{"id":13031,"date":"2025-09-30T13:02:08","date_gmt":"2025-09-30T11:02:08","guid":{"rendered":"https:\/\/tantis.pl\/blog\/?p=13031"},"modified":"2026-04-21T17:21:16","modified_gmt":"2026-04-21T15:21:16","slug":"makbet-streszczenie-dramatu-williama-szekspira","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tantis.pl\/blog\/makbet-streszczenie-dramatu-williama-szekspira\/","title":{"rendered":"Makbet &#8211; streszczenie szczeg\u00f3\u0142owe i opracowanie"},"content":{"rendered":"\n\n<div class=\"kk-star-ratings kksr-auto kksr-align-left kksr-valign-top\"\n    data-payload='{&quot;align&quot;:&quot;left&quot;,&quot;id&quot;:&quot;13031&quot;,&quot;slug&quot;:&quot;default&quot;,&quot;valign&quot;:&quot;top&quot;,&quot;ignore&quot;:&quot;&quot;,&quot;reference&quot;:&quot;auto&quot;,&quot;class&quot;:&quot;&quot;,&quot;count&quot;:&quot;103&quot;,&quot;legendonly&quot;:&quot;&quot;,&quot;readonly&quot;:&quot;&quot;,&quot;score&quot;:&quot;4&quot;,&quot;starsonly&quot;:&quot;&quot;,&quot;best&quot;:&quot;5&quot;,&quot;gap&quot;:&quot;5&quot;,&quot;greet&quot;:&quot;Oce\u0144 ten wpis&quot;,&quot;legend&quot;:&quot;4\\\/5 (103 - ilo\u015b\u0107 ocen)&quot;,&quot;size&quot;:&quot;24&quot;,&quot;title&quot;:&quot;Makbet - streszczenie szczeg\u00f3\u0142owe i opracowanie&quot;,&quot;width&quot;:&quot;113.5&quot;,&quot;_legend&quot;:&quot;{score}\\\/{best} ({count} - ilo\u015b\u0107 ocen)&quot;,&quot;font_factor&quot;:&quot;1.25&quot;}'>\n            \n<div class=\"kksr-stars\">\n    \n<div class=\"kksr-stars-inactive\">\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"1\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"2\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"3\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"4\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"5\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n    <\/div>\n    \n<div class=\"kksr-stars-active\" style=\"width: 113.5px;\">\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n    <\/div>\n<\/div>\n                \n\n<div class=\"kksr-legend\" style=\"font-size: 19.2px;\">\n            4\/5 (103 - ilo\u015b\u0107 ocen)    <\/div>\n    <\/div>\n<p><strong>\u201eMakbet\u201d nie jest tylko histori\u0105 o zbrodni dokonanej dla korony. To dramat o cz\u0142owieku, kt\u00f3ry \u015bwiadomie przekracza granic\u0119 moraln\u0105, a potem coraz g\u0142\u0119biej zapada si\u0119 w \u015bwiat l\u0119ku, przemocy i wewn\u0119trznego rozk\u0142adu. Szekspir pokazuje, \u017ce w\u0142adza zdobyta bezprawnie nie daje bezpiecze\u0144stwa, lecz rodzi kolejne zbrodnie, niszczy wi\u0119zi, zatruwa sumienie i obraca przeciw sprawcy ca\u0142y porz\u0105dek \u015bwiata.<\/strong><\/p>\n<p>Utw\u00f3r \u0142\u0105czy w sobie dramat polityczny, psychologiczny i moralny. Z jednej strony opowiada o walce o szkocki tron, o zdradzie, legalno\u015bci w\u0142adzy i tyranii, z drugiej za\u015b prowadzi w g\u0142\u0105b ludzkiej psychiki, pokazuj\u0105c, jak ambicja, strach i poczucie winy zmieniaj\u0105 bohatera. W\u0142a\u015bnie dlatego \u201eMakbet\u201d nale\u017cy do tych dzie\u0142, kt\u00f3re czyta si\u0119 nie tylko jako opowie\u015b\u0107 o dawnym kr\u00f3lu, ale r\u00f3wnie\u017c jako uniwersalny tekst o naturze z\u0142a.<\/p>\n<p>To tak\u017ce jeden z najwa\u017cniejszych dramat\u00f3w do analizy na maturze. Pozwala m\u00f3wi\u0107 o wolnej woli, odpowiedzialno\u015bci, mechanizmie tyranii, psychologii zbrodni, roli pozor\u00f3w, relacji mi\u0119dzy losem a decyzj\u0105 cz\u0142owieka oraz o tym, jak literatura przedstawia rozpad \u0142adu moralnego i politycznego.<\/p>\n<h2 id=\"wiedza-w-pigulce\">Wiedza w pigu\u0142ce<\/h2>\n<ul>\n<li><strong>Autor:<\/strong> William Shakespeare<\/li>\n<li><strong>Rodzaj literacki:<\/strong> dramat<\/li>\n<li><strong>Gatunek:<\/strong> tragedia szekspirowska<\/li>\n<li><strong>Epoka:<\/strong> p\u00f3\u017any renesans angielski; utw\u00f3r powsta\u0142 na pocz\u0105tku epoki jakobi\u0144skiej<\/li>\n<li><strong>Czas powstania:<\/strong> najcz\u0119\u015bciej przyjmuje si\u0119 okolice 1606 roku, niekiedy szerzej: lata 1606\u20131607<\/li>\n<li><strong>Pierwsze wydanie drukiem:<\/strong> 1623 rok, w Pierwszym Folio<\/li>\n<li><strong>Miejsce akcji:<\/strong> g\u0142\u00f3wnie Szkocja, cz\u0119\u015bciowo tak\u017ce Anglia<\/li>\n<li><strong>Czas akcji:<\/strong> \u015bredniowieczna Szkocja, zwyczajowo wi\u0105zana z XI wiekiem<\/li>\n<li><strong>G\u0142\u00f3wny bohater:<\/strong> Makbet, szkocki w\u00f3dz, p\u00f3\u017aniej kr\u00f3l<\/li>\n<li><strong>Najwa\u017cniejsze postacie:<\/strong> Lady Makbet, Dunkan, Banko, Fleance, Makduf, Malkolm, Donalbein, Trzy Czarownice, Hekate, Siward<\/li>\n<li><strong>Najwa\u017cniejsze motywy:<\/strong> ambicja, zbrodnia, wina, kara, tyrania, przeznaczenie, wolna wola, ob\u0142\u0119d, pozory, krew, sen, rozpad \u0142adu<\/li>\n<li><strong>G\u0142\u00f3wne problemy:<\/strong> moralna odpowiedzialno\u015b\u0107 cz\u0142owieka, cena w\u0142adzy, psychiczne skutki zbrodni, legalno\u015b\u0107 rz\u0105d\u00f3w, konflikt mi\u0119dzy losem a wyborem<\/li>\n<\/ul>\n<h2 id=\"streszczenie-krotkie\">Streszczenie kr\u00f3tkie<\/h2>\n<p>Makbet, szkocki w\u00f3dz wiernie s\u0142u\u017c\u0105cy kr\u00f3lowi Dunkanowi, wracaj\u0105c z pola bitwy, spotyka trzy czarownice. Nadprzyrodzone istoty przepowiadaj\u0105 mu, \u017ce najpierw zostanie tanem Kawdoru, a potem kr\u00f3lem Szkocji. Cz\u0119\u015b\u0107 proroctwa spe\u0142nia si\u0119 niemal natychmiast, co uruchamia w bohaterze ambicj\u0119 i sk\u0142ania go do my\u015blenia o zdobyciu korony.<\/p>\n<p>Po powrocie do domu Makbet dzieli si\u0119 nowin\u0105 z \u017con\u0105. Lady Makbet od razu dostrzega w przepowiedni szans\u0119 na awans i zaczyna nak\u0142ania\u0107 m\u0119\u017ca do zab\u00f3jstwa Dunkana, kt\u00f3ry ma zatrzyma\u0107 si\u0119 w ich zamku w Inverness. Makbet pocz\u0105tkowo si\u0119 waha, rozumie bowiem ci\u0119\u017car planowanej zbrodni, ale ostatecznie ulega presji \u017cony i morduje kr\u00f3la podczas snu, a win\u0119 zrzuca na stra\u017cnik\u00f3w.<\/p>\n<p>Po \u015bmierci Dunkana jego synowie, Malkolm i Donalbein, uciekaj\u0105 z kraju, co wzbudza podejrzenia i u\u0142atwia Makbetowi si\u0119gni\u0119cie po tron. Nowy kr\u00f3l nie zaznaje jednak spokoju. Coraz bardziej boi si\u0119 utraty w\u0142adzy, szczeg\u00f3lnie dlatego, \u017ce czarownice zapowiedzia\u0142y kr\u00f3lewsk\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107 potomkom Banka. Makbet zleca wi\u0119c zamordowanie przyjaciela i jego syna Fleance\u2019a. Banko ginie, lecz Fleance ucieka. Podczas uczty Makbet widzi ducha zamordowanego towarzysza, co ujawnia jego wewn\u0119trzny rozpad i pog\u0142\u0119bia niepok\u00f3j otoczenia.<\/p>\n<p>Chc\u0105c umocni\u0107 swoj\u0105 pozycj\u0119, Makbet ponownie zwraca si\u0119 do czarownic. S\u0142yszy od nich kolejne przepowiednie, kt\u00f3re daj\u0105 mu z\u0142udne poczucie bezpiecze\u0144stwa: ma strzec si\u0119 Makdufa, lecz zarazem wierzy\u0107, \u017ce nikt zrodzony z kobiety go nie pokona i \u017ce pozostanie niezwyci\u0119\u017cony, dop\u00f3ki las Birnam nie ruszy na Dunsinane. Odczytuj\u0105c te s\u0142owa dos\u0142ownie, Makbet nabiera pewno\u015bci siebie i staje si\u0119 jeszcze bardziej okrutny. Gdy dowiaduje si\u0119, \u017ce Makduf uciek\u0142 do Anglii, rozkazuje wymordowa\u0107 jego rodzin\u0119.<\/p>\n<p>Tymczasem Malkolm i Makduf przygotowuj\u0105 w Anglii uderzenie przeciw tyranowi. Lady Makbet popada w ob\u0142\u0119d, dr\u0119czona poczuciem winy i wspomnieniem dawnych zbrodni. Wojska wierne Malkolmowi ruszaj\u0105 na Dunsinane, nios\u0105c przed sob\u0105 ga\u0142\u0119zie lasu Birnam, przez co spe\u0142nia si\u0119 cz\u0119\u015b\u0107 przepowiedni. W fina\u0142owej walce Makduf ujawnia, \u017ce zosta\u0142 wydobyty z \u0142ona matki przed naturalnym porodem, a wi\u0119c nie jest w pe\u0142nym sensie \u201ezrodzony z kobiety\u201d. Makbet ginie, Malkolm obejmuje tron, a dramat ko\u0144czy si\u0119 przywr\u00f3ceniem prawowitego porz\u0105dku po okresie terroru.