rozmowie przypomina, \u017ce rok wcze\u015bniej r\u00f3wnie\u017c by\u0142a w Zas\u0142awku, a Stanis\u0142aw wyznaje, \u017ce w tym czasie przebywa\u0142 w Bu\u0142garii i stale o niej my\u015bla\u0142. Korzystaj\u0105c z chwili blisko\u015bci, pyta Izabel\u0119, czy ma prawo o niej my\u015ble\u0107. Panna \u0141\u0119cka odpowiada wymijaj\u0105co, \u017ce ka\u017cdy cz\u0142owiek ma prawo my\u015ble\u0107, co Wokulski odbiera jako cie\u0144 nadziei. Przez kolejne dni oboje du\u017co spaceruj\u0105 i sp\u0119dzaj\u0105 ze sob\u0105 coraz wi\u0119cej czasu. W tym samym okresie Wokulski zajmuje si\u0119 te\u017c spraw\u0105 nagrobka dla swojego stryja, o kt\u00f3ry prosi\u0142a go prezesowa Zas\u0142awska. Zleca wykonanie pomnika W\u0119gie\u0142kowi, ubogiemu rzemie\u015blnikowi, i obiecuje mu posad\u0119 w Warszawie, je\u015bli dobrze wykona prac\u0119. W\u0119gie\u0142ek opowiada potem Wokulskiemu i Izabeli ba\u015b\u0144 o \u015bpi\u0105cej kr\u00f3lewnie. Po tej opowie\u015bci \u0141\u0119cka czyta fragment inskrypcji z wiersza Mickiewicza i wzrusza si\u0119 do \u0142ez. Wokulski, poruszony t\u0105 scen\u0105, chwyta j\u0105 za r\u0119k\u0119 i pyta, czy si\u0119 obudzi, nawi\u0105zuj\u0105c do ba\u015bni W\u0119gie\u0142ka. Izabela odpowiada niepewnie: \u201eNie wiem\u2026 mo\u017ce\u2026\u201d, co Stanis\u0142aw odbiera niemal jak obietnic\u0119. Nazajutrz \u0141\u0119cka wraca do Warszawy, a przed wyjazdem pozwala Wokulskiemu odwiedzi\u0107 j\u0105 w stolicy. Wkr\u00f3tce potem tak\u017ce Stanis\u0142aw opuszcza Zas\u0142awek, odwiedza jeszcze gr\u00f3b stryja i zabiera ze sob\u0105 W\u0119gie\u0142ka.\n<\/p>\n\n<h4 id=\"7-lasy-ruiny-i-czary\">7. Lasy, ruiny i czary<\/h4>\n<p><strong>Kluczowe wydarzenia:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Pami\u0119tnik Rzeckiego: narastaj\u0105cy niepok\u00f3j o interesy Stanis\u0142awa i plotki wok\u00f3\u0142 jego osoby.<\/li>\n<li>Plan zeswatania Wokulskiego z Helen\u0105 Stawsk\u0105.<\/li>\n<li>Konfrontacja Wokulskiego z adwokatem baronowej Krzeszowskiej w sprawie kamienicy.<\/li>\n<li>Niepokoj\u0105ce plotki o planach sprzeda\u017cy sklepu przez Wokulskiego.<\/li>\n<\/ul>\n<p>\nTen rozdzia\u0142 ma form\u0119 kolejnej cz\u0119\u015bci pami\u0119tnika Ignacego Rzeckiego. Subiekt coraz bardziej martwi si\u0119 o Wokulskiego, zw\u0142aszcza \u017ce wok\u00f3\u0142 jego interes\u00f3w i kontakt\u00f3w z Suzinem kr\u0105\u017c\u0105 podejrzane opinie. Sam Stanis\u0142aw nie przejmuje si\u0119 tymi plotkami i uwa\u017ca je za przejaw ob\u0142udy otoczenia. Rzecki jest przekonany, \u017ce idealn\u0105 \u017con\u0105 dla Wokulskiego by\u0142aby Helena Stawska. Kiedy pojawiaj\u0105 si\u0119 wiadomo\u015bci o zaginionym m\u0119\u017cu Heleny, namawia Stanis\u0142awa, by to w\u0142a\u015bnie on osobi\u015bcie przekaza\u0142 je kobiecie. Wokulski nie patrzy jednak na Stawsk\u0105 jak na kandydatk\u0119 do ma\u0142\u017ce\u0144stwa, cho\u0107 bardzo lubi jej c\u00f3reczk\u0119. Rzecki sam bywa u Stawskiej bardzo cz\u0119sto i t\u0142umaczy to sobie mi\u0119dzy innymi mo\u017cliwo\u015bci\u0105 obserwowania Maruszewicza z jej okna. Tymczasem baronowa Krzeszowska wci\u0105\u017c pr\u00f3buje odkupi\u0107 kamienic\u0119. Wokulski dostaje anonim, w kt\u00f3rym kto\u015b oskar\u017ca Stawsk\u0105 o nocne przyjmowanie Rzeckiego i radzi mu jak najszybciej pozby\u0107 si\u0119 kamienicy. Nied\u0142ugo potem zjawia si\u0119 adwokat Krzeszowskiej z propozycj\u0105 kupna domu, ale Wokulski \u017c\u0105da za niego 100 tysi\u0119cy rubli i po ostrej rozmowie wyprasza go\u015bcia. Rzecki dowiaduje si\u0119 te\u017c od znajomych, \u017ce Wokulski podobno zamierza sprzeda\u0107 sklep. Ta wiadomo\u015b\u0107 bardzo go porusza, dlatego postanawia zapyta\u0107 przyjaciela zar\u00f3wno o sklep, jak i o plany matrymonialne. Odpowied\u017a Wokulskiego jest niejednoznaczna i tylko wzmacnia niepok\u00f3j starego subiekta.