<\/p>\n<h2 id=\"czas-i-miejsce-akcji\">Czas i miejsce akcji<\/h2>\n<p>Akcja dramatu rozgrywa si\u0119 przede wszystkim w Szkocji. To tam znajduj\u0105 si\u0119 wrzosowiska, na kt\u00f3rych pojawiaj\u0105 si\u0119 czarownice, kr\u00f3lewska siedziba w Forres, zamek Makbeta w Inverness, okolice Fife zwi\u0105zane z Makdufem oraz Dunsinane, gdzie rozgrywa si\u0119 fina\u0142 utworu. Przestrze\u0144 nie jest jedynie t\u0142em wydarze\u0144: mroczne krajobrazy, burze, noc i surowo\u015b\u0107 zamk\u00f3w wzmacniaj\u0105 atmosfer\u0119 zagro\u017cenia oraz moralnego chaosu.<\/p>\n<p>Cz\u0119\u015b\u0107 akcji przenosi si\u0119 do Anglii. To w\u0142a\u015bnie tam Malkolm szuka schronienia i wsparcia, a Makduf znajduje sojusznik\u00f3w do walki z tyranem. Dzi\u0119ki temu dramat nie ogranicza si\u0119 do prywatnej historii Makbeta i Lady Makbet, lecz pokazuje r\u00f3wnie\u017c szerszy kryzys pa\u0144stwa, w kt\u00f3rym legalna w\u0142adza zostaje naruszona przez zbrodni\u0119 i uzurpacj\u0119.<\/p>\n<p>Cho\u0107 utw\u00f3r powsta\u0142 na pocz\u0105tku XVII wieku, jego fabu\u0142a osadzona jest w realiach \u015bredniowiecznej Szkocji. Szekspir nie tworzy jednak wiernej rekonstrukcji historycznej. Interesuje go przede wszystkim dramatyczny sens wydarze\u0144: walka o w\u0142adz\u0119, rozpad sumienia, tyrania i odpowiedzialno\u015b\u0107 cz\u0142owieka za w\u0142asne decyzje.<\/p>\n<h2 id=\"geneza-i-tlo-powstania\">Geneza i t\u0142o powstania<\/h2>\n<p>\u201eMakbet\u201d powsta\u0142 najprawdopodobniej oko\u0142o 1606 roku, a wi\u0119c w okresie, gdy teatr angielski rozwija\u0142 si\u0119 niezwykle intensywnie, a Szekspir mia\u0142 ju\u017c za sob\u0105 najwa\u017cniejsze komedie i kilka wielkich tragedii. Utw\u00f3r nale\u017cy do dojrza\u0142ej fazy jego tw\u00f3rczo\u015bci i wyra\u017anie skupia si\u0119 na mrocznej stronie ludzkiej natury, na przemocy, winie oraz rozchwianiu moralnym bohater\u00f3w.<\/p>\n<p>Jednym z najwa\u017cniejszych \u017ar\u00f3de\u0142 dramatu by\u0142y dawne kroniki historyczne, przede wszystkim \u201eChronicles\u201d Raphaela Holinsheda, zawieraj\u0105ce opowie\u015bci o szkockich w\u0142adcach i walkach o tron. Szekspir nie przepisywa\u0142 jednak materia\u0142u historycznego wprost, tylko podporz\u0105dkowa\u0142 go logice tragedii. Interesowa\u0142a go nie tyle dokumentalna prawda o dawnych dziejach, ile mechanizm zbrodni politycznej i to, jak uzurpacja niszczy sprawc\u0119 od \u015brodka.<\/p>\n<p>Na genez\u0119 utworu warto patrze\u0107 tak\u017ce przez pryzmat epoki. By\u0142 to czas silnego zainteresowania problemem w\u0142adzy, legalno\u015bci rz\u0105d\u00f3w, spisk\u00f3w, zdrady i nadprzyrodzono\u015bci. W tle dramatu cz\u0119sto przywo\u0142uje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c pocz\u0105tek panowania Jakuba I oraz atmosfer\u0119 po spisku prochowym z 1605 roku, co wzmacnia polityczny sens tragedii o zamachu na prawowitego w\u0142adc\u0119. W \u201eMakbecie\u201d wszystko to splata si\u0119 w jedn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107: dramat monarchy staje si\u0119 dramatem pa\u0144stwa, a prywatna pokusa bohatera urasta do rozmiaru katastrofy politycznej i moralnej.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>Sprawdzian lub egzamin bez niespodzianek? Warto jednak si\u0119gn\u0105\u0107 po ksi\u0105\u017ck\u0119:<\/strong><\/p>\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full is-resized\"><a href=\"https:\/\/tantis.pl\/makbet-william-szekspir\"><img  decoding=\"async\"  src=\"data:image\/png;base64,iVBORw0KGgoAAAANSUhEUgAAAAEAAAABAQMAAAAl21bKAAAAA1BMVEUAAP+KeNJXAAAAAXRSTlMAQObYZgAAAAlwSFlzAAAOxAAADsQBlSsOGwAAAApJREFUCNdjYAAAAAIAAeIhvDMAAAAASUVORK5CYII=\"  alt=\"Makbet. Wydanie z opracowaniem i streszczeniem\"  class=\"wp-image-12319 pk-lazyload\"  style=\"width:250px;height:auto\"  data-pk-sizes=\"auto\"  data-pk-src=\"https:\/\/img.tantis.pl\/image\/0b6b4c35-5254-4edb-90f1-56a4fc95d4e3\/1024x768\/webp\" ><\/a><\/figure>\n<div class=\"wp-block-button is-style-fill\" style=\"text-align: center;\"><a class=\"wp-block-button__link has-white-color has-text-color has-background has-link-color wp-element-button\" href=\"https:\/\/tantis.pl\/makbet-william-szekspir\" style=\"background-color:#ef103f\">KUP W TANTIS \u25ba<\/a><\/div>\n<h2 id=\"william-szekspir\">William Szekspir<\/h2>\n<p>William Shakespeare nale\u017cy do najwybitniejszych tw\u00f3rc\u00f3w literatury europejskiej i \u015bwiatowej. By\u0142 poet\u0105, dramaturgiem i cz\u0142owiekiem teatru, a jego dorobek obejmuje komedie, tragedie, dramaty historyczne i sonety. Do dzi\u015b pozostaje jednym z najcz\u0119\u015bciej wystawianych autor\u00f3w, poniewa\u017c potrafi\u0142 \u0142\u0105czy\u0107 rozmach sceniczny z g\u0142\u0119bok\u0105 analiz\u0105 cz\u0142owieka.<\/p>\n<p>W jego tragediach szczeg\u00f3lnie wa\u017cne s\u0105 bohaterowie rozdarte wewn\u0119trznie, uwik\u0142ani w konflikt mi\u0119dzy pragnieniem, obowi\u0105zkiem, sumieniem i losem. \u201eMakbet\u201d nale\u017cy do najwa\u017cniejszych dramat\u00f3w z tego nurtu obok \u201eHamleta\u201d, \u201eOtella\u201d i \u201eKr\u00f3la Leara\u201d. To utw\u00f3r, w kt\u00f3rym Szekspir niezwykle mocno po\u0142\u0105czy\u0142 psychologi\u0119 postaci z tematyk\u0105 politycznej przemocy.<\/p>\n<p>Z perspektywy szkolnej warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Szekspira jest wa\u017cna nie tylko dlatego, \u017ce nale\u017cy do kanonu. Jego dramaty sta\u0142y si\u0119 trwa\u0142ym punktem odniesienia dla p\u00f3\u017aniejszej literatury, teatru i filmu, a wiele problem\u00f3w, kt\u00f3re stawia\u0142, wci\u0105\u017c pozostaje aktualnych: czym jest odpowiedzialno\u015b\u0107, jak dzia\u0142a w\u0142adza, sk\u0105d bierze si\u0119 z\u0142o i czy cz\u0142owiek mo\u017ce uciec przed skutkami w\u0142asnych czyn\u00f3w.<\/p>\n<h2 id=\"bohaterowie\">Bohaterowie<\/h2>\n<ul>\n<li><strong>Makbet<\/strong> \u2013 szkocki w\u00f3dz, pocz\u0105tkowo wierny kr\u00f3lowi, odwa\u017cny i ceniony za zas\u0142ugi wojenne. Pod wp\u0142ywem przepowiedni, w\u0142asnej ambicji i nacisku \u017cony przechodzi przemian\u0119 od lojalnego rycerza do bezwzgl\u0119dnego tyrana. Jego droga pokazuje, \u017ce pierwsza zbrodnia nie daje spe\u0142nienia, lecz prowadzi do kolejnych mord\u00f3w, paranoi i duchowego rozpadu.<\/li>\n<li><strong>Lady Makbet<\/strong> \u2013 \u017cona Makbeta, posta\u0107 ambitna, inteligentna i bezlitosna w planowaniu pierwszej zbrodni. To ona prze\u0142amuje wahanie m\u0119\u017ca i popycha go do dzia\u0142ania, lecz p\u00f3\u017aniej sama nie potrafi unie\u015b\u0107 ci\u0119\u017caru winy. Jej ob\u0142\u0119d stanowi jedno z najmocniejszych \u015bwiadectw tego, \u017ce sumienie powraca nawet wtedy, gdy cz\u0142owiek usi\u0142uje je zag\u0142uszy\u0107.<\/li>\n<li><strong>Dunkan<\/strong> \u2013 kr\u00f3l Szkocji, w\u0142adca prawy, ufny i hojny. Jego \u015bmier\u0107 nie jest tylko morderstwem jednostki, ale gwa\u0142tem na porz\u0105dku politycznym i moralnym ca\u0142ego pa\u0144stwa.<\/li>\n<li><strong>Banko<\/strong> \u2013 towarzysz broni Makbeta, cz\u0142owiek odwa\u017cny i ostro\u017cny zarazem. On r\u00f3wnie\u017c s\u0142yszy przepowiedni\u0119 czarownic, ale nie odpowiada na ni\u0105 zbrodni\u0105. Dzi\u0119ki temu staje si\u0119 wa\u017cnym kontrastem dla Makbeta i pokazuje, \u017ce przepowiednia nie odbiera cz\u0142owiekowi wolnej woli.<\/li>\n<li><strong>Fleance<\/strong> \u2013 syn Banka, kt\u00f3remu udaje si\u0119 uj\u015b\u0107 z \u017cyciem po zamachu. Jego ocalenie utrzymuje w mocy przepowiedni\u0119 dotycz\u0105c\u0105 kr\u00f3lewskiej przysz\u0142o\u015bci rodu Banka.<\/li>\n<li><strong>Makduf<\/strong> \u2013 tan Fife, przeciwnik tyranii Makbeta i jeden z nielicznych bohater\u00f3w, kt\u00f3rzy zachowuj\u0105 moralny kr\u0119gos\u0142up. Po wymordowaniu rodziny przechodzi od oburzenia do czynu i staje si\u0119 wykonawc\u0105 sprawiedliwo\u015bci. \u0141\u0105czy wymiar osobistej zemsty z odpowiedzialno\u015bci\u0105 za los pa\u0144stwa.<\/li>\n<li><strong>Malkolm<\/strong> \u2013 syn Dunkana i prawowity nast\u0119pca tronu. Po ucieczce do Anglii dojrzewa do roli w\u0142adcy i wraca, by odzyska\u0107 kr\u00f3lestwo. Uosabia legalno\u015b\u0107 w\u0142adzy przeciwstawion\u0105 uzurpacji Makbeta.<\/li>\n<li><strong>Donalbein<\/strong> \u2013 drugi syn Dunkana. Jego rola jest mniejsza ni\u017c rola Malkolma, ale ucieczka po \u015bmierci ojca pokazuje skal\u0119 zagro\u017cenia i chaosu po kr\u00f3lob\u00f3jstwie.<\/li>\n<li><strong>Trzy Czarownice<\/strong> \u2013 istoty nadprzyrodzone, kt\u00f3re uruchamiaj\u0105 akcj\u0119 dramatu. Nie s\u0105 prostym odpowiednikiem losu ani jednoznacznymi sprawczyniami z\u0142a, lecz raczej si\u0142ami kusz\u0105cymi, dwuznacznymi i m\u00f3wi\u0105cymi p\u00f3\u0142prawdami, kt\u00f3re trafiaj\u0105 na podatny grunt w psychice Makbeta.<\/li>\n<li><strong>Hekate<\/strong> \u2013 posta\u0107 zwi\u0105zana ze \u015bwiatem mroku i czar\u00f3w. R\u00f3wnie\u017c Wprowadza dodatkowy wymiar nadprzyrodzony i podkre\u015bla, \u017ce \u015bwiat dramatu pozostaje przestrzeni\u0105 dzia\u0142ania si\u0142 niejasnych, zwodniczych i niebezpiecznych. Warto jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce jej obecno\u015b\u0107 ma znaczenie raczej uzupe\u0142niaj\u0105ce ni\u017c centralne, a sceny z jej udzia\u0142em bywaj\u0105 przez badaczy uznawane za p\u00f3\u017aniejszy dodatek do tekstu.<\/li>\n<li><strong>Siward<\/strong> \u2013 angielski dow\u00f3dca wspieraj\u0105cy Malkolma. Reprezentuje militarny i polityczny wymiar walki przeciw tyranii.<\/li>\n<\/ul>\n<h2 id=\"motywy\">Motywy<\/h2>\n<h3 id=\"ambicja\">Ambicja<\/h3>\n<p>Ambicja jest si\u0142\u0105, kt\u00f3ra uruchamia dramat i nadaje kierunek dzia\u0142aniom g\u0142\u00f3wnego bohatera. Nie pojawia si\u0119 w Makbecie nagle z niczego, lecz zostaje rozbudzona przez przepowiedni\u0119 i podsycona przez Lady Makbet. Od tego momentu bohater zaczyna my\u015ble\u0107 o w\u0142adzy nie jako o mo\u017cliwo\u015bci, ale jako o celu, dla kt\u00f3rego wolno przekroczy\u0107 normy moralne.<\/p>\n<h3 id=\"zbrodnia-i-jej-nastepstwa\">Zbrodnia i jej nast\u0119pstwa<\/h3>\n<p>Zab\u00f3jstwo Dunkana jest punktem granicznym, po kt\u00f3rym nic nie mo\u017ce wr\u00f3ci\u0107 do dawnego stanu. Ka\u017cda kolejna zbrodnia wyrasta z poprzedniej: Makbet zabija, by zdoby\u0107 w\u0142adz\u0119, potem zabija, by j\u0105 utrzyma\u0107, a w ko\u0144cu zabija, bo nie potrafi ju\u017c funkcjonowa\u0107 inaczej. Tragedia pokazuje wi\u0119c mechanizm spirali przemocy, kt\u00f3ra wci\u0105ga sprawc\u0119 coraz g\u0142\u0119biej.<\/p>\n<h3 id=\"wina-i-sumienie\">Wina i sumienie<\/h3>\n<p>Jednym z najwa\u017cniejszych temat\u00f3w dramatu jest psychiczny koszt zbrodni. Makbet s\u0142yszy g\u0142osy, widzi ducha Banka, nie zaznaje spokoju, a Lady Makbet lunatykuje i bez ko\u0144ca pr\u00f3buje zmy\u0107 z r\u0105k wyimaginowan\u0105 krew. Szekspir pokazuje, \u017ce nawet je\u015bli sprawca uniknie natychmiastowej kary zewn\u0119trznej, nie ucieknie przed wewn\u0119trznym rozk\u0142adem.<\/p>\n<h3 id=\"wladza-i-tyrania\">W\u0142adza i tyrania<\/h3>\n<p>W\u0142adza w \u201eMakbecie\u201d nie jest nagrod\u0105 ani spe\u0142nieniem marze\u0144, lecz pr\u00f3b\u0105, kt\u00f3rej bohater nie wytrzymuje. Korona zdobyta zbrodni\u0105 nie umacnia Makbeta, tylko czyni go coraz bardziej podejrzliwym, brutalnym i samotnym. Dramat pokazuje, \u017ce tyrania niszczy nie tylko ofiary, ale i samego tyrana.<\/p>\n<h3 id=\"pozory\">Pozory<\/h3>\n<p>Bohaterowie nieustannie graj\u0105 role, ukrywaj\u0105 intencje i zak\u0142adaj\u0105 maski. Makbet musi wygl\u0105da\u0107 na wiernego poddanego, Lady Makbet na go\u015bcinn\u0105 pani\u0105 domu, a dw\u00f3r ma nie dostrzega\u0107 prawdy ukrytej pod uprzejmo\u015bci\u0105 i ceremonialnym porz\u0105dkiem. Dzi\u0119ki temu motywowi dramat staje si\u0119 tak\u017ce opowie\u015bci\u0105 o k\u0142amstwie wpisanym w polityk\u0119 i relacje mi\u0119dzyludzkie.<\/p>\n<h3 id=\"obled\">Ob\u0142\u0119d<\/h3>\n<p>Ob\u0142\u0119d nie jest w utworze ozdobnikiem, lecz konsekwencj\u0105 przekroczenia porz\u0105dku moralnego. Makbet traci zdolno\u015b\u0107 spokojnego os\u0105du, dzia\u0142a w panice i pod wp\u0142ywem wizji, a Lady Makbet rozpada si\u0119 psychicznie w spos\u00f3b bardziej cichy, ale r\u00f3wnie tragiczny. Szale\u0144stwo pokazuje, \u017ce zbrodnia nie ko\u0144czy si\u0119 w chwili dokonania czynu, tylko trwa dalej w psychice sprawcy.<\/p>\n<h3 id=\"natura-i-nienaturalnosc\">Natura i nienaturalno\u015b\u0107<\/h3>\n<p>Po zab\u00f3jstwie Dunkana \u015bwiat jakby traci r\u00f3wnowag\u0119. Burze, nocne znaki, niepokoj\u0105ce zachowania zwierz\u0105t i finalny marsz \u201elasu\u201d pod Dunsinane wzmacniaj\u0105 przekonanie, \u017ce zbrodnia przeciw prawowitej w\u0142adzy zaburza nie tylko \u017cycie spo\u0142eczne, ale ca\u0142y \u0142ad istnienia. To wa\u017cny motyw, bo podnosi wydarzenia polityczne do rangi katastrofy moralnej i kosmicznej.<\/p>\n<h2 id=\"problematyka\">Problematyka<\/h2>\n<h3 id=\"przeznaczenie-czy-wolna-wola\">Przeznaczenie czy wolna wola<\/h3>\n<p>Jednym z najwa\u017cniejszych pyta\u0144, jakie stawia dramat, jest to, czy Makbet zosta\u0142 skazany na sw\u00f3j los przez przepowiedni\u0119, czy sam wybra\u0142 drog\u0119 zbrodni. Utw\u00f3r nie daje prostej odpowiedzi, ale wyra\u017anie podkre\u015bla, \u017ce proroctwo nie zwalnia bohatera z odpowiedzialno\u015bci. Czarownice wskazuj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107, lecz to Makbet decyduje si\u0119 j\u0105 zrealizowa\u0107 przemoc\u0105.<\/p>\n<h3 id=\"czy-zlo-rodzi-sie-z-pokusy-czy-z-czlowieka\">Czy z\u0142o rodzi si\u0119 z pokusy, czy z cz\u0142owieka<\/h3>\n<p>W dramacie dzia\u0142aj\u0105 si\u0142y nadprzyrodzone, ale Szekspir nie pozwala zrzuci\u0107 ca\u0142ej winy na nie. Przepowiednia trafia na bohatera ju\u017c sk\u0142onnego do my\u015blenia o wielko\u015bci, a Lady Makbet potrafi tylko uruchomi\u0107 to, co w nim tkwi. Dzi\u0119ki temu \u201eMakbet\u201d nie jest prost\u0105 histori\u0105 o uwiedzeniu przez zewn\u0119trzne z\u0142o, lecz dramatem o ludzkiej podatno\u015bci na z\u0142o.<\/p>\n<h3 id=\"mechanizm-tyranii\">Mechanizm tyranii<\/h3>\n<p>Makbet nie rodzi si\u0119 tyranem, lecz staje si\u0119 nim krok po kroku. Najpierw morduje po to, by zdoby\u0107 w\u0142adz\u0119, nast\u0119pnie po to, by nie dopu\u015bci\u0107 do jej utraty, a w ko\u0144cu dlatego, \u017ce przemoc staje si\u0119 jego podstawowym narz\u0119dziem dzia\u0142ania. Dramat pokazuje wi\u0119c, \u017ce tyrania nie jest jednorazowym aktem, ale procesem, w kt\u00f3rym strach i w\u0142adza wzajemnie si\u0119 nap\u0119dzaj\u0105.<\/p>\n<h3 id=\"psychologia-winy\">Psychologia winy<\/h3>\n<p>\u201eMakbet\u201d nale\u017cy do tych utwor\u00f3w, kt\u00f3re niezwykle silnie pokazuj\u0105 rozszczepienie mi\u0119dzy czynem a psychiczn\u0105 zdolno\u015bci\u0105 do \u017cycia z jego skutkami. Bohaterowie pr\u00f3buj\u0105 zachowa\u0107 pozory opanowania, lecz ich wn\u0119trze stopniowo si\u0119 rozpada. W\u0142a\u015bnie dlatego dramat bywa czytany nie tylko jako tekst polityczny, ale te\u017c jako studium sumienia.