\n<\/p>\n\n<h4 id=\"8-pamietnik-starego-subiekta\">8. Pami\u0119tnik starego subiekta<\/h4>\n<p><strong>Kluczowe wydarzenia:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Oskar\u017cenie Heleny Stawskiej o kradzie\u017c lalki przez baronow\u0105 Krzeszowsk\u0105.<\/li>\n<li>Proces s\u0105dowy, w kt\u00f3rym Wokulski pomaga Stawskiej dowie\u015b\u0107 niewinno\u015bci.<\/li>\n<li>Ostateczne zwyci\u0119stwo Heleny i ujawnienie k\u0142amstwa s\u0142u\u017c\u0105cej baronowej.<\/li>\n<li>Zakup kamienicy przez baronow\u0105 Krzeszowsk\u0105 i trudna sytuacja lokator\u00f3w.<\/li>\n<\/ul>\n<p>\nTak\u017ce ten rozdzia\u0142 zosta\u0142 napisany w formie pami\u0119tnika Rzeckiego. Ignacy cz\u0119sto odwiedza Stawsk\u0105 i jej matk\u0119, a przy okazji zauwa\u017ca, \u017ce baronowa Krzeszowska najpewniej ich obserwuje. Helusia, c\u00f3rka Heleny, bardzo lubi ogl\u0105da\u0107 lalki nale\u017c\u0105ce kiedy\u015b do zmar\u0142ej c\u00f3rki baronowej, gdy matka pracuje u Krzeszowskiej nad przerabianiem stroj\u00f3w. Szczeg\u00f3lnie podoba jej si\u0119 lalka, kt\u00f3ra porusza powiekami i m\u00f3wi \u201emama\u201d. Kiedy Rzecki si\u0119 o tym dowiaduje, sprzedaje Stawskiej podobn\u0105 zabawk\u0119 po zani\u017conej cenie, t\u0142umacz\u0105c to wyprzeda\u017c\u0105. Wkr\u00f3tce Krzeszowska kupuje od Wokulskiego kamienic\u0119 i wypowiada Stawskiej mieszkanie. Gdy p\u00f3\u017aniej widzi u Heluni podobn\u0105 lalk\u0119, oskar\u017ca dziecko o kradzie\u017c i wzywa policj\u0119. Zabawka zostaje zabrana jako dow\u00f3d, a przez skandal Stawska traci cz\u0119\u015b\u0107 \u017ar\u00f3de\u0142 utrzymania, bo przestaj\u0105 do niej przychodzi\u0107 uczennice. Na szcz\u0119\u015bcie dzi\u0119ki pomocy Wokulskiego dostaje prac\u0119 u Milerowej, a on sam organizuje jej adwokata. Proces ko\u0144czy si\u0119 uniewinnieniem Stawskiej, bo udaje si\u0119 dowie\u015b\u0107, \u017ce lalka zosta\u0142a kupiona w sklepie Wokulskiego. Wychodzi te\u017c na jaw, \u017ce s\u0142u\u017c\u0105ca Krzeszowskiej sama uszkodzi\u0142a oryginaln\u0105 zabawk\u0119 i ukry\u0142a j\u0105 na strychu. Tego samego dnia odbywa si\u0119 r\u00f3wnie\u017c sprawa student\u00f3w przeciw baronowej, ale tym razem wygrywa Krzeszowska.\n<\/p>\n\n<h4 id=\"9-pamietnik-starego-subiekta\">9. Pami\u0119tnik starego subiekta<\/h4>\n<p><strong>Kluczowe wydarzenia:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Potwierdzenie plan\u00f3w sprzeda\u017cy sklepu Szlangbaumowi.<\/li>\n<li>Rozmowa z doktorem Szumanem o niszcz\u0105cym wp\u0142ywie Izabeli na Wokulskiego.<\/li>\n<li>Spalenie zaproszenia na bal u ksi\u0119cia \u2013 wyraz dumy i przygn\u0119bienia Stanis\u0142awa.<\/li>\n<li>Scena pod oknami pa\u0142acu: Wokulski obserwuje bal, w kt\u00f3rym nie uczestniczy.<\/li>\n<\/ul>\n<p>\nTen rozdzia\u0142 r\u00f3wnie\u017c ma form\u0119 pami\u0119tnika Rzeckiego. Subiekt cieszy si\u0119, \u017ce Stawska zosta\u0142a oczyszczona z zarzut\u00f3w, i nadal marzy o tym, by to ona zosta\u0142a \u017con\u0105 Wokulskiego. Z zadowoleniem obserwuje cz\u0119ste wizyty Stanis\u0142awa u Heleny, ale zaczyna go niepokoi\u0107 zachowanie pracownik\u00f3w sklepu wobec Szlangbauma. Podczas spotkania przy piwie Rzecki dowiaduje si\u0119 od znajomych, \u017ce Wokulski planuje sprzeda\u0107 sklep w\u0142a\u015bnie Szlangbaumowi. W drodze powrotnej spotyka doktora Szumanem, kt\u00f3ry m\u00f3wi mu wprost, \u017ce Stanis\u0142aw zakocha\u0142 si\u0119 w kobiecie pi\u0119knej, ale pustej duchowo, maj\u0105c na my\u015bli Izabel\u0119. Ignacy odpowiada, \u017ce wola\u0142by zeswata\u0107 przyjaciela ze