<\/p>\n<h3 id=\"legalnosc-wladzy\">Legalno\u015b\u0107 w\u0142adzy<\/h3>\n<p>Zab\u00f3jstwo Dunkana jest nie tylko moralnym wyst\u0119pkiem, ale tak\u017ce zamachem na prawowity porz\u0105dek pa\u0144stwa. Po tej zbrodni Szkocja staje si\u0119 krajem pogr\u0105\u017conym w l\u0119ku, przemocy i chaosie. Powr\u00f3t Malkolma nie oznacza jedynie zmiany osoby na tronie, lecz przywr\u00f3cenie legitymizacji w\u0142adzy i odbudow\u0119 \u0142adu, kt\u00f3ry zosta\u0142 naruszony przez uzurpacj\u0119.<\/p>\n<h2 id=\"tragedia-szekspirowska\">Tragedia szekspirowska<\/h2>\n<p>\u201eMakbet\u201d jest klasycznym przyk\u0142adem tragedii szekspirowskiej. Oznacza to, \u017ce nie podporz\u0105dkowuje si\u0119 rygorom antycznej zasady trzech jedno\u015bci, lecz rozwija akcj\u0119 w wielu miejscach, obejmuje rozleg\u0142y ci\u0105g wydarze\u0144 i \u0142\u0105czy sceny o r\u00f3\u017cnym tonie. Obok kr\u00f3lewskich monolog\u00f3w, wizji i scen o wielkim napi\u0119ciu pojawiaj\u0105 si\u0119 epizody bardziej przyziemne, jak scena od\u017awiernego, kt\u00f3re nie rozbijaj\u0105 ca\u0142o\u015bci, lecz wzmacniaj\u0105 dramatyczny kontrast.<\/p>\n<p>W tragedii szekspirowskiej szczeg\u00f3lnie wa\u017cny jest bohater wewn\u0119trznie p\u0119kni\u0119ty, niejednoznaczny i uwik\u0142any w konflikt, kt\u00f3rego nie potrafi rozwi\u0105za\u0107 bez katastrofy. Makbet odpowiada temu modelowi idealnie: jest zarazem sprawc\u0105 i ofiar\u0105 w\u0142asnych decyzji, cz\u0142owiekiem ambitnym, ale \u015bwiadomym wagi z\u0142a, kt\u00f3re pope\u0142nia. Dzi\u0119ki temu dramat nie redukuje si\u0119 do moralitetu o karze za wyst\u0119pek, ale staje si\u0119 g\u0142\u0119bokim studium upadku.<\/p>\n<p>Istotn\u0105 cech\u0105 utworu jest r\u00f3wnie\u017c obecno\u015b\u0107 \u015bwiata nadprzyrodzonego. Czarownice, zjawy, wizje i znaki natury nie s\u0105 tylko ozdob\u0105, ale tworz\u0105 przestrze\u0144 niepewno\u015bci interpretacyjnej. Czy pokazuj\u0105 one dzia\u0142anie losu, czy raczej psychiczne p\u0119kni\u0119cie bohatera? Szekspir pozostawia czytelnikowi pole do namys\u0142u, a w\u0142a\u015bnie ta niejednoznaczno\u015b\u0107 nale\u017cy do si\u0142y tragedii.<\/p>\n<h2 id=\"konteksty-maturalne\">Konteksty maturalne<\/h2>\n<ul>\n<li><strong>\u201eBalladyna\u201d Juliusza S\u0142owackiego<\/strong> \u2013 podobie\u0144stwo polega na tym, \u017ce droga do w\u0142adzy zostaje naznaczona zbrodni\u0105, a bohater lub bohaterka coraz mocniej wik\u0142a si\u0119 w przemoc i moralny rozpad.<\/li>\n<li><strong>\u201eZbrodnia i kara\u201d Fiodora Dostojewskiego<\/strong> \u2013 oba utwory \u015bwietnie nadaj\u0105 si\u0119 do por\u00f3wnania pod k\u0105tem winy, psychicznych skutk\u00f3w zab\u00f3jstwa i niemo\u017cno\u015bci odzyskania wewn\u0119trznego spokoju.<\/li>\n<li><strong>\u201eKr\u00f3l Edyp\u201d Sofoklesa<\/strong> \u2013 wa\u017cny kontekst dla rozwa\u017ca\u0144 o losie, nieuchronno\u015bci katastrofy i granicach ludzkiej sprawczo\u015bci.<\/li>\n<li><strong>\u201eAntygona\u201d Sofoklesa<\/strong> \u2013 przydatna zw\u0142aszcza wtedy, gdy temat dotyczy w\u0142adzy, prawa, odpowiedzialno\u015bci i konfliktu mi\u0119dzy porz\u0105dkiem politycznym a moralnym.<\/li>\n<li><strong>Kontekst historyczny epoki Jakuba I<\/strong> \u2013 przydatny przy tematach o legalno\u015bci w\u0142adzy, zdradzie stanu, kr\u00f3lob\u00f3jstwie i zagro\u017ceniu dla porz\u0105dku pa\u0144stwa.<\/li>\n<li><strong>Spisek prochowy z 1605 roku<\/strong> \u2013 wa\u017cne t\u0142o do odczyta\u0144 politycznych dramatu, zw\u0142aszcza gdy mowa o zamachu, lojalno\u015bci wobec monarchy i l\u0119ku przed destabilizacj\u0105 pa\u0144stwa.<\/li>\n<li><strong>Holinshed i historyczne \u017ar\u00f3d\u0142a dramatu<\/strong> \u2013 ten kontekst pozwala pokaza\u0107, jak Szekspir przetwarza materia\u0142 kronikarski i zamienia dzieje dawnych w\u0142adc\u00f3w w tragedi\u0119 o ambicji, winie i tyranii.<\/li>\n<li><strong>Motyw tyrana w literaturze<\/strong> \u2013 \u201eMakbet\u201d mo\u017cna zestawia\u0107 z tekstami pokazuj\u0105cymi nadu\u017cycie w\u0142adzy, terror i niszczenie wsp\u00f3lnoty przez jednostk\u0119 rz\u0105dz\u0105c\u0105 przemoc\u0105.<\/li>\n<li><strong>Wolna wola i odpowiedzialno\u015b\u0107<\/strong> \u2013 dramat dobrze sprawdza si\u0119 przy tematach o wyborze, kuszeniu, pokusie wielko\u015bci i przekraczaniu norm moralnych.<\/li>\n<li><strong>Psychologia zbrodni<\/strong> \u2013 to bardzo dobry tekst do rozprawek o winie, sumieniu, ob\u0142\u0119dzie, l\u0119ku i niemo\u017cno\u015bci ucieczki przed w\u0142asnym czynem.<\/li>\n<li><strong>Legalno\u015b\u0107 w\u0142adzy<\/strong> \u2013 utw\u00f3r mo\u017cna omawia\u0107 tak\u017ce jako dramat o r\u00f3\u017cnicy mi\u0119dzy prawowitym rz\u0105dzeniem a uzurpacj\u0105 opart\u0105 na przemocy.<\/li>\n<\/ul>\n<h2 id=\"wplyw-na-kulture\">Wp\u0142yw na kultur\u0119<\/h2>\n<p>\u201eMakbet\u201d nale\u017cy do tych dramat\u00f3w, kt\u00f3re najmocniej wp\u0142yn\u0119\u0142y na p\u00f3\u017aniejsz\u0105 wyobra\u017ani\u0119 literack\u0105 i teatraln\u0105. Historia cz\u0142owieka, kt\u00f3ry dla w\u0142adzy zabija i stopniowo niszczy samego siebie, sta\u0142a si\u0119 jednym z najtrwalszych modeli opowie\u015bci o tyranii, politycznej przemocy i moralnym upadku.<\/p>\n<p>Utw\u00f3r by\u0142 wielokrotnie adaptowany przez teatr i film, a jego motywy wracaj\u0105 w bardzo r\u00f3\u017cnych tekstach kultury: od tragedii historycznych i dramat\u00f3w psychologicznych po wsp\u00f3\u0142czesne opowie\u015bci o dyktaturze, \u017c\u0105dzy sukcesu czy destrukcyjnej ambicji. Szczeg\u00f3lnie \u017cywe pozostaj\u0105 obrazy takie jak krwawy sztylet, duch Banka, plama krwi na r\u0119kach Lady Makbet czy marsz lasu Birnam.<\/p>\n<p>Dramat odcisn\u0105\u0142 \u015blad tak\u017ce w j\u0119zyku kultury. Posta\u0107 \u201emakbetycznego\u201d bohatera bywa przywo\u0142ywana wtedy, gdy mowa o kim\u015b, kto niszczy innych i siebie w pogoni za w\u0142adz\u0105. Sam utw\u00f3r funkcjonuje te\u017c w tradycji teatralnej jako dzie\u0142o obudowane przes\u0105dami i symboliczn\u0105 aur\u0105, co dodatkowo wzmacnia jego legend\u0119.<\/p>\n<h2 id=\"znaczenie-utworu\">Znaczenie utworu<\/h2>\n<p>Si\u0142a \u201eMakbeta\u201d wynika z po\u0142\u0105czenia kilku poziom\u00f3w odczytania. To jednocze\u015bnie dramat polityczny o nielegalnym przej\u0119ciu w\u0142adzy, tragedia psychologiczna o rozpadzie cz\u0142owieka, opowie\u015b\u0107 o sumieniu oraz tekst o kusz\u0105cej sile z\u0142a. Dzi\u0119ki temu utw\u00f3r nie starzeje si\u0119 i pozostaje czytelny tak\u017ce poza szkolnym kontekstem.<\/p>\n<p>Dla ucznia najwa\u017cniejsze jest to, \u017ce \u201eMakbet\u201d daje bardzo szerokie mo\u017cliwo\u015bci interpretacyjne. Mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o nim przez pryzmat w\u0142adzy, winy, ob\u0142\u0119du, odpowiedzialno\u015bci, przeznaczenia, pozor\u00f3w, przemocy, rozk\u0142adu pa\u0144stwa, relacji ma\u0142\u017ce\u0144skiej czy symboliki krwi i nocy. To w\u0142a\u015bnie ta wielowarstwowo\u015b\u0107 sprawia, \u017ce dramat Szekspira stale wraca w analizach, rozprawkach i pytaniach maturalnych.<\/p>\n<h2 id=\"streszczenie-szczegolowe\">Streszczenie szczeg\u00f3\u0142owe<\/h2>\n<h3 id=\"akt-i\">Akt I<\/h3>\n<h4 id=\"najwazniejsze-wydarzenia\">Najwa\u017cniejsze wydarzenia<\/h4>\n<ul>\n<li>Trzy czarownice zapowiadaj\u0105 spotkanie z Makbetem i od pocz\u0105tku buduj\u0105 atmosfer\u0119 grozy oraz niepokoju.<\/li>\n<li>Kr\u00f3l Dunkan dowiaduje si\u0119 o bohaterstwie Makbeta w walce i nadaje mu tytu\u0142 tana Kawdoru.<\/li>\n<li>Makbet i Banko spotykaj\u0105 wied\u017amy, kt\u00f3re przepowiadaj\u0105 Makbetowi koron\u0119, a Bankowi kr\u00f3lewski r\u00f3d.<\/li>\n<li>Spe\u0142nienie si\u0119 cz\u0119\u015bci przepowiedni rozbudza w Makbecie ambicj\u0119 i pierwsze my\u015bli o w\u0142adzy.