Stawsk\u0105. Nast\u0119pnego dnia Szuman informuje go, \u017ce Wokulski jest przygn\u0119biony, bo nie dosta\u0142 zaproszenia na bal u ksi\u0119cia, na kt\u00f3rym ma si\u0119 pojawi\u0107 \u0141\u0119cka. Kiedy jednak zaproszenie w ko\u0144cu nadchodzi, Stanis\u0142aw drze je i wrzuca do ognia. Rzecki korzysta z okazji i proponuje wsp\u00f3ln\u0105 wizyt\u0119 u Heleny Stawskiej, licz\u0105c na zbli\u017cenie tej pary. Podczas spotkania pr\u00f3buje stworzy\u0107 warunki do rozmowy sam na sam, ale po wyj\u015bciu zaczyna \u015bledzi\u0107 Wokulskiego. Okazuje si\u0119, \u017ce Stanis\u0142aw idzie pod pa\u0142ac ksi\u0119cia i przez okno obserwuje bawi\u0105ce si\u0119 towarzystwo. Dla Rzeckiego to znak, \u017ce trzeba dzia\u0142a\u0107 szybciej, wi\u0119c postanawia wci\u0105gn\u0105\u0107 do planu zeswatania Wokulskiego ze Stawsk\u0105 doktora Szumana i matk\u0119 Heleny. Wkr\u00f3tce potem Wirski przekazuje mu te\u017c wie\u015bci o studentach i o tym, \u017ce baronowa Krzeszowska przeprasza\u0142a Stawsk\u0105 za fa\u0142szywe oskar\u017cenie niemal na kl\u0119czkach.\n<\/p>\n\n<h4 id=\"10-pamietnik-starego-subiekta-2\">10. Pami\u0119tnik starego subiekta<\/h4>\n<p><strong>Kluczowe wydarzenia:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Narastaj\u0105ce plotki o \u015blubie Wokulskiego i \u0141\u0119ckiej.<\/li>\n<li>Wizja Izabeli dotycz\u0105ca ma\u0142\u017ce\u0144stwa: korzy\u015bci materialne i swoboda towarzyska.<\/li>\n<li>Gorzka deklaracja Heleny Stawskiej o charakterze jej relacji z Wokulskim.<\/li>\n<li>Wiadomo\u015b\u0107 o pogarszaj\u0105cym si\u0119 stanie zdrowia prezesowej Zas\u0142awskiej.<\/li>\n<\/ul>\n<p>\nDom \u0141\u0119ckich zn\u00f3w staje si\u0119 miejscem licznych wizyt i spotka\u0144 towarzyskich, a Izabela ponownie b\u0142yszczy w salonie. W otoczeniu zaczynaj\u0105 kr\u0105\u017cy\u0107 plotki o jej mo\u017cliwym \u015blubie z Wokulskim. Sam ksi\u0105\u017c\u0119 uwa\u017ca Stanis\u0142awa za cz\u0142owieka niezwyk\u0142ego i radzi Izabeli, by umiej\u0119tnie pokierowa\u0142a jego losem dla dobra kraju. \u0141\u0119ck\u0105 odwiedza W\u0105sowska, kt\u00f3ra wprost pyta, czy pog\u0142oski o \u015blubie s\u0105 prawdziwe. Izabela odpowiada z pewnym rozbawieniem, \u017ce Wokulski o\u015bwiadcza si\u0119 jej przy ka\u017cdej okazji, a ona rozwa\u017cy ma\u0142\u017ce\u0144stwo tylko pod pewnymi warunkami, mi\u0119dzy innymi je\u015bli sprzeda sklep i pozwoli jej utrzymywa\u0107 kontakty z pewnym m\u0142odzie\u0144cem. W\u0105sowska przekazuje te\u017c, \u017ce stan zdrowia prezesowej Zas\u0142awskiej si\u0119 pogorszy\u0142. Dodaje zarazem, \u017ce prezesowa nie wierzy w powag\u0119 uczu\u0107 Izabeli i uwa\u017ca Wokulskiego za cz\u0142owieka zbyt dobrego dla niej. Stanis\u0142aw coraz cz\u0119\u015bciej widuje pana Tomasza, bo gdy przychodzi do domu \u0141\u0119ckich, Izabela zwykle zaj\u0119ta jest innymi wielbicielami. Takie sytuacje bardzo go m\u0119cz\u0105, dlatego ukojenia szuka w rozmowach ze Stawsk\u0105. Helena wsp\u00f3\u0142czuje mu szczerze i zaczyna odczuwa\u0107 niech\u0119\u0107 do Izabeli. Cz\u0119ste wizyty Wokulskiego u Stawskiej rodz\u0105 plotki, a matka Heleny pyta c\u00f3rk\u0119 wprost o charakter tej relacji. Stawska odpowiada wtedy gorzko, \u017ce nie jest jego kochank\u0105 tylko dlatego, \u017ce on jeszcze tego nie za\u017c\u0105da\u0142.\n<\/p>\n\n<h4 id=\"11-damy-i-kobiety\">11. Damy i kobiety<\/h4>\n<p><strong>Kluczowe wydarzenia:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Analiza Szumana dotycz\u0105ca pieni\u0119dzy jako &#8222;magazynu pracy&#8221; i ostra krytyka paso\u017cytnictwa arystokracji.<\/li>\n<li>Koncert Molinariergo i otrze\u017awienie Wokulskiego \u2013 dostrze\u017cenie powierzchowno\u015bci gust\u00f3w Izabeli.