<\/li>\n<li>Dunkan og\u0142asza Malkolma nast\u0119pc\u0105 tronu, co Makbet zaczyna traktowa\u0107 jako przeszkod\u0119 na drodze do korony.<\/li>\n<li>Lady Makbet po przeczytaniu listu m\u0119\u017ca postanawia doprowadzi\u0107 do zab\u00f3jstwa kr\u00f3la.<\/li>\n<li>Dunkan przybywa do Inverness jako go\u015b\u0107 Makbet\u00f3w.<\/li>\n<li>Makbet waha si\u0119 przed zbrodni\u0105, ale pod wp\u0142ywem \u017cony ostatecznie zgadza si\u0119 zamordowa\u0107 Dunkana.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Akcja dramatu otwiera si\u0119 na pustkowiu podczas burzy. W\u015br\u00f3d piorun\u00f3w pojawiaj\u0105 si\u0119 trzy czarownice, kt\u00f3re ju\u017c w pierwszej scenie wprowadzaj\u0105 atmosfer\u0119 grozy, chaosu i odwr\u00f3cenia porz\u0105dku. Zapowiadaj\u0105, \u017ce po zako\u0144czeniu bitwy spotkaj\u0105 si\u0119 z Makbetem. Kr\u00f3tka, ale bardzo wa\u017cna scena pokazuje, \u017ce \u015bwiat dramatu od pocz\u0105tku pozostaje naznaczony niepokojem oraz obecno\u015bci\u0105 si\u0142 nadprzyrodzonych.<\/p>\n<p>W kolejnej scenie akcja przenosi si\u0119 do obozu kr\u00f3la Dunkana. W\u0142adca wys\u0142uchuje relacji o przebiegu walk. Z opowie\u015bci rannego \u017co\u0142nierza i p\u00f3\u017aniejszych wiadomo\u015bci od Rossa wynika, \u017ce Makbet wykaza\u0142 si\u0119 niezwyk\u0142\u0105 odwag\u0105, pokonuj\u0105c buntownik\u00f3w i odpieraj\u0105c atak Norweg\u00f3w. Szczeg\u00f3lnie mocno wybrzmiewa jego bezwzgl\u0119dna skuteczno\u015b\u0107 na polu bitwy. Dunkan postanawia nagrodzi\u0107 wiernego wodza i nadaje mu tytu\u0142 tana Kawdoru, odbieraj\u0105c go zdrajcy, kt\u00f3ry sprzymierzy\u0142 si\u0119 z wrogiem.<\/p>\n<p>Na wrzosowisku Makbet i Banko spotykaj\u0105 czarownice. Wied\u017amy witaj\u0105 Makbeta trzema tytu\u0142ami: obecnym, nowym i przysz\u0142ym. Nazywaj\u0105 go tanem Glamis, tanem Kawdoru i przysz\u0142ym kr\u00f3lem Szkocji. Banko s\u0142yszy natomiast przepowiedni\u0119, \u017ce sam kr\u00f3lem nie b\u0119dzie, lecz stanie si\u0119 ojcem kr\u00f3l\u00f3w. Makbet reaguje silnym poruszeniem, poniewa\u017c s\u0142owa wied\u017am budz\u0105 w nim my\u015bli, kt\u00f3rych wcze\u015bniej nie wypowiada\u0142 otwarcie. Gdy chwil\u0119 p\u00f3\u017aniej Ross i Angus przekazuj\u0105 mu wiadomo\u015b\u0107 o nadaniu godno\u015bci tana Kawdoru, pierwsza cz\u0119\u015b\u0107 przepowiedni natychmiast si\u0119 spe\u0142nia. To w\u0142a\u015bnie wtedy w psychice bohatera rodzi si\u0119 niebezpieczne po\u0142\u0105czenie fascynacji, l\u0119ku i ambicji.<\/p>\n<p>Makbet nie m\u00f3wi jeszcze wprost o zamiarze zbrodni, ale zaczyna rozwa\u017ca\u0107, czy droga do tronu nie b\u0119dzie wymaga\u0142a dzia\u0142ania z jego strony. Z jednej strony chce zda\u0107 si\u0119 na los, z drugiej strony coraz wyra\u017aniej dopuszcza do siebie \u201emordercze my\u015bli\u201d. Banko zachowuje wi\u0119kszy dystans. Rozumie, \u017ce proroctwa mog\u0105 kusi\u0107 i zwodzi\u0107, dlatego patrzy na nie ostro\u017cniej ni\u017c jego towarzysz. Ju\u017c w tym miejscu dramat wyra\u017anie zaznacza r\u00f3\u017cnic\u0119 mi\u0119dzy obiema postaciami.<\/p>\n<p>Nast\u0119pnie akcja przenosi si\u0119 na dw\u00f3r Dunkana. Kr\u00f3l dzi\u0119kuje Makbetowi za wierno\u015b\u0107 i publicznie okazuje mu uznanie. Jednocze\u015bnie og\u0142asza, \u017ce nast\u0119pc\u0105 tronu zostanie jego syn Malkolm, kt\u00f3remu nadaje tytu\u0142 ksi\u0119cia Cumberlandu. Dla Makbeta jest to wa\u017cny moment: dot\u0105d m\u00f3g\u0142 jeszcze traktowa\u0107 kr\u00f3lewsk\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107 jako mglist\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107, teraz jednak widzi konkretn\u0105 przeszkod\u0119 stoj\u0105c\u0105 mi\u0119dzy nim a koron\u0105. W my\u015blach zaczyna postrzega\u0107 Malkolma jako kogo\u015b, kogo trzeba b\u0119dzie omin\u0105\u0107 lub usun\u0105\u0107. Na zewn\u0105trz pozostaje lojalny, ale w jego wn\u0119trzu dojrzewa ju\u017c konflikt mi\u0119dzy powinno\u015bci\u0105 a \u017c\u0105dz\u0105 w\u0142adzy.<\/p>\n<p>Makbet wysy\u0142a list do \u017cony, opisuj\u0105c spotkanie z czarownicami i spe\u0142nienie si\u0119 pierwszej cz\u0119\u015bci przepowiedni. Lady Makbet natychmiast rozpoznaje wag\u0119 tej wiadomo\u015bci. Nie traktuje jej jako dziwnego epizodu, lecz jako polityczn\u0105 szans\u0119. Ju\u017c w pierwszych s\u0142owach o m\u0119\u017cu ocenia, \u017ce jest on ambitny, ale zbyt mi\u0119kki, by samodzielnie si\u0119gn\u0105\u0107 po koron\u0119. Gdy dowiaduje si\u0119, \u017ce Dunkan ma przyby\u0107 tej samej nocy do zamku w Inverness, zaczyna planowa\u0107 zbrodni\u0119. Wzywa moce ciemno\u015bci, by odebra\u0142y jej kobiec\u0105 \u0142agodno\u015b\u0107 i nape\u0142ni\u0142y j\u0105 okrucie\u0144stwem potrzebnym do realizacji planu.<\/p>\n<p>Kiedy Makbet wraca do domu, Lady Makbet od razu przejmuje inicjatyw\u0119. Ka\u017ce mu ukry\u0107 prawdziwe my\u015bli pod uprzejmym, pogodnym obliczem i zapowiada, \u017ce kr\u00f3l nie wyjedzie z zamku \u017cywy. Makbet pocz\u0105tkowo nie stawia wyra\u017anego oporu, ale te\u017c nie wyra\u017ca jeszcze pe\u0142nej gotowo\u015bci do dzia\u0142ania. Decyduj\u0105ca rozmowa nast\u0119puje p\u00f3\u017aniej, gdy Dunkan ju\u017c odpoczywa w komnatach gospodarzy.<\/p>\n<p>Przed samym zab\u00f3jstwem Makbet prze\u017cywa g\u0142\u0119boki kryzys sumienia. Rozwa\u017ca, \u017ce jako krewny, poddany i gospodarz powinien chroni\u0107 kr\u00f3la, a nie podnosi\u0107 na niego r\u0119k\u0119. Dostrzega te\u017c, \u017ce Dunkan jest dobrym, \u0142agodnym w\u0142adc\u0105, wi\u0119c jego \u015bmier\u0107 wywo\u0142a wstrz\u0105s moralny i polityczny. Makbet zdaje sobie spraw\u0119, \u017ce jedynym prawdziwym motywem zbrodni jest \u201e\u017c\u0105dza wielko\u015bci\u201d, czyli ambicja. Pr\u00f3buje si\u0119 wycofa\u0107, lecz Lady Makbet nie pozwala mu na to. Uderza w jego dum\u0119, kwestionuje jego m\u0119sko\u015b\u0107 i odwag\u0119, a nast\u0119pnie przedstawia gotowy plan: stra\u017cnicy zostan\u0105 upici, kr\u00f3l zamordowany podczas snu, a wina spadnie na \u015bpi\u0105cych s\u0142u\u017c\u0105cych. Ostatecznie Makbet ulega i decyduje si\u0119 na czyn.<\/p>\n<h3 id=\"akt-ii\">Akt II<\/h3>\n<h4 id=\"najwazniejsze-wydarzenia-2\">Najwa\u017cniejsze wydarzenia<\/h4>\n<ul>\n<li>Banko wspomina o przepowiedni czarownic, a Makbet przygotowuje si\u0119 do dokonania zbrodni.<\/li>\n<li>Makbet ma wizj\u0119 zakrwawionego sztyletu, kt\u00f3ra zapowiada zab\u00f3jstwo kr\u00f3la.<\/li>\n<li>Makbet morduje Dunkana podczas snu.<\/li>\n<li>Po zbrodni bohater wpada w panik\u0119, a Lady Makbet pomaga mu zatrze\u0107 \u015blady.<\/li>\n<li>Makduf odkrywa cia\u0142o zamordowanego kr\u00f3la, a w zamku wybucha chaos.<\/li>\n<li>Makbet zabija stra\u017cnik\u00f3w, udaj\u0105c gniew i rozpacz po \u015bmierci w\u0142adcy.<\/li>\n<li>Malkolm i Donalbein uciekaj\u0105 z kraju, przez co budz\u0105 podejrzenia.<\/li>\n<li>Makbet zostaje nowym kr\u00f3lem Szkocji, a Makduf zaczyna zachowywa\u0107 wobec niego dystans.<\/li>\n<\/ul>\n<p>W nocy przed morderstwem Banko i jego syn Fleance rozmawiaj\u0105 na dziedzi\u0144cu zamku. Banko wspomina o czarownicach i przyznaje, \u017ce ich przepowiednie nie daj\u0105 mu spokoju. Kiedy spotyka Makbeta, obaj m\u00f3wi\u0105 do siebie ostro\u017cnie, jakby ka\u017cdy z nich wyczuwa\u0142, \u017ce dzieje si\u0119 co\u015b niebezpiecznego. Gdy Banko odchodzi, Makbet zostaje sam i ma wizj\u0119 unosz\u0105cego si\u0119 przed nim zakrwawionego sztyletu. Widzenie odzwierciedla jego stan psychiczny: zbrodnia nie zosta\u0142a jeszcze dokonana, ale ju\u017c ca\u0142kowicie zaw\u0142adn\u0119\u0142a jego wyobra\u017ani\u0105. Sygna\u0142em do dzia\u0142ania staje si\u0119 dzwon, po kt\u00f3rym Makbet rusza do komnaty kr\u00f3la.