<\/li>\n<li>Zar\u0119czyny Stanis\u0142awa z Izabel\u0105 po interwencji wdowy W\u0105sowskiej.<\/li>\n<li>Przekazanie Izabeli metalu od Geista jako talizmanu.<\/li>\n<li>Wyjazd Heleny Stawskiej z Warszawy po odnalezieniu informacji o m\u0119\u017cu.<\/li>\n<\/ul>\n<p>\nRzecki rozmawia z doktorem Szumanem, kt\u00f3ry t\u0142umaczy mu swoje zainteresowanie pieni\u0119dzmi i nazywa je magazynem ludzkiej pracy. Przy okazji Szuman bardzo ostro ocenia arystokracj\u0119, zarzucaj\u0105c jej bezczynno\u015b\u0107, ob\u0142ud\u0119 i \u017cycie kosztem innych. Uwa\u017ca te\u017c, \u017ce Wokulski jako marzyciel nieuchronnie zmierza ku kl\u0119sce. W tym samym czasie Izabela \u017cyje oczekiwaniem na koncert Molinariergo i nie chce wierzy\u0107 Wokulskiemu, gdy ten ch\u0142odno ocenia talent muzyka. Do Stanis\u0142awa przychodzi te\u017c W\u0119gie\u0142ek z wiadomo\u015bci\u0105, \u017ce uko\u0144czy\u0142 nagrobek dla jego stryja i zamierza po\u015blubi\u0107 Mariann\u0119. Wokulski obiecuje wtedy da\u0107 dziewczynie pi\u0119\u0107set rubli posagu. Po koncercie Molinariergo Wokulski zaczyna patrze\u0107 na Izabel\u0119 mniej bezkrytycznie, coraz rzadziej j\u0105 odwiedza i cz\u0119\u015bciej bywa u Heleny Stawskiej. Prosi nawet Rzeckiego, by nak\u0142oni\u0142 Stawsk\u0105 do otwarcia sklepu, kt\u00f3ry sam got\u00f3w jest sfinansowa\u0107. Wkr\u00f3tce spotyka W\u0105sowsk\u0105, kt\u00f3ra daje mu do zrozumienia, \u017ce Izabel\u0119 zabola\u0142y jego d\u0142ugie nieobecno\u015bci i wizyty u Stawskiej. Ta wiadomo\u015b\u0107 natychmiast przywraca mu nadziej\u0119, wi\u0119c od razu idzie do domu \u0141\u0119ckich. Izabela przyjmuje go \u017cyczliwie i zgadza si\u0119 zosta\u0107 jego narzeczon\u0105. Uszcz\u0119\u015bliwiony Wokulski ofiarowuje jej talizman otrzymany kiedy\u015b od Geista, a potem biegnie do Rzeckiego, by oznajmi\u0107 mu o zar\u0119czynach. Tego samego dnia dowiaduje si\u0119 jednak, \u017ce Helena Stawska opuszcza Warszaw\u0119, poniewa\u017c odnaleziono jej m\u0119\u017ca \u017cyj\u0105cego w Algierze pod innym nazwiskiem. Stanis\u0142aw odwiedza wi\u0119c Helen\u0119, aby si\u0119 z ni\u0105 po\u017cegna\u0107. Tymczasem Izabela oznajmia W\u0105sowskiej, \u017ce wyjdzie za Wokulskiego, przedstawiaj\u0105c go jako cz\u0142owieka bogatego, dobrego i niezwyk\u0142ego. Wdowa nie gratuluje jej jednak z entuzjazmem, bo przeczuwa, \u017ce oboje wci\u0105\u017c bardzo s\u0142abo si\u0119 znaj\u0105.\n<\/p>\n\n<h4 id=\"12-w-jaki-sposob-zaczynaja-sie-otwierac-oczy\">12. W jaki spos\u00f3b zaczynaj\u0105 si\u0119 otwiera\u0107 oczy<\/h4>\n<p><strong>Kluczowe wydarzenia:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Powr\u00f3t barona Krzeszowskiego do \u017cony i ich uroczyste pojednanie.<\/li>\n<li>Ujawnienie oszustw finansowych i fa\u0142szerstw dokonanych przez Maruszewicza.<\/li>\n<li>Wokulski, za\u015blepiony szcz\u0119\u015bciem, wybacza Maruszewiczowi i niszczy dowody jego winy.<\/li>\n<li>Ostateczne zerwanie Stanis\u0142awa z kompromituj\u0105cym go otoczeniem Maruszewicza.<\/li>\n<\/ul>\n<p>\nNadchodzi kwiecie\u0144, a baronowa Krzeszowska jest w wyj\u0105tkowo dobrym humorze, bo spodziewa si\u0119 powrotu m\u0119\u017ca. Zaczyna przygotowywa\u0107 mieszkanie na jego przyjazd i rzeczywi\u015bcie wkr\u00f3tce baron wraca do domu. Ma\u0142\u017conkowie odbywaj\u0105 kr\u00f3tk\u0105 rozmow\u0119 i wzajemnie wybaczaj\u0105 sobie dawne urazy. Baronowa sp\u0142aca jego d\u0142ugi, a po pojednaniu oboje zn\u00f3w zaczynaj\u0105 pojawia\u0107 si\u0119 w towarzystwie. W tym samym czasie wychodz\u0105 na jaw oszustwa Maruszewicza. Okazuje si\u0119 mi\u0119dzy innymi, \u017ce sfa\u0142szowa\u0142 podpis barona Krzeszowskiego, aby uzyska\u0107 po\u017cyczk\u0119 na jego nazwisko. Kiedy grozi mu odpowiedzialno\u015b\u0107, Maruszewicz zaczyna szanta\u017cowa\u0107 Wokulskiego i m\u00f3wi, \u017ce si\u0119 zabije. Stanis\u0142aw, b\u0119d\u0105c jeszcze pod wp\u0142ywem szcz\u0119\u015bcia po zar\u0119czynach, post\u0119puje wobec niego wyj\u0105tkowo \u0142agodnie. Niszczy dowody, kt\u00f3re mog\u0142yby pogr\u0105\u017cy\u0107 oszusta. Jednocze\u015bnie ca\u0142kowicie zrywa z Maruszewiczem i nie chce mie\u0107 z nim ju\u017c nic wsp\u00f3lnego.\n<\/p>\n\n<h4 id=\"13-pogodzeni-malzonkowie\">13. Pogodzeni ma\u0142\u017conkowie<\/h4>\n<p><strong>Kluczowe wydarzenia:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Podr\u00f3\u017c poci\u0105giem do Krakowa w osobnym wagonie salonowym.<\/li>\n<li>Pods\u0142uchanie rozmowy Izabeli ze Starskim po angielsku i odkrycie ich romansu.<\/li>\n<li>Utrata przez Izabel\u0119 amuletu od Geista \u2013 symboliczny koniec z\u0142udze\u0144 Wokulskiego.<\/li>\n<li>Pr\u00f3ba samob\u00f3jcza Stanis\u0142awa pod ko\u0142ami poci\u0105gu w Skierniewicach.<\/li>\n<li>Ratunek ze strony brata furmana Wysockiego.<\/li>\n<\/ul>\n<p>\nPo zar\u0119czynach z Izabel\u0105 Wokulski jest tak szcz\u0119\u015bliwy, \u017ce pragnie obdarowa\u0107 wszystkich wok\u00f3\u0142 siebie. Przeznacza pieni\u0105dze dla Rzeckiego, a tak\u017ce wyp\u0142aca wysokie rekompensaty Lisieckiemu, Klejnowi oraz innym pracownikom i ludziom zwi\u0105zanym ze sklepem. Jest przy tym tak za\u015blepiony uczuciem, \u017ce t\u0142umaczy sobie nawet flirtowanie Izabeli z innymi m\u0119\u017cczyznami. Kiedy dowiaduje si\u0119 o \u015bmierci prezesowej Zas\u0142awskiej, \u017ca\u0142uje jej, ale nie bierze udzia\u0142u w pogrzebie, bo nie chce rozstawa\u0107 si\u0119 z \u0141\u0119ck\u0105. W maju przychodzi wiadomo\u015b\u0107 o chorobie Hortensji, ciotki Izabeli mieszkaj\u0105cej w Krakowie, dlatego Wokulski, Izabela i Starski ruszaj\u0105 w podr\u00f3\u017c. Stanis\u0142aw zamawia dla nich osobny wagon salonowy i pocz\u0105tkowo nic nie zapowiada katastrofy. W czasie drogi Izabela zaczyna jednak rozmawia ze Starskim po angielsku, s\u0105dz\u0105c, \u017ce Wokulski nie zna tego j\u0119zyka. Stanis\u0142aw s\u0142yszy wtedy ca\u0142\u0105 rozmow\u0119 i odkrywa prawd\u0119 o ich romansie, a tak\u017ce dowiaduje si\u0119, \u017ce Izabela zgubi\u0142a w dwuznacznej sytuacji amulet podarowany jej przez niego. To odkrycie ca\u0142kowicie go za\u0142amuje. Na stacji w Skierniewicach wysiada pod pozorem pilnego telegramu do Warszawy. Jeszcze z peronu \u017cegna si\u0119 z Izabel\u0105 po angielsku, daj\u0105c jej do zrozumienia, \u017ce wszystko zrozumia\u0142. Potem w rozpaczy k\u0142adzie si\u0119 na torach, chc\u0105c odebra\u0107 sobie \u017cycie. W ostatniej chwili zostaje jednak uratowany przez Wysockiego, syna furmana. Po wszystkim siada pod grusz\u0105 i wybucha p\u0142aczem, a Wysocki pr\u00f3buje go pocieszy\u0107 s\u0142owami o Bogu, kt\u00f3ry jako jedyny nie zawodzi cz\u0142owieka. Wokulski zasypia z wyczerpania, a po przebudzeniu daje Wysockiemu pieni\u0105dze i prosi go o milczenie.\n<\/p>\n\n<h4 id=\"14-tempus-fugit-aeternitas-manet\">14. Tempus fugit, aeternitas manet<\/h4>\n<p><strong>Kluczowe wydarzenia:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Pami\u0119tnik Rzeckiego: opis post\u0119puj\u0105cej apatii starego subiekta i poczucie obco\u015bci w nowym sklepie.<\/li>\n<li>Dominacja Szlangbauma w handlu i narastaj\u0105ce napi\u0119cia narodowo\u015bciowe w Warszawie.<\/li>\n<li>Powr\u00f3t Wokulskiego do miasta w stanie ci\u0119\u017ckiej depresji.<\/li>\n<li>Wiadomo\u015b\u0107 o u\u0142o\u017ceniu sobie \u017cycia przez Helen\u0119 Stawsk\u0105 w Cz\u0119stochowie.<\/li>\n<li>Niedosz\u0142y wyjazd Rzeckiego do Krakowa \u2013 stary subiekt nie potrafi opu\u015bci\u0107 Warszawy.