<\/p>\n<p>Lady Makbet czeka na m\u0119\u017ca w napi\u0119ciu. Przygotowa\u0142a wszystko zgodnie z planem: stra\u017cnicy zostali upojeni winem, a droga do komnaty kr\u00f3la stoi otworem. Makbet wraca po zab\u00f3jstwie w stanie skrajnego roztrz\u0119sienia. Ma zakrwawione r\u0119ce, s\u0142yszy g\u0142osy i jest przekonany, \u017ce utraci\u0142 zdolno\u015b\u0107 spokojnego snu. Najbardziej znamienne jest to, \u017ce nie potrafi nawet doko\u0144czy\u0107 prostych religijnych formu\u0142, jakby zbrodnia odci\u0119\u0142a go od \u0142adu moralnego i duchowego. Przynosi ze sob\u0105 sztylety, cho\u0107 powinien by\u0142 zostawi\u0107 je przy stra\u017cnikach. Lady Makbet, widz\u0105c jego panik\u0119, sama wraca na miejsce zbrodni, by doko\u0144czy\u0107 inscenizacj\u0119 i zmaza\u0107 \u015blady b\u0142\u0119du.<\/p>\n<p>Makbet nie mo\u017ce uwolni\u0107 si\u0119 od obrazu w\u0142asnych d\u0142oni umazanych krwi\u0105. M\u00f3wi, \u017ce ca\u0142y ocean nie zmyje z nich \u015bladu zbrodni, lecz raczej jego r\u0119ce zabarwi\u0105 morza na czerwono. Lady Makbet odpowiada ch\u0142odniej i bardziej praktycznie: wed\u0142ug niej wystarczy woda, by zmy\u0107 widoczn\u0105 krew. Ta r\u00f3\u017cnica pokazuje ich odmienne reakcje bezpo\u015brednio po zab\u00f3jstwie. On rozpada si\u0119 psychicznie niemal natychmiast, ona jeszcze przez pewien czas zachowuje zimn\u0105 krew i organizuje dalsze dzia\u0142ania.<\/p>\n<p>Nad ranem do zamku przybywaj\u0105 Makduf i Lennox. Pojawia si\u0119 tak\u017ce s\u0142ynna scena od\u017awiernego, kt\u00f3ra na chwil\u0119 obni\u017ca ton tragedii, ale jednocze\u015bnie wzmacnia wra\u017cenie, \u017ce zamek Makbeta sta\u0142 si\u0119 miejscem ska\u017conym, niemal piekielnym. Makduf udaje si\u0119 obudzi\u0107 kr\u00f3la i po chwili odkrywa jego cia\u0142o. Rozlega si\u0119 alarm, a do komnaty zbiegaj\u0105 si\u0119 pozostali bohaterowie. Makbet, udaj\u0105c cz\u0142owieka poruszonego i wiernego w\u0142adcy, zabija stra\u017cnik\u00f3w pod pretekstem nag\u0142ego gniewu. W rzeczywisto\u015bci eliminuje \u015bwiadk\u00f3w, kt\u00f3rzy mogliby jeszcze zosta\u0107 przes\u0142uchani.<\/p>\n<p>Synowie Dunkana, Malkolm i Donalbein, szybko rozumiej\u0105, \u017ce sytuacja jest podejrzana i \u017ce w zamku nie s\u0105 bezpieczni. Ka\u017cdy z nich ucieka w inn\u0105 stron\u0119: Malkolm do Anglii, Donalbein do Irlandii. Ich decyzja okazuje si\u0119 logiczna z punktu widzenia bezpiecze\u0144stwa, ale politycznie dzia\u0142a na ich niekorzy\u015b\u0107. Ucieczka rodzi podejrzenia i u\u0142atwia Makbetowi przej\u0119cie w\u0142adzy. Zbrodnia, kt\u00f3ra mia\u0142a by\u0107 pojedynczym czynem, ju\u017c w tym momencie wywo\u0142uje chaos w ca\u0142ym pa\u0144stwie.<\/p>\n<p>W ko\u0144cowej cz\u0119\u015bci aktu pojawiaj\u0105 si\u0119 komentarze o dziwnych, nienaturalnych zjawiskach towarzysz\u0105cych \u015bmierci Dunkana. \u015awiat przyrody zachowuje si\u0119 tak, jakby odczuwa\u0142 skutki zbrodni: \u0142amie si\u0119 porz\u0105dek dnia i nocy, pojawiaj\u0105 si\u0119 niepokoj\u0105ce znaki, zwierz\u0119ta trac\u0105 naturalne instynkty. Ross i starzec rozmawiaj\u0105 o tym, jakby zab\u00f3jstwo prawowitego monarchy naruszy\u0142o nie tylko porz\u0105dek polityczny, ale sam fundament istnienia. Wiadomo ju\u017c, \u017ce Makbet uda\u0142 si\u0119 do Scone na koronacj\u0119, natomiast Makduf nie przy\u0142\u0105cza si\u0119 do powszechnego rytua\u0142u poparcia i wraca do Fife. Ten drobny gest zapowiada jego p\u00f3\u017aniejsz\u0105 opozycj\u0119 wobec tyrana.<\/p>\n<h3 id=\"akt-iii\">Akt III<\/h3>\n<h4 id=\"najwazniejsze-wydarzenia-3\">Najwa\u017cniejsze wydarzenia<\/h4>\n<ul>\n<li>Banko zaczyna podejrzewa\u0107, \u017ce Makbet zdoby\u0142 w\u0142adz\u0119 nieuczciwie.<\/li>\n<li>Makbet obawia si\u0119 przepowiedni dotycz\u0105cej potomk\u00f3w Banka.<\/li>\n<li>Kr\u00f3l wynajmuje morderc\u00f3w, by zabili Banka i Fleance\u2019a.<\/li>\n<li>Lady Makbet odczuwa coraz wi\u0119kszy niepok\u00f3j i widzi, \u017ce zdobyta w\u0142adza nie daje szcz\u0119\u015bcia.<\/li>\n<li>Banko ginie w zasadzce, ale Fleance\u2019owi udaje si\u0119 uciec.<\/li>\n<li>Podczas uczty Makbet widzi ducha Banka i traci panowanie nad sob\u0105.<\/li>\n<li>Lady Makbet pr\u00f3buje ukry\u0107 kryzys m\u0119\u017ca przed go\u015b\u0107mi.<\/li>\n<li>Makbet postanawia ponownie zwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 do czarownic.<\/li>\n<li>W Szkocji ro\u015bnie nieufno\u015b\u0107 wobec Makbeta, a przeciwnicy tyrana zaczynaj\u0105 dzia\u0142a\u0107 coraz odwa\u017cniej.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Po koronacji Makbet osi\u0105ga to, do czego d\u0105\u017cy\u0142, ale nie przynosi mu to \u017cadnego spokoju. W pierwszej scenie aktu III Banko rozmy\u015bla o ostatnich wydarzeniach. Widzimy, \u017ce podejrzewa Makbeta o nieuczciwe doj\u015bcie do w\u0142adzy. Jednocze\u015bnie pami\u0119ta o przepowiedni dotycz\u0105cej w\u0142asnych potomk\u00f3w. Nie zamierza jednak przyspiesza\u0107 jej spe\u0142nienia zbrodni\u0105. Makbet zaprasza go na wieczorn\u0105 uczt\u0119, ale w rozmowie z nim jest napi\u0119ty i podejrzliwy. Gdy dowiaduje si\u0119, \u017ce Banko wyjedzie konno z synem i wr\u00f3ci dopiero p\u00f3\u017aniej, dostrzega okazj\u0119 do zamachu.<\/p>\n<p>Pozostawszy sam, Makbet ujawnia prawdziwy stan ducha. Rozumie, \u017ce zabi\u0142 Dunkana, by zdoby\u0107 w\u0142adz\u0119, kt\u00f3ra mo\u017ce przypa\u015b\u0107 nie jego dzieciom, lecz potomkom Banka. Czuje wi\u0119c, \u017ce pope\u0142ni\u0142 zbrodni\u0119 \u201edla innych\u201d, a nie dla siebie. To przekonanie czyni go jeszcze bardziej niebezpiecznym. Wzywa dw\u00f3ch morderc\u00f3w i przekonuje ich, \u017ce za ich nieszcz\u0119\u015bcia odpowiada Banko. Przerzuca na niego win\u0119, manipuluje nimi i wynajmuje ich do zabicia zar\u00f3wno ojca, jak i syna. W ten spos\u00f3b po raz pierwszy dzia\u0142a ju\u017c nie pod wp\u0142ywem Lady Makbet, lecz z w\u0142asnej inicjatywy.<\/p>\n<p>W kolejnej scenie spotykamy Lady Makbet, kt\u00f3ra sama przestaje odczuwa\u0107 satysfakcj\u0119 ze zdobytej korony. Dostrzega, \u017ce to, co mia\u0142o da\u0107 szcz\u0119\u015bcie, przynios\u0142o jedynie l\u0119k. Rozmawia z m\u0119\u017cem, ale nie zna wszystkich jego plan\u00f3w. Makbet staje si\u0119 coraz bardziej zamkni\u0119ty i osamotniony. M\u00f3wi ju\u017c nie o pierwszej zbrodni, lecz o konieczno\u015bci dalszego dzia\u0142ania. Ich ma\u0142\u017ce\u0144stwo, kt\u00f3re wcze\u015bniej funkcjonowa\u0142o jako sojusz oparty na wsp\u00f3lnym planie, zaczyna si\u0119 rozpada\u0107. Makbet nie zwierza si\u0119 ju\u017c \u017conie w pe\u0142ni, a Lady Makbet traci kontrol\u0119 nad biegiem wydarze\u0144.<\/p>\n<p>Mordercy napadaj\u0105 na Banka i Fleance\u2019a po zmroku. Banko ginie, ale przed \u015bmierci\u0105 wzywa syna do ucieczki. Fleance zdo\u0142a umkn\u0105\u0107, wi\u0119c zagro\u017cenie nie zostaje ca\u0142kowicie usuni\u0119te. Ta scena ma wielkie znaczenie, poniewa\u017c Makbet po raz kolejny dopuszcza si\u0119 zbrodni, a mimo to nie osi\u0105ga pe\u0142nego celu. Ka\u017cdy kolejny mord okazuje si\u0119 wi\u0119c nie rozwi\u0105zaniem problemu, lecz pocz\u0105tkiem nowego niepokoju.<\/p>\n<p>Podczas uczty w zamku Makbet usi\u0142uje odgrywa\u0107 rol\u0119 spokojnego monarchy i gospodarza. Gdy jeden z morderc\u00f3w informuje go o \u015bmierci Banka, kr\u00f3l chwilowo odzyskuje pewno\u015b\u0107 siebie, lecz natychmiast traci j\u0105, s\u0142ysz\u0105c o ucieczce Fleance\u2019a. Chwil\u0119 p\u00f3\u017aniej widzi ducha zamordowanego przyjaciela, kt\u00f3ry siada na jego miejscu przy stole. Zjawa jest widzialna tylko dla niego, dlatego jego reakcje wydaj\u0105 si\u0119 go\u015bciom niezrozumia\u0142e i kompromituj\u0105ce. Makbet wpada w paniczne uniesienie, m\u00f3wi do pustego miejsca i zdradza przed dworem, \u017ce nie panuje nad sob\u0105.