<\/li>\n<\/ul>\n<p>\nTen rozdzia\u0142 ma form\u0119 kolejnej cz\u0119\u015bci pami\u0119tnika Ignacego Rzeckiego. Stary subiekt zn\u00f3w rozmy\u015bla o polityce, wojnie i w\u0142asnym coraz s\u0142abszym zdrowiu. Najbardziej martwi go jednak to, \u017ce w sklepie traci dawn\u0105 pozycj\u0119 i coraz trudniej odnale\u017a\u0107 mu si\u0119 w nowej rzeczywisto\u015bci. Cho\u0107 Wokulski zabezpieczy\u0142 jego przysz\u0142o\u015b\u0107, Rzecki nie umie pogodzi\u0107 si\u0119 z tym, \u017ce sklep przesta\u0142 by\u0107 &#8222;jego&#8221; miejscem. Nowy w\u0142a\u015bciciel, Szlangbaum, wydaje mu si\u0119 zarozumia\u0142y i zbyt pewny siebie. W Warszawie coraz silniej narastaj\u0105 te\u017c nastroje antysemickie, a sam Szuman przewiduje, \u017ce wszystko sko\u0144czy si\u0119 \u017ale. Rzeckiego zaskakuje nag\u0142y powr\u00f3t Wokulskiego do miasta. Szybko zauwa\u017ca jednak, \u017ce Stanis\u0142aw jest w bardzo z\u0142ym stanie psychicznym, bo ca\u0142ymi dniami le\u017cy w \u0142\u00f3\u017cku. Ignacy sprowadza wi\u0119c doktora Szumana, kt\u00f3ry przypuszcza, \u017ce przyczyn\u0105 tego stanu jest zerwanie z Izabel\u0105. W tym czasie Mraczewski opowiada Rzeckiemu, co dzieje si\u0119 z Helen\u0105 Stawsk\u0105. Okazuje si\u0119, \u017ce dzi\u0119ki pomocy uda\u0142o jej si\u0119 urz\u0105dzi\u0107 sklep w Cz\u0119stochowie. Rzecki nadal wierzy, \u017ce Stawska kocha Wokulskiego i \u017ce mog\u0142aby jeszcze odegra\u0107 wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w jego \u017cyciu. Zm\u0119czony wszystkim Ignacy postanawia nawet wyjecha\u0107 do Krakowa na odpoczynek. W ostatniej chwili wyskakuje jednak z poci\u0105gu, bo nie potrafi rozsta\u0107 si\u0119 ani ze sklepem, ani z Warszaw\u0105.\n<\/p>\n\n<h4 id=\"15-pamietnik-starego-subiekta\">15. Pami\u0119tnik starego subiekta<\/h4>\n<p><strong>Kluczowe wydarzenia:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Stan stuporu i depresji Wokulskiego \u2013 czytanie &#8222;Don Kichota&#8221; jako forma ucieczki.<\/li>\n<li>Likwidacja interes\u00f3w i wycofanie kapita\u0142\u00f3w ze sp\u00f3\u0142ki przez Stanis\u0142awa.<\/li>\n<li>Ostatnie spotkanie z W\u0105sowsk\u0105 \u2013 stanowcze odrzucenie Izabeli i ocena jej zachowania jako &#8222;duchowej prostytucji&#8221;.<\/li>\n<li>Znikni\u0119cie Wokulskiego z Warszawy i sprzeda\u017c ca\u0142ego maj\u0105tku Szlangbaumowi.<\/li>\n<\/ul>\n<p>\nPo dramatycznych wydarzeniach w Skierniewicach Wokulski wraca do Warszawy ca\u0142kowicie za\u0142amany. Kiedy przychodzi do domu, d\u0142ugo czeka, a\u017c kto\u015b mu otworzy, a potem zastaje lokaja \u015bpi\u0105cego w jego \u0142\u00f3\u017cku. Jest jednak tak zoboj\u0119tnia\u0142y, \u017ce nie robi z tego awantury i od razu sam k\u0142adzie si\u0119 spa\u0107. Przez kolejne dni prawie nie robi nic poza snem, p\u00f3\u0142przytomnym le\u017ceniem, czytaniem &#8222;Don Kichota&#8221; i ogl\u0105daniem starych album\u00f3w. Rzecki i Szuman pr\u00f3buj\u0105 przywr\u00f3ci\u0107 go do \u017cycia, lecz d\u0142ugo nie przynosi to \u017cadnego skutku. W ko\u0144cu z Francji przychodz\u0105 dokumenty potwierdzaj\u0105ce \u015bmier\u0107 m\u0119\u017ca Heleny Stawskiej. Mimo to Wokulski nie wraca ju\u017c do dawnych plan\u00f3w ani nadziei. Postanawia wycofa\u0107 si\u0119 ze sp\u00f3\u0142ki, chocia\u017c doktor Szuman usi\u0142uje go od tego odwie\u015b\u0107. Za jego przyk\u0142adem kapita\u0142 wycofuje te\u017c ksi\u0105\u017c\u0119, wi\u0119c coraz wi\u0119ksze wp\u0142ywy zdobywaj\u0105 Szlangbaum i Szuman. Do Warszawy przyje\u017cd\u017ca r\u00f3wnie\u017c W\u0119gie\u0142ek, kt\u00f3ry opowiada Wokulskiemu o swoim nieszcz\u0119\u015bliwym ma\u0142\u017ce\u0144stwie z Mariann\u0105 i o cieniu Starskiego nad t\u0105 