<\/p>\n<p>Lady Makbet pr\u00f3buje ratowa\u0107 sytuacj\u0119. T\u0142umaczy zachowanie m\u0119\u017ca chwilow\u0105 niedyspozycj\u0105 i stara si\u0119 zako\u0144czy\u0107 uczt\u0119, zanim skandal przybierze wi\u0119ksze rozmiary. Jednak po odej\u015bciu go\u015bci staje si\u0119 jasne, \u017ce autorytet Makbeta zosta\u0142 naruszony. On sam czuje, \u017ce zaszed\u0142 tak daleko drog\u0105 krwi, i\u017c nie potrafi ju\u017c zawr\u00f3ci\u0107. Postanawia raz jeszcze odwiedzi\u0107 czarownice, by uzyska\u0107 pewno\u015b\u0107 co do przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n<p>W scenie z Hekate \u015bwiat nadprzyrodzony zostaje dodatkowo wzmocniony. Bogini ciemno\u015bci zapowiada, \u017ce Makbet zostanie zwiedziony przez z\u0142udne poczucie bezpiecze\u0144stwa. To wa\u017cne, bo pokazuje, \u017ce zguba bohatera b\u0119dzie zwi\u0105zana nie tylko z jego zbrodniami, ale r\u00f3wnie\u017c z b\u0142\u0119dnym odczytywaniem znak\u00f3w i proroctw. Ostatnia scena aktu przenosi uwag\u0119 na polityczny wymiar dramatu. Lennox i inny mo\u017cny m\u00f3wi\u0105 ju\u017c o Makbecie z rosn\u0105c\u0105 nieufno\u015bci\u0105. Wspominaj\u0105 o Malkolmie, kt\u00f3ry znalaz\u0142 schronienie w Anglii, i o Makdufie, kt\u00f3ry dzia\u0142a przeciw tyranowi. Coraz wyra\u017aniej wida\u0107, \u017ce op\u00f3r wobec kr\u00f3la dojrzewa.<\/p>\n<h3 id=\"akt-iv\">Akt IV<\/h3>\n<h4 id=\"najwazniejsze-wydarzenia-4\">Najwa\u017cniejsze wydarzenia<\/h4>\n<ul>\n<li>Makbet odwiedza czarownice i otrzymuje nowe przepowiednie dotycz\u0105ce Makdufa oraz w\u0142asnej rzekomej niezwyci\u0119\u017cono\u015bci.<\/li>\n<li>Bohater widzi tak\u017ce wizj\u0119 kr\u00f3l\u00f3w wywodz\u0105cych si\u0119 z rodu Banka.<\/li>\n<li>Po wiadomo\u015bci o ucieczce Makdufa do Anglii Makbet postanawia natychmiast dzia\u0142a\u0107.<\/li>\n<li>Z rozkazu tyrana mordercy atakuj\u0105 zamek Makdufa i zabijaj\u0105 jego rodzin\u0119.<\/li>\n<li>Lady Makduf i jej syn staj\u0105 si\u0119 ofiarami okrucie\u0144stwa Makbeta.<\/li>\n<li>W Anglii Malkolm sprawdza lojalno\u015b\u0107 Makdufa, wystawiaj\u0105c go na pr\u00f3b\u0119.<\/li>\n<li>Malkolm i Makduf zawieraj\u0105 sojusz przeciw tyranowi.<\/li>\n<li>Ross przekazuje Makdufowi wiadomo\u015b\u0107 o \u015bmierci jego \u017cony i dzieci.<\/li>\n<li>Makduf postanawia pom\u015bci\u0107 rodzin\u0119 i wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 w walce o wyzwolenie Szkocji.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Na pocz\u0105tku aktu IV Makbet udaje si\u0119 do czarownic. W jaskini nad wrz\u0105cym kot\u0142em rozgrywa si\u0119 jedna z najbardziej mrocznych scen dramatu. Wied\u017amy przygotowuj\u0105 czary, wrzucaj\u0105c do kot\u0142a obrzydliwe i fantastyczne sk\u0142adniki. Atmosfera jest ci\u0119\u017cka, ciemna i groteskowa zarazem. Makbet \u017c\u0105da odpowiedzi na swoje pytania i otrzymuje trzy zasadnicze ostrze\u017cenia pod postaci\u0105 zjaw. Pierwsza zjawa ka\u017ce mu strzec si\u0119 Makdufa. Druga zapewnia, \u017ce nikt zrodzony z kobiety nie b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 go zabi\u0107. Trzecia m\u00f3wi, \u017ce pozostanie niezwyci\u0119\u017cony, dop\u00f3ki las Birnam nie ruszy na Dunsinane.<\/p>\n<p>Makbet odczytuje te przepowiednie zbyt dos\u0142ownie i zbyt optymistycznie. Owszem, pierwsze ostrze\u017cenie budzi jego niepok\u00f3j wobec Makdufa, ale dwie nast\u0119pne daj\u0105 mu z\u0142udne przekonanie, \u017ce jest niemal nietykalny. Kiedy jednak pyta jeszcze o potomk\u00f3w Banka, ukazuje si\u0119 przed nim ci\u0105g kr\u00f3l\u00f3w wywodz\u0105cych si\u0119 z tego rodu. Wizja wstrz\u0105sa nim szczeg\u00f3lnie mocno, poniewa\u017c dowodzi, \u017ce mimo wszystkich zbrodni nie zdo\u0142a\u0142 prze\u0142ama\u0107 przepowiedni dotycz\u0105cej przysz\u0142o\u015bci Banka. Chwil\u0119 p\u00f3\u017aniej Lennox przynosi wiadomo\u015b\u0107, \u017ce Makduf zbieg\u0142 do Anglii. Makbet postanawia odt\u0105d natychmiast wciela\u0107 my\u015bli w czyn. Bez wahania decyduje si\u0119 uderzy\u0107 nie tylko w przeciwnika politycznego, ale w jego rodzin\u0119.<\/p>\n<p>W zamku Makdufa pozostaj\u0105 \u017cona bohatera i ich syn. Lady Makduf czuje si\u0119 opuszczona i nie rozumie decyzji m\u0119\u017ca. Rozmawia z ch\u0142opcem, a ich dialog \u0142\u0105czy ciep\u0142o rodzinne z gorzk\u0105 \u015bwiadomo\u015bci\u0105 politycznego zagro\u017cenia. Scena ta celowo kontrastuje z bezwzgl\u0119dno\u015bci\u0105 Makbeta: pokazuje zwyczajne, niewinne \u017cycie, kt\u00f3re za chwil\u0119 zostanie zniszczone. Do Lady Makduf przychodzi pos\u0142aniec i radzi jej ucieka\u0107, ale jest ju\u017c za p\u00f3\u017ano. Mordercy wpadaj\u0105 do zamku, zabijaj\u0105 ch\u0142opca i \u015bcigaj\u0105 matk\u0119. To jedna z najokrutniejszych scen dramatu, bo ofiarami staj\u0105 si\u0119 osoby ca\u0142kowicie bezbronne. Makbet przekracza tu kolejn\u0105 granic\u0119: morduje ju\u017c nie rywali, lecz rodzin\u0119 rywala.<\/p>\n<p>Tymczasem w Anglii spotykaj\u0105 si\u0119 Malkolm i Makduf. Ich rozmowa pocz\u0105tkowo jest pe\u0142na napi\u0119cia, poniewa\u017c Malkolm chce upewni\u0107 si\u0119, czy Makduf nie dzia\u0142a w porozumieniu z tyranem. Dlatego celowo przedstawia siebie jako cz\u0142owieka chciwego, po\u017c\u0105dliwego i niegodnego tronu. Makduf reaguje rozpacz\u0105, nie dlatego \u017ce broni w\u0142asnych interes\u00f3w, ale dlatego, \u017ce s\u0105dzi, i\u017c Szkocja zosta\u0142a pozbawiona nadziei na dobrego w\u0142adc\u0119. Dopiero wtedy Malkolm ujawnia, \u017ce by\u0142a to pr\u00f3ba lojalno\u015bci, i zawiera z nim prawdziwy sojusz. Ta scena ma du\u017ce znaczenie, bo pokazuje dojrza\u0142o\u015b\u0107 Malkolma oraz moraln\u0105 wiarygodno\u015b\u0107 Makdufa.<\/p>\n<p>Po chwili do\u0142\u0105cza Ross i przynosi wie\u015bci ze Szkocji. Najpierw m\u00f3wi og\u00f3lnie o cierpieniu kraju pod rz\u0105dami Makbeta, a nast\u0119pnie z trudem przekazuje Makdufowi wiadomo\u015b\u0107 o zamordowaniu jego \u017cony i dzieci. Reakcja Makdufa jest gwa\u0142towna i przejmuj\u0105ca. Nie przestaje by\u0107 wojownikiem, ale najpierw musi prze\u017cy\u0107 \u017ca\u0142ob\u0119 jako m\u0105\u017c i ojciec. Malkolm zach\u0119ca go, by przemieni\u0142 b\u00f3l w czyn. W ten spos\u00f3b dramat \u0142\u0105czy w jednym punkcie wymiar prywatny i publiczny: zemsta Makdufa jest zarazem osobist\u0105 odpowiedzi\u0105 na zbrodni\u0119 oraz elementem walki o wyzwolenie ojczyzny.<\/p>\n<h3 id=\"akt-v\">Akt V<\/h3>\n<h4 id=\"najwazniejsze-wydarzenia-5\">Najwa\u017cniejsze wydarzenia<\/h4>\n<ul>\n<li>Lady Makbet lunatykuje i ujawnia skal\u0119 swojego poczucia winy.<\/li>\n<li>Szkoccy mo\u017cni coraz wyra\u017aniej odwracaj\u0105 si\u0119 od Makbeta i wspieraj\u0105 Malkolma.<\/li>\n<li>Wojska Malkolma, Makdufa i Siwarda ruszaj\u0105 na Dunsinane.<\/li>\n<li>\u017bo\u0142nierze nios\u0105 ga\u0142\u0119zie lasu Birnam, przez co zaczyna spe\u0142nia\u0107 si\u0119 jedna z przepowiedni.<\/li>\n<li>Makbet dowiaduje si\u0119 o \u015bmierci Lady Makbet i wyg\u0142asza s\u0142ynny monolog o marno\u015bci \u017cycia.<\/li>\n<li>Bitwa o Dunsinane wchodzi w decyduj\u0105c\u0105 faz\u0119.<\/li>\n<li>Makbet zabija m\u0142odego Siwarda, ale nie jest ju\u017c w stanie odwr\u00f3ci\u0107 losu.<\/li>\n<li>Makduf ujawnia, \u017ce nie urodzi\u0142 si\u0119 w naturalny spos\u00f3b, przez co przepowiednia czarownic okazuje si\u0119 pu\u0142apk\u0105.<\/li>\n<li>Makduf zabija Makbeta.<\/li>\n<li>Malkolm obejmuje tron i zapowiada odbudow\u0119 pa\u0144stwa po rz\u0105dach tyrana.