histori\u0105. Od Ochockiego Stanis\u0142aw dowiaduje si\u0119 z kolei, \u017ce baron Dalski odkry\u0142 zdrad\u0119 \u017cony ze Starskim i po rozwodzie zacz\u0105\u0142 finansowa\u0107 prace naukowe m\u0142odego wynalazcy. W tym samym czasie W\u0105sowska przynosi Wokulskiemu list od Izabeli i pr\u00f3buje nak\u0142oni\u0107 go do przebaczenia. Stanis\u0142aw stanowczo odrzuca t\u0119 mo\u017cliwo\u015b\u0107 i m\u00f3wi, \u017ce potrafi zrozumie\u0107 s\u0142abo\u015b\u0107, ale nie &#8222;duchow\u0105 prostytucj\u0119&#8221; ukrywan\u0105 pod pozorami cnoty. Dochodzi wi\u0119c do przekonania, \u017ce nie kocha ju\u017c Izabeli. Rzeckiemu oznajmia tylko, \u017ce musi wyjecha\u0107 i zmieni\u0107 otoczenie. Wkr\u00f3tce po Warszawie rozchodzi si\u0119 wie\u015b\u0107, \u017ce sprzeda\u0142 wszystko Szlangbaumowi i znikn\u0105\u0142.\n<\/p>\n\n<h4 id=\"17-pamietnik-starego-subiekta\">17. Pami\u0119tnik starego subiekta<\/h4>\n<p><strong>Kluczowe wydarzenia:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Analiza Szumana dotycz\u0105ca natury Wokulskiego \u2013 definicja bohatera jako romantyka nieprzystosowanego do reali\u00f3w.<\/li>\n<li>Wie\u015bci o wyje\u017adzie Stanis\u0142awa do Odessy i planach dalekich podr\u00f3\u017cy.<\/li>\n<li>\u015amier\u0107 Tomasza \u0141\u0119ckiego i upadek pozycji towarzyskiej Izabeli.<\/li>\n<li>Wyjazd Ochockiego do Petersburga w celach naukowych.<\/li>\n<\/ul>\n<p>\nIgnacy Rzecki jest w coraz gorszym stanie zdrowia, ale mimo choroby nadal my\u015bli o sklepie i o losie swojego przyjaciela. Doktor Szuman odwiedza go regularnie i t\u0142umaczy, \u017ce Wokulski nie by\u0142 bankrutem ani szale\u0144cem, lecz cz\u0142owiekiem o romantycznej naturze, kt\u00f3ry nie potrafi\u0142 odnale\u017a\u0107 si\u0119 w rzeczywisto\u015bci. Do Rzeckiego docieraj\u0105 wiadomo\u015bci, \u017ce Wokulski wyjecha\u0142 z Warszawy i prawdopodobnie uda\u0142 si\u0119 do Odessy, a potem planowa\u0142 dalsz\u0105 podr\u00f3\u017c po \u015bwiecie. Ignacy s\u0142yszy te\u017c o \u015bmierci Tomasza \u0141\u0119ckiego, o pogarszaj\u0105cej si\u0119 sytuacji Izabeli oraz o tym, \u017ce Ochocki opuszcza Warszaw\u0119 i wyje\u017cd\u017ca do Petersburga. Wokulski pozostaje wi\u0119c kim\u015b nieobecnym, ale wci\u0105\u017c \u017cywym w pami\u0119ci innych. Rozdzia\u0142 buduje atmosfer\u0119 niepewno\u015bci i zapowiada ostateczne wyja\u015bnienia, kt\u00f3re pojawiaj\u0105 si\u0119 dopiero w nast\u0119pnych cz\u0119\u015bciach.\n<\/p>\n\n<h4 id=\"18\">18. \u2026?\u2026<\/h4>\n<p><strong>Kluczowe wydarzenia:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Pojawienie si\u0119 pog\u0142osek o zakupie dynamitu przez Wokulskiego w okolicach Zas\u0142awka.<\/li>\n<li>Ujawnienie testamentu Stanis\u0142awa i hojnych zapis\u00f3w dla przyjaci\u00f3\u0142 oraz ubogich.<\/li>\n<li>Odkrycie prawdy o pr\u00f3bie samob\u00f3jczej pod Skierniewicami dzi\u0119ki zapisowi dla Wysockiego.<\/li>\n<li>Dalsze pogarszanie si\u0119 stanu zdrowia Rzeckiego i jego trwanie przy dawnych idea\u0142ach.<\/li>\n<\/ul>\n<p>\nStan zdrowia Rzeckiego coraz bardziej si\u0119 pogarsza. Szuman przynosi mu nowe wiadomo\u015bci o Wokulskim, pojawiaj\u0105 si\u0119 te\u017c pog\u0142oski, \u017ce kto\u015b widzia\u0142 go w okolicach Zas\u0142awka i D\u0105browy, gdzie mia\u0142 kupowa\u0107 dynamit. Wychodzi na jaw testament Wokulskiego, w kt\u00f3rym rozdysponowa\u0142 maj\u0105tek mi\u0119dzy przyjaci\u00f3\u0142, znajomych i osoby potrzebuj\u0105ce. Zapis dla dr\u00f3\u017cnika Wysockiego naprowadza Rzeckiego na \u015blad i pozwala odkry\u0107, \u017ce po scenie w poci\u0105gu Wokulski pr\u00f3bowa\u0142 pope\u0142ni\u0107 samob\u00f3jstwo pod Skierniewicami. Mimo tych informacji los Wokulskiego nadal pozostaje niepewny. Rzecki do ko\u0144ca \u017cyje przesz\u0142o\u015bci\u0105, my\u015bli o sklepie i nie potrafi oderwa\u0107 si\u0119 od dawnego \u015bwiata.\n<\/p>\n\n<h4 id=\"19-uzupelnienie\">19. Uzupe\u0142nienie<\/h4>\n<p><strong>Kluczowe wydarzenia:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Samotna \u015bmier\u0107 Ignacego Rzeckiego podczas pr\u00f3by pracy nad sprawami sklepowymi.<\/li>\n<li>Symboliczne zamkni\u0119cie historii starego subiekta przez Szumana i Ochockiego.<\/li>\n<li>Wst\u0105pienie Izabeli \u0141\u0119ckiej do klasztoru.<\/li>\n<li>Ostateczny brak wyja\u015bnienia losu Wokulskiego \u2013 zako\u0144czenie otwarte powie\u015bci.<\/li>\n<\/ul>\n<p>\nRzecki umiera samotnie po silnym b\u00f3lu w piersi, kiedy jeszcze pr\u00f3buje zajmowa\u0107 si\u0119 sprawami sklepu. Po jego \u015bmierci przybywaj\u0105 Szuman i Ochocki, kt\u00f3rzy zamykaj\u0105 symbolicznie histori\u0119 starego subiekta. W ostatnich wiadomo\u015bciach pojawia si\u0119 te\u017c informacja, \u017ce Izabela wst\u0105pi\u0142a do zakonu. Los Wokulskiego nie zostaje jednak jednoznacznie wyja\u015bniony, dlatego fina\u0142 powie\u015bci pozostaje otwarty.\n<\/p>\n\n<p><center><strong>Ju\u017c jeste\u015b w trybie czytania \u2014 nie wychod\u017a jeszcze. Te ksi\u0105\u017cki Ci\u0119 zainteresuj\u0105:<\/strong><\/center><\/p>\n<br>\n<br>\n<ui-product-swiper style=\"height: 362px\" class=\"ui-wrap\" used-external open-blank show-badge hide-cart-button size=\"lg\" custom-url=\"https:\/\/tantis.pl\/young-adult-c5380\" options='{\"breakpoints\":{\"0\":{\"slidesPerView\":2.6},\"768\":{\"slidesPerView\":3.6}}}'><\/ui-product-swiper>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W powie\u015bci &#8222;Lalka&#8221; Boles\u0142awa Prusa dynamiczny kupiec Stanis\u0142aw Wokulski, walcz\u0105c o mi\u0142o\u015b\u0107 arystokratki Izabeli \u0141\u0119ckiej, zmaga si\u0119 z bolesnymi rozczarowaniami wynikaj\u0105cymi z konfliktu klasowego i idealizmu, ukazuj\u0105c tym samym skomplikowany obraz spo\u0142ecze\u0144stwa XIX-wiecznej Warszawy. Wiedza o &#8222;Lalce&#8221; w pigu\u0142ce Autor: Boles\u0142aw Prus (Aleksander G\u0142owacki). Tytu\u0142: Lalka. Rodzaj i gatunek: epika, powie\u015b\u0107 realistyczna. Epoka: pozytywizm. Czas [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":12054,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[1503],"tags":[1506],"class_list":["post-13137","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-streszczenia-i-omowienia","tag-streszczenie"],"modified_by":"Critical","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tantis.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13137","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tantis.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tantis.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tantis.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tantis.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13137"}],"version-history":[{"count":20,"href":"https:\/\/tantis.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13137\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18470,"href":"https:\/\/tantis.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13137\/revisions\/18470"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tantis.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12054"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tantis.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13137"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tantis.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13137"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tantis.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13137"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}