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Pocz\u0105tek ostatniego aktu przynosi jeden z najwa\u017cniejszych obraz\u00f3w psychologicznych w ca\u0142ym dramacie. Lady Makbet lunatykuje w obecno\u015bci damy i lekarza. Chodzi przez sen ze \u015bwiec\u0105 w r\u0119ku, pociera d\u0142onie, jakby chcia\u0142a zmy\u0107 z nich krew, i wypowiada urywane s\u0142owa, kt\u00f3re ods\u0142aniaj\u0105 jej ukryte poczucie winy. Wspomina zab\u00f3jstwo Dunkana, \u015bmier\u0107 Banka i rze\u017a w domu Makdufa. Kobieta, kt\u00f3ra kiedy\u015b twierdzi\u0142a, \u017ce troch\u0119 wody zmyje \u015blady zbrodni, teraz odkrywa, \u017ce \u017cadna si\u0142a nie potrafi oczy\u015bci\u0107 jej sumienia. Lekarz stwierdza bezradnie, \u017ce jej choroba nie ma wy\u0142\u0105cznie cielesnego charakteru i wymaga raczej duchowego ratunku ni\u017c leczenia.<\/p>\n<p>W mi\u0119dzyczasie szkoccy mo\u017cni coraz jawniej odwracaj\u0105 si\u0119 od Makbeta. W okolicach Dunsinane gromadz\u0105 si\u0119 wojska Malkolma, Makdufa i Siwarda. Rozmowy dow\u00f3dc\u00f3w pokazuj\u0105, \u017ce Makbet nie budzi ju\u017c lojalno\u015bci, lecz strach i niech\u0119\u0107. Jego tytu\u0142y wisz\u0105 na nim jak \u017ale dopasowana szata, a pa\u0144stwo oczekuje zmiany w\u0142adzy. Coraz mocniej wida\u0107, \u017ce tyran traci nie tylko moralne prawo do rz\u0105dzenia, ale tak\u017ce realne poparcie polityczne.<\/p>\n<p>W zamku Dunsinane Makbet pr\u00f3buje utrzyma\u0107 pozory pewno\u015bci siebie. Wci\u0105\u017c wierzy w przepowiednie czarownic i powtarza, \u017ce nie mo\u017ce pokona\u0107 go nikt zrodzony z kobiety. Jednocze\u015bnie jego wypowiedzi zdradzaj\u0105 zm\u0119czenie, znu\u017cenie \u017cyciem i \u015bwiadomo\u015b\u0107 osamotnienia. W rozmowie z lekarzem chce nawet, by uleczy\u0142 nie tylko Lady Makbet, ale i chore kr\u00f3lestwo, cho\u0107 sam jest g\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 jego choroby. To wa\u017cny moment ironii tragicznej: Makbet dostrzega rozk\u0142ad \u015bwiata, ale nie potrafi uzna\u0107 w\u0142asnej odpowiedzialno\u015bci inaczej ni\u017c w b\u0142yskach \u015bwiadomo\u015bci.<\/p>\n<p>Malkolm wydaje swoim \u017co\u0142nierzom rozkaz, by zerwali ga\u0142\u0119zie z lasu Birnam i nie\u015bli je przed sob\u0105 podczas marszu na Dunsinane. Dzi\u0119ki temu chc\u0105 ukry\u0107 liczebno\u015b\u0107 wojsk przed obro\u0144cami. Jednocze\u015bnie w\u0142a\u015bnie w ten spos\u00f3b zaczyna si\u0119 spe\u0142nia\u0107 jedna z przepowiedni, kt\u00f3ra wydawa\u0142a si\u0119 Makbetowi niemo\u017cliwa. Zbli\u017caj\u0105ce si\u0119 wojska s\u0105 wi\u0119c nie tylko realnym zagro\u017ceniem militarnym, ale r\u00f3wnie\u017c znakiem, \u017ce fa\u0142szywe poczucie bezpiecze\u0144stwa bohatera w\u0142a\u015bnie si\u0119 ko\u0144czy.<\/p>\n<p>W samym zamku Makbet dowiaduje si\u0119 o \u015bmierci Lady Makbet. Na t\u0119 wiadomo\u015b\u0107 reaguje s\u0142ynnym monologiem o marno\u015bci \u017cycia. M\u00f3wi o czasie, kt\u00f3ry pe\u0142znie dzie\u0144 po dniu, o cz\u0142owieku jako cieniu i o \u017cyciu przypominaj\u0105cym kr\u00f3tkie wyst\u0105pienie marnego aktora na scenie. Monolog nie jest zwyk\u0142\u0105 skarg\u0105 po \u015bmierci \u017cony. Pokazuje ca\u0142kowite wypalenie bohatera, jego \u015bwiadomo\u015b\u0107 pustki oraz rozpad sensu, do kt\u00f3rego doprowadzi\u0142a go droga zbrodni. Chwil\u0119 p\u00f3\u017aniej przybywa pos\u0142aniec z wiadomo\u015bci\u0105, \u017ce las Birnam naprawd\u0119 zdaje si\u0119 posuwa\u0107 ku zamkowi. Makbet po raz pierwszy zaczyna rozumie\u0107, \u017ce s\u0142owa wied\u017am by\u0142y pu\u0142apk\u0105.<\/p>\n<p>Rozpoczyna si\u0119 bitwa. Wojska Malkolma zrzucaj\u0105 ga\u0142\u0119zie i atakuj\u0105 twierdz\u0119. M\u0142ody Siward staje do walki z Makbetem i ginie, co jeszcze raz podkre\u015bla wojownicz\u0105 si\u0142\u0119 tyrana. Jednak jego odwaga nie oznacza ju\u017c wielko\u015bci moralnej, lecz rozpaczliwe trwanie w przemocy. Makduf szuka go na polu walki, poniewa\u017c chce sam wymierzy\u0107 sprawiedliwo\u015b\u0107 za \u015bmier\u0107 swojej rodziny.<\/p>\n<p>Wreszcie dochodzi do spotkania Makbeta i Makdufa. Makbet pocz\u0105tkowo nie boi si\u0119 przeciwnika, bo ufa przepowiedni, wed\u0142ug kt\u00f3rej nie zabije go \u017caden cz\u0142owiek zrodzony z kobiety. Wtedy Makduf ujawnia, \u017ce nie przyszed\u0142 na \u015bwiat w zwyk\u0142y spos\u00f3b, lecz zosta\u0142 przedwcze\u015bnie wydobyty z \u0142ona matki. To zdanie ostatecznie obna\u017ca dwuznaczno\u015b\u0107 s\u0142\u00f3w czarownic. Makbet rozumie, \u017ce zosta\u0142 zwiedziony i \u017ce jego niezwyci\u0119\u017cono\u015b\u0107 by\u0142a tylko iluzj\u0105. Na moment traci wol\u0119 walki, ale nie godzi si\u0119 na upokorzenie i podejmuje pojedynek do ko\u0144ca.<\/p>\n<p>Makduf zabija Makbeta. Zbrodniarz, kt\u00f3ry chcia\u0142 oszuka\u0107 porz\u0105dek moralny i dziejowy, ginie z r\u0119ki cz\u0142owieka, kt\u00f3rego najbardziej powinien si\u0119 obawia\u0107. W fina\u0142owej scenie Makduf przynosi g\u0142ow\u0119 tyrana, a Malkolm zostaje uznany za prawowitego kr\u00f3la Szkocji. Nowy w\u0142adca zapowiada odbudow\u0119 pa\u0144stwa, powr\u00f3t wygna\u0144c\u00f3w i napraw\u0119 z\u0142a wyrz\u0105dzonego przez uzurpatora.<\/p>\n<p>Zako\u0144czenie dramatu przywraca porz\u0105dek polityczny, ale nie uniewa\u017cnia grozy wcze\u015bniejszych wydarze\u0144. Szekspir nie zamyka historii prost\u0105 nauk\u0105 moraln\u0105, lecz pokazuje pe\u0142ny koszt zbrodni: \u015bmier\u0107 Dunkana, zag\u0142ad\u0119 Banka, rozpad ma\u0142\u017ce\u0144stwa Makbet\u00f3w, rze\u017a niewinnych ludzi, cierpienie ca\u0142ego pa\u0144stwa i ca\u0142kowite spustoszenie wewn\u0119trzne sprawcy. Dlatego \u201eMakbet\u201d pozostaje nie tylko dramatem o zdobyciu i utracie w\u0142adzy, ale przede wszystkim tragedi\u0105 cz\u0142owieka, kt\u00f3ry \u015bwiadomie wybra\u0142 z\u0142o i zosta\u0142 przez nie zniszczony.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201eMakbet\u201d nie jest tylko histori\u0105 o zbrodni dokonanej dla korony. To dramat o cz\u0142owieku, kt\u00f3ry \u015bwiadomie przekracza granic\u0119 moraln\u0105, a potem coraz g\u0142\u0119biej zapada si\u0119 w \u015bwiat l\u0119ku, przemocy i wewn\u0119trznego rozk\u0142adu. Szekspir pokazuje, \u017ce w\u0142adza zdobyta bezprawnie nie daje bezpiecze\u0144stwa, lecz rodzi kolejne zbrodnie, niszczy wi\u0119zi, zatruwa sumienie i obraca przeciw sprawcy ca\u0142y porz\u0105dek [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":12054,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[1503],"tags":[1506],"class_list":["post-13031","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-streszczenia-i-omowienia","tag-streszczenie"],"modified_by":"Critical","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tantis.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13031","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tantis.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tantis.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tantis.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tantis.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13031"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/tantis.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13031\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18551,"href":"https:\/\/tantis.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13031\/revisions\/18551"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tantis.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12054"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tantis.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13031"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tantis.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13031"